To mógł być całkiem przyjemny tydzień. GKS Katowice zrobił swoje – dobre zwycięstwo 3:1, słabszy przeciwnik na papierze pokonany, przygoda trwa dalej. Raków Częstochowa przegonił nasze obawy, gdzie pieprz rośnie, i rozbił Vallettę 4:0 – wykonał robotę, która do niego należała. Górnik Zabrze nawiązał rywalizację z Fenerbahce. Znowu prawie, znowu o mały włos, ale nikt nie oczekiwał, że podopieczni Gasparika o awans do dalszej rundy będą walczyć do ostatniego gwizdka sędziego.
Sabah Baku, AEK Ateny i mamy to! Liga Mistrzów!
Brzmi całkiem sympatycznie. Jak kolejny tydzień, po którym znów możemy wykrzyczeć – polska piłka jest wielka! Rzucić okiem do „rankingorzy”, żeby sprawdzić, jak to jest z tym 12. miejscem w rankingu UEFA, jakie perspektywy na top10 i zapoznać się z pozytywnie nastrajającą odpowiedzią. A na zakończenie po prostu usiąść w piątek do PKO BP Ekstraklasy. Z uśmiechem na ustach i patriotyczną dumą, bo każdy wykonał swoją robotę na sześć plus.
Mogło być bajecznie. Rzeczywistość, jak zazwyczaj na naszym podwórku bywa, od bajki jest daleka. Lech Poznań rozegrał dwumecz z AGF Aarhus. Pierwszy mecz zakończył się wynikiem 4:1 dla „Kolejorza”. Zagrało wszystko. Niemal każdy obecny na boisku był świetny. Trudno było do kogokolwiek się przyczepić. Mistrz Polski rozbił mistrza Danii. Pokazaliśmy klasę i postęp rodzimego futbolu, że wszystko idzie w dobrą stronę. Mamy coraz więcej argumentów wskazujących na to, że polska piłka się rozwija. Dotychczasowe sukcesy nie są dziełem przypadku. Jesteśmy gotowi na Ligę Mistrzów.
Kibice i eksperci zastanawiali się – Sabah Baku czy KuPS Kuopio? Wyszło, że Sabah i powrót Tymoteusza Puchacza na Bułgarską. Jeszcze parę chwil przed pierwszym gwizdkiem rewanżowego meczu z Aarhus wiedzieliśmy, że Lech Poznań rozegra dokładnie za tydzień w środę na własnej murawie. Plan był prosty: pójść na mecz, odbębnić, krótko poświętować awans do III rundy eliminacji Ligi Mistrzów, czatować z telefonem, by już następnego dnia być przygotowanym na zakup biletów na mecz z Azerami.
Zresztą, co tam Azerbejdżan! IV runda, AEK Ateny, to już nam się śniło. Kapitalne, kibicowskie widowisko. Prawdziwy sprawdzian przed Europą. Bo już pokonanie takiego AEK-u to nie byle co!
I co dalej? Wiadomo, zacieramy rączki na losowanie. Kto przyjedzie na Bułgarską? Może Bayern Monachium z Michaelem Olise i Harrym Kane’em? Może dwukrotni zdobywcy Ligi Mistrzów, Paris Saint-Germain? W naszych oczach już Wojciech Mońka chował do kieszeni Ousmane Dembele, a Khvicha Kvaratskhelia dwoił się i troił, by znaleźć sposób na Roberta Gumnego. Może City? United? Inter? Na pewno ktoś wielki na Bułgarską by przyjechał. „The Poznań” ujrzałoby piękne europejskie stadiony największych gigantów tej gry.
Im dłużej moczy się szmata, tym większa jest jej masa i siła uderzenia
Tak zatapialiśmy się w tych marzeniach. Mokra szmata moczyła się w zbiorniku wielkości Pacyfiku, w lodowatej wręcz wodzie. Powoli, powoli wychodziła na powierzchnię. Najpierw gola dla Aarhus strzelił Tobias Bech, potem Kristian Arnstad, Fredrik Tingager i Tomas Kristjansson. I rzuty karne, które piłkarze Aarhus wykonywali z imponującą pewnością siebie. Nie po to strzelili cztery gole przy Bułgarskiej, by teraz wrócić z niczym.
Tobias Bech podchodzi do karnego. Pewnie strzela. Zimna szmata uderzyła w lico kibica Lecha Poznań z niespotykaną dotąd siłą rozpędową, niemal nokautując, wyrzucając „Kolejorza” w przepaść wstydu. Największy eurowpierdol dokonał się teraz. Gdy Lech Poznań zrobił transfery na czas. Nie stracił żadnego kluczowego zawodnika. Miał w składzie utalentowaną młodzież – Gurgul, Kozubal, Mońka to przecież przekozacy, gwarant potężnego zastrzyku gotówki dla „Dumy Wielkopolski”.
Może gdyby bronił Bartosz Mrozek, a nie Mateusz Lis, to padłby chociaż jeden czy dwa gole mniej dla rywala. Frederiksen mógł ustawić minimalnie inny skład. Może gdyby Lech miał troszkę mocniejszy środek pola albo na prawej obronie dysponował kimś odrobinę mocniejszym niż Joelem Pereirą czy Robertem Gumnym.
Znów zostało nam „może” i „co by było, gdyby”. Analizowanie kompromitacji to nasz sport narodowy.
Lechowi zabrakło odpowiedniej mentalności. Piłkarzom Aarhus tak naprawdę wystarczyły dwa gole, by bardzo mocno przybliżyć Lecha do wizji historycznej kompromitacji i pożegnania marzeń. Gdy ma się silną kartę w postaci szczęścia, odpowiedniego zaangażowania i choć trochę piłkarskiej jakości – te dwa gole to bardzo mało.
Dwa gole padły. Lech Poznań przybliżył się do wizji historycznej porażki. Gra z takim balastem nie jest łatwa. Trzeba mieć odpowiednią mentalność, by jakoś zostawić to w kącie i robić swoje. Tymczasem piłkarze „Kolejorza” w drugiej części spotkania byli statyczni. W rozegraniu nikt nie wiedział, gdzie podawać. Piłkarze Lecha chcieli za dużo na szybko, już, na hejnał. Mijali się z piłką. Głupio ją tracili. Podejmowali fatalne decyzje. Przegrywali pojedynek za pojedynkiem. Rzuty karne wykonywali nieśmiało, jakby bali się uderzyć piłkę, zawalczyć o coś więcej. Każdy ruch, każde zachowanie lechitów było zdeterminowane strachem przed tym, co koniec końców i tak się wydarzyło.
Lęk przed kompromitacją najkrótszą drogą do… kompromitacji
Nie da się grać się w piłkę i realizować celów, trwając w lęku przed porażką. Można mieć już całe know-how, być nauczonym na miliardzie wcześniejszych błędów, przygotowanym kadrowo, nie mieć kontuzji, mieć ogromny budżet, ale gdy staje się face to face z wizją kompromitacji, strach zaczyna paraliżować, odbiera rozum i umiejętność gry w piłkę…
Nie chcę używać banałów, że Lech ma to w DNA, bo to bardzo wygodne wytłumaczenie, ale zabiera jakąkolwiek frajdę z dalszego kibicowania. Nie ma zbyt dobrego wytłumaczenia. To dość zabawne, ale najlepsze zaproponował nam trener Niels Frederiksen, który powiedział wprost – tydzień temu Lech był nadzwyczaj skuteczny, a Aarhus miało ponadprzeciętnego pecha, przedwczoraj było na odwrót.
O wszystkim zadecydowały karne, gdzie gra głównie to, co jest w głowie. Lech od straty drugiego gola w głowie miał wizję porażki, więc przegrał. Mateusz Lis nie był gwarantem bezpieczeństwa na bramce, więc można było liczyć tylko na brak skuteczności rywali. A byli piekielnie skuteczni.
Tak właśnie namalował nam się największy eurowpierdol w dziejach. Nigdy nie mieliśmy tylu zasobów, logicznych argumentów na to, że teraz już m u s i się udać. Nigdy nie mieliśmy trzybramkowej przewagi po pierwszym, wyjazdowym meczu. Po latach upokorzeń to musiało się odwrócić.
Największy eurowpierdol
W Polsce mogłoby już powstać muzeum eurowpierdolu. Prawdopodobnie swoją siedzibę miałoby w Poznaniu. Pośród tak cennych, unikatowych artystycznych wyrazów bólu i cierpienia związanych z kibicowaniem polskim drużynom w Europie mijalibyśmy tam słynny dwumecz ze Stjarnan, Spartaka Trnava, ten Lincoln Red Imps też gdzieś by swoje miejsce dostał. Klasyki z historii, takie jak Apoel Nikozja, Levadia Tallin stałyby w poczesnym miejscu. Pewnie trochę przykurzone, ale patrzylibyśmy z sentymentem, próbując przypomnieć sobie, jaki ból towarzyszył nam wtedy. Wszystkie Dudelange, Żalgirisy, Riga FC w jednym miejscu jako symbol piłkarskiej biedy, nijakości i stęchlizny, którymi to charakteryzowała się polska piłka w ubiegłej dekadzie.
Najcenniejszym, najbardziej unikatowym, zamkniętym za pancerną szybą z najnowocześniejszymi zabezpieczeniami, w oddzielnej sali, chronionym przez profesjonalnych ochroniarzy byłby ten najświeższy eurowpierdol, który spuścili nam Duńczycy. Bo żyjąc w poprzedniej dekadzie – epoce eurowpierdoli, każdy z nich był trochę kalką poprzedniego, utrzymywał się pewien schemat. A teraz, gdy polska piłka walczy o 12. miejsce w rankingu UEFA, gdy do PKO BP Ekstraklasy przychodzą piłkarze z potencjałem, za miliony, gdy mamy analityków, cyferki, trenerów komputerowców, nowoczesne centra szkoleniowe, akademie, które jak fabryki będą wypuszczać młodych, utalentowanych polskich piłkarzy, gdy dawno nie odczuliśmy takiej kompromitacji, to wszystko ma inne kolory, zdobienia, tutaj te katusze są największe. W każdej nieudanej interwencji Lisa, niedokładnie zagranej piłce Murawskiego, nieskutecznej próbie Palmy, dziwnym zagraniu Agnero, przegranym pojedynku Gumnego i Pereiry. Utrapienie utrapień, nasza polska, piłkarska Golgota.
Aarhus uosabia to, co w polskiej piłce jest od lat nieosiągalne – comeback z prawdziwego zdarzenia
AGF Aarhus jest także personifikacją naszych desperackich, szaleńczych pragnień z ostatnich lat znojów polskich klubów w Europie. Niemal za każdym razem, gdy polski klub przyjmował srogie baty w pierwszym meczu przeciwko na papierze mocniejszemu zespołowi, rewanż zyskiwał dziwną aurę – bo nie oczekiwaliśmy już nic, ale chcieliśmy, by piłkarze zostawili serce na murawie. Gdy wszystko zaczynało iść w dobrą stronę, myśleliśmy sobie – kurcze, nie wszystko stracone, możemy dokonać historycznego comebacku. Tak blisko byli Lech i parę lat później Jagiellonia z Fiorentiną, „Kolejorz” z Szachtarem. Tego „co by było, gdyby” w polskiej piłce jest piekielnie dużo.
Zawsze jesteśmy o krok od dokonania niemożliwego, ale traktujemy to jako zakazany owoc, coś niedostępnego i przyjmujemy „porażki z honorem” i „przynajmniej zostawili serce” jako maksimum naszych możliwości. Aarhus pokazało, że odpowiedzi na pytanie „co by było, gdyby” nie trzeba zostawiać wyobraźni. Że nie trzeba się cieszyć „tylko” z zostawienia serca na murawie. Tak bardzo chcieliśmy, by Lech w rewanżu sieknął tę Fiorentinę i wszedł do półfinału. Żeby te parę lat później zrobiła to Jagiellonia, tyle że we wcześniejszej fazie turnieju. Za każdym razem przyjmowaliśmy, że pozostawienie serca w rewanżu, nawiązanie rywalizacji z mocniejszym na papierze przeciwnikiem, samo zbliżenie się do cudu to dużo, a reszta to już sfera oniryczna, takie rzeczy w naszym uniwersum się nie dzieją, choć tak chorobliwie tych pięknych success story pożądamy.
Piłka nożna jest po to, by tworzyć historie, których absolutnie nie da się logicznie wyjaśnić. I to chyba czynnik, który sprawia, że ten ból jest dużo silniejszy.
Wciąż może być ładnie. Tylko błagam, coś więcej niż ćwierćfinał Ligi Konferencji
Historia trwa dalej. Raków Częstochowa i GKS Katowice, a zwłaszcza ten drugi, zaczęli tak, że trochę o ten sezon w Europie zaczęliśmy się martwić. Oba zespoły pokazały, że potrafią grać na miarę własnych możliwości i robić swoje. Na tamten etap to wystarczyło. „Medaliki” wygrać musiały. „Gieksa”, cóż, tu wypadałoby, ale podopieczni Rafała Góraka pokazali, że doktryna szkoleniowca Katowiczan o marzeniach to dalej fundament funkcjonowania tego klubu. Kibice GKS-u chętnie europejską przygodę przygarną, to klub z ogromną bazą kibicowską, długimi tradycjami i historią. Dobrze widzieć, że na Górnym Śląsku nie tylko oddycha się futbolem, ale powoli także realnymi sukcesami.
Raków Częstochowa podejmie Hammarby IF – żeby pokazać postęp polskiego futbolu, tu też trzeba wygrać, bez żadnych dyskusji. Ferencvaros stanie na drodze Górnika Zabrze. To także brzmi jak wyzwanie, ale takie, które da się przyjąć i należycie zrealizować. Zwłaszcza mając „na kierownicy” Michala Gasparika, uzdolnionego trenera. Na kanwie dwumeczu z Fenerbahce możemy śmiało stwierdzić, że wiedza o tym, jak grać w Europie, jest. Turcy mieli mieć spacerek, a musieli drżeć o wynik dwumeczu do końcowego gwizdka w Zabrzu. Do rywalizacji dołącza także Jagiellonia Białystok, która podejmie Rangers FC. Zespół znacznie mocniejszy, „Duma Podlasia” nie będzie faworytem, ale wierzymy w Adriana Siemieńca i jego zespół. W końcu pokazywali, że potrafią grać z mocniejszymi ekipami w Europie. Lech Poznań, niestety, podejmie KL Klaksvik.
Bardzo bolesnym ciosem jest kolejna utrata marzeń o Lidze Mistrzów. Za rok będziemy czekać już 11 lat na polski klub w „piłkarskim raju”. Niewykluczone, że ten sezon w Europie, który rozpoczął się od bolesnego nokautu, uciszenia Bułgarskiej, płaczu Walemarka i Hakansa przed szatnią, ma jeszcze szanse zaprocentować jakąś ładną historią.
Jedna uwaga – kolejny ćwierćfinał Ligi Konferencji nie będzie „ładną historią”, ale przejawem stagnacji, zakopania się na wygodnym, ale wciąż bardzo niskim jak na nasz potencjał poziomie. Piłka jest w grze, wciąż można zbudować coś, co da nam uśmiech.
