Janusz Niedźwiedź

Pochodzenie

Janusz Niedźwiedź urodził się 23 stycznia 1982 roku w Szczecinku. Jako chłopak trafił do Amiki Wronki, z którą zdobył mistrzostwo Polski juniorów młodszych, był też młodzieżowym reprezentantem kraju. W rezerwach Amiki, gdy pierwszy zespół pod wodzą Czesława Michniewicza święcił triumfy, razem z kolegą robił dla trenera statystyki meczowe.

Kariera pomocnika nie ułożyła się tak, jak planował. Między 18. a 21. rokiem życia przez kontuzje prawie dwa i pół roku nie grał, w sumie przeszedł pięć operacji. Grał potem w drugiej i trzeciej lidze, m.in. w Warcie Poznań, Mieszku Gniezno, Turze Turek, Olimpii Elbląg, Polonii Słubice i Warcie Sieradz; w Ekstraklasie jako piłkarz nie zadebiutował. Mówił, że to właśnie zmusiło go, by wcześniej niż planował zacząć przygotowania do zawodu trenera: kursy rozpoczął w wieku 23 lat, w 2005 roku, już wtedy zapowiadając, że będzie trenerem ofensywnym, który chce kreować grę, a nie czekać na ruch rywala.

Kariera trenerska

Prowadził młodzież Mieszka Gniezno, juniorów Tura Turek i seniorów Olimpii Koło, a w kwietniu 2012 roku, mając 30 lat, objął drugoligową Jarotę Jarocin. Klub sięgnął po niego po słabym starcie poprzednika, a wcześniej brał go już pod uwagę przy wyborze trenera. Zaczął od wygranej w Chojnicach, a drużyna skończyła sezon na czwartym miejscu, co Niedźwiedź uważa za najlepszy wynik w historii klubu. We wrześniu 2012 roku klub się z nim rozstał i przez dziewięć miesięcy nie miał pracy; żeby się utrzymać, za pieniądze za mecz pomagał klasie okręgowej Termy Uniejów, zastrzegając, że wyjedzie z dnia na dzień, gdy dostanie propozycję trenerską. Taka przyszła z drugoligowego Radomiaka Radom, ale pracował tam do września 2013 roku.

W 2015 roku wrócił do Jarocina, gdzie w 3. lidze był piąty, a potem czwarty. Od jesieni 2017 roku prowadził trzecioligowe Podhale Nowy Targ, o którym pracownicy klubu mówili później, że „urodził się, by być trenerem”. Latem 2018 roku przeszedł do Stali Rzeszów. W pierwszym sezonie wygrał z nią grupę 4. 3. ligi, przegrywając tylko dwa mecze na 34, i awansował do 2. ligi. Klub chwalił go później za ofensywną tożsamość zespołu, wprowadzanie młodych piłkarzy i ponad czternaście miesięcy bez porażki na własnym stadionie. Głośno było też o kontrakcie z premią za awans do Ligi Mistrzów, który wyszedł na jaw przed meczem Pucharu Polski z Pogonią Szczecin. W marcu 2020 roku, gdy Stal była w środku tabeli 2. ligi, strony rozwiązały umowę, wskazując na rozbieżność wizji rozwoju zespołu.

Od sierpnia 2020 roku prowadził Górnik Polkowice i w sezonie 2020/2021 wygrał z nim 2. ligę, awansując na zaplecze Ekstraklasy. W czerwcu 2021 roku wybrał go Widzew Łódź; ostatecznym rywalem w rozmowach był Krzysztof Brede. Zespół miał według planu walczyć o strefę barażową, a zakończył sezon na drugim miejscu. Awans przypieczętował 22 maja 2022 roku zwycięstwem 2:1 z Podbeskidziem Bielsko-Biała, po ośmiu latach przerwy. Na ten mecz Niedźwiedź włożył koszulkę z napisem „You’ll never walk alone” i nazwiskami wszystkich piłkarzy z kadry.

W Ekstraklasie Widzew zaczął od porażki w wymianie ciosów z Pogonią Szczecin, ale nie zmienił podejścia, a jesienią 2022 roku został wiceliderem i przerwę zimową spędził na trzecim miejscu. W 2023 roku zespół wygrał tylko cztery mecze, tracił najwięcej goli w lidze i kłopoty miał też z wyrobieniem limitu minut młodzieżowca. Po porażce 1:3 z Legią Warszawa we wrześniu 2023 roku zarząd się z nim rozstał, mimo że zespół utrzymał się wcześniej w lidze, a Niedźwiedź był najdłużej pracującym trenerem Widzewa od czasu reaktywacji klubu.

Pod koniec grudnia 2023 roku objął przedostatni w tabeli Ruch Chorzów, ale nie uratował go przed spadkiem z Ekstraklasy. W sierpniu 2024 roku zwolniono go po sześciu meczach 1. ligi, kilka dni później objął ostatnią w tabeli Ekstraklasy Stal Mielec, z którą rozstał się w marcu 2025 roku. 5 sierpnia 2025 roku przejął Miedź Legnica, która po trzech kolejkach 1. ligi nie miała punktu; zespół wyszedł z dołka, a do baraży zabrakło dwóch punktów. Miedź rozwiązała z nim kontrakt 20 września 2026 roku po porażce 2:3 ze Stalą Rzeszów.

Styl i metody

Niedźwiedź chce, by jego zespół kreował grę, a nie tylko reagował na rywala. „Odważny futbol”, jak mówi, z dobrą grą w defensywie, w której piłkarze sami podejmują decyzje, przewidując przebieg akcji. Opiera się na analizach i pomiarach: liczy kluczowe podania, strzały i rzuty rożne, bo uważa, że styl daje powtarzalność wyników, a każde podanie, także w poprzek, ma coś znaczyć. Wierzy, że polskiego piłkarza można nauczyć tworzenia gry i podejmowania dobrych decyzji.

W Widzewie i w Stali Mielec grał trójką środkowych obrońców z wahadłowymi; w Łodzi, jak tłumaczy, ustawienie było dopasowane przede wszystkim do dostępnych piłkarzy, bo nie jest przywiązany do jednego systemu. Przed klasykiem z Legią we wrześniu 2022 roku namawiał zawodników, by nie bali się ryzyka i cieszyli się grą przy pełnym stadionie.

Jest wymagający i nie akceptuje błędów wynikających z lenistwa. Piłkarze Stali Rzeszów mówili, że nauczy gry każdego, kto chce się uczyć. Z czasem, jak sam przyznaje, zrobił się bardziej elastyczny w drobiazgach, ale uważa, że pewne standardy nie mogą się zmieniać, bo piłka nie lubi kompromisów. Przyznaje też, że zdarzało mu się przegapić moment na zmianę w składzie.

Wypowiedzi

„Będę trenerem ofensywnym, który chce kreować, a nie czekać na ruch przeciwnika.” (o decyzji z 2005 roku, wywiad dla „Przeglądu Sportowego Onet”, marzec 2023)

„Jestem wymagającym trenerem (...) Błędy zdarzają się każdemu z nas, ale nie akceptuję ich, gdy wynikają z lenistwa.” (Fakt, wrzesień 2022)