Reprezentacja Polski zawodzi. W całym 2026 roku kibice nie mieli za wiele powodów do dumy z występów „Biało-czerwonych”. Ale jak to jest, że w klubie polski piłkarz potrafi, a w kadrze zapomina? Oczywiście i zawodnicy są odpowiedzialni za wyniki, ale to nie oni sami siebie wybierają do składów i ustalają taktykę. Selekcjoner nie wykorzystuje ich atutów, co odbija się na grze całego zespołu.
Od straty pierwszego gola w meczu z Rumunią zaczyna się grillowanie reprezentacji Polski. Słusznie, bo porażka z taką drużyną nie powinna nam się przytrafić. Zwłaszcza patrząc na to, w jakich klubach występują nasi zawodnicy, a też jak nasza liga zaczyna iść w górę rankingu UEFA. Oczywiście do bycia topową kadrą narodową czy topowymi drużynami w Europie jest jeszcze bardzo daleka droga. Ale jednak drużynie z takim potencjałem kadrowym takie mecze nie przystają. A jest ich coraz więcej za kadencji Jana Urbana.
To nie jest tak, że sam trener przegrywa mecze. Jego też jest najłatwiej i najszybciej zwolnić. Tylko co można dać na jego obronę, kiedy popełnia tak rażące błędy taktyczne i personalne? Częściowo to, jak grają nasi piłkarze, jest sprowokowane złymi założeniami i prowadzeniem drużyny. A to już jest głaz do ogródka selekcjonera i jego sztabu szkoleniowego.
W klubach top, w kadrze flop
Jeżeli popatrzymy na listę naszych kadrowiczów, to nie są to żadni przypadkowi piłkarze. Piotr Zieliński stanowi ważne ogniwo w Interze Mediolan, który dominuje we Włoszech. Jakub Kiwior, Jan Bednarek i Oskar Pietuszewski (nieobecny na kadrze) to gracze świetnie spisujący się w FC Porto, zgarniające tytuły najlepszych zawodników miesiąca. Mamy Sebastiana Szymańskiego z Rennes, Nicolę Zalewskiego z Atalanty, Matty Casha z Aston Villa, a do tego młodych i ciekawie grających w swoich klubach Wiktora Nowaka, Bartosza Mazurka, Marcela Regułę czy Kacpra Potulskiego. Wokół tego wszystkiego jest powoli odchodzący w cień Robert Lewandowski, ale wciąż istotny element kadry narodowej.
I dlaczego to nie działa w żadnej sposób?
Często widzimy, że kibice i eksperci mają pretensje do poszczególnych piłkarzy. A ten w reprezentacji nic nie gra, a tamten popełnia takie i takie błędy, a ten snuje się po boisku i nic nie robi. Ok, usiądźmy na ziemi. Rozumiem, reprezentacja Polski. Może niektórym piłkarzom towarzyszy jakaś dodatkowa presja, szczególnie teraz jak Polakom nie idzie w Lidze Narodów. Ale to nie jest tak, że oni przyjeżdżają i nagle głupieją. Tracą talent jak zawodnicy NBA w „Kosmicznym Meczu”. Nie, to tak nie działa. I właśnie słowo „działa” jest tutaj kluczowe. Bo odnosimy wrażenie, że Jan Urban nie wie jak „działa” poszczególny kadrowicz.
Na czym ma polegać selekcja? W idealnym świecie trener reprezentacji obserwuje potencjalnych kadrowiczów, wie jak grają w klubach, widzi ich atuty i jest też w kontakcie z klubami reprezentantów. Wszystko po to, aby jak najlepiej wykorzystać dany potencjał piłkarza. A u nas to tak nie wygląda. I to od dobrych kilku lat. Nie jest to tylko błąd Jana Urbana. Bo nasi piłkarze wyglądają tak, jakby dostawali zupełnie inne zadania, jakby mieli grać inaczej, niż są do tego zwykle przyzwyczajeni. Efekt? Masę nieporozumień i błędów, które potem nas kosztują.
Oczywiście nie da się perfekcyjnie przenieść założeń z klubów na reprezentacje. Jak ktoś działa w pewnych schemacie, to muszą pojawić się różnice. I od tego są treningi, żeby selekcjoner ze swoim sztabem „przypudrował” te różnice, zniwelował nieporozumienia i nakreślił swoje zbliżone założenia. Ale o tym szerzej w dalszej części tekstu.
Reprezentacja Polski przerosła Jana Urbana
Początek swojej kadencji Jan Urban miał dobry. Nowy selekcjoner szybko posprzątał po Michale Probierzu, a kibice szybko polubili trenera, który w mediach wyglądał dobrze, lubił zagadać z kibicami i sprawiał wrażenie przyjemnego gościa. To się bardzo nie zmieniło, bo trener zachował swoją twarz. Tylko zaczął się gubić w pracy, bo reprezentacja Polski straciła szybko swój blask.
Kwintesencją bezradności selekcjonera jest obecna jesień, wcześniejsze i jeszcze trwające zgrupowanie kadry narodowej. Wszystko zaczęło się z kolejnymi porażkami reprezentacji. Kiedy wszystko szło po myśli Urbana, to trzymał się on twardo swoich założeń. Graliśmy cały czas na trójkę środkowych obrońców z tyłu, było miejsce na „pewniaków” na liście powołanych, a nie za bardzo chętnie trener patrzył na piłkarzy wyróżniających się, jak np. Oskar Pietuszewski, których media zaczęły domagać się w kadrze. Jeszcze wiosną i latem selekcja nie obejmowała planu odmłodzenia drużyny. Kluczowe było zgrupowanie na zakończenie poprzedniego sezonu i fatalne występy z Ukrainą i Nigerią. To te mecze sprawiły, że coś pękło.
Duża krytyka, brak awansu na mundial, a do tego presja ze strony mediów i kibiców sprawiły, że Jan Urban zaczął zmieniać zdanie. A to okazało się, że jednak możemy zagrać w innym ustawieniu. A to wyróżniający się Polacy w klubach zagranicznych zaczęli mieć nagle miejsce na liście powołanych. Tylko selekcjoner nie był otwarty na wszystkie nazwiska. Choć i tak zrobił wiele ustępstw, które i tak całościowo nie za bardzo zmieniły jego sytuację.
Zawiodło też zarządzanie drużyną i porozumienie (jeżeli jakiekolwiek jest) ze sztabem trenerskim. Jak inaczej wytłumaczyć sytuację z nagłym „zniknięciem” Łukasza Skorupskiego? Jeszcze nie tak dawno budowaliśmy go na pierwszego bramkarza reprezentacji Polski, a on na boisku udowadniał swoją przydatność dla drużyny. Nagle robimy przewrót bramkarski i od teraz o bluzę z numerem jeden powalczą Kamil Grabara i Marcin Bułka. Tym graczom nie można nic zarzucić, bo mają bardzo dobre umiejętności. Tylko życie szybko pokarało pana Jana i jak obaj doznali kontuzji, to zrobiło się niewesoło. Kadra narodowa ma pierwszy raz tak mocny problem z golkiperami od ponad 25 lat!
Selekcja i zarządzanie drużyną
Przechodzimy do fragmentu, w którym będziemy nieco bronili piłkarzy reprezentacji Polski. To nie jest tak, że oni nie chcą grać w kadrze narodowej. To nie jest tak, że zapominają jak się kopie prosto piłkę. Problem robi się w momencie, jak się im wszystko od początku utrudnia. Przez masę błędów selekcjonera i jego sztabu trenerskiego zaczęły pojawiać się problemy na boisku. Pierwszą sprawą jest zarządzanie drużyną. We wrześniu bardzo dobry mecz z Bośnią i Hercegowiną zagrał Kacper Potulski. Młody piłkarz na tle bardziej doświadczonych kolegów wyglądał bardzo dobrze. A grał jeszcze w systemie innym niż ten znany mu z drużyny klubowej. Po tym meczu było jeszcze trzy do rozegrania, a w ilu wystąpił jeszcze 19-latek? W żadnym!
W kolejnym spotkaniu zagraliśmy ze Szwecją, a w tym meczu Jan Urban wrócił do znanego dobrze sobie ustawienia z trójką obrońców. Idealnie pod Potulskiego, ale zamiast zawodnika najlepszego we wcześniejszym spotkaniu, to dostaliśmy Przemysława Wiśniewskiego. Każdy chyba pamięta występ piłkarza Widzewa Łódź, który był jego ostatnim meczem w kadrze narodowej. A teraz nawet nie ma dla niego miejsca na liście powołanych. Inna sprawa ze starcia ze Szwedami to w tym meczu swoją szansę dostał Tymoteusz Puchacz. Na wahadle. Kiedy w klubie gra na boku obrony w ustawaniu w czwórce z tyłu. A jak zagraliśmy w tej formacji w meczu z Bośniakami, to na lewej obronie zagrał… Jakub Kiwior.
Ostatecznie selekcjoner zaczął kombinować i wyszło mu, że najlepiej na ten pozycji nadaje się Przemysław Frankowski, który w swoim klubie… tak nie gra. A jak już jesteśmy przy Stade Rennes, to wiecie jak tam jest ustawiony Sebastian Szymański? Gra w środku pomocy, a trener ustawia go głębiej, a nie jak selekcjoner na pozycji numer „10”. Efektem tego jest zagubienie 27-latka, który na boisku próbuje poszukać sobie miejsca. A może to jakiś problem ogólny z Janem Urbanem, bo przecież dla niego Karol Świderski raz jest napastnikiem, raz środkowym ofensywnym pomocnikiem, a momentami skrzydłowym. Może przy problemach zdrowotnych Grabary i Bułki warto byłoby spróbować go jeszcze na bramce? Chociaż nie, bo to przecież wybiegany chłopak, to zostawmy go w polu. Gdziekolwiek.
Na koniec dodamy jeszcze jedną istotną sprawę. Pewnie prawie każdy z czytelników zgodzie się z nami, że aktualnie jednym z naszych największych talentów jest Oskar Pietuszewski. Zawodnik, który się szybko odnalazł w FC Porto, a teraz się jeszcze spekuluje o możliwych transferach do znacznie lepszych zespołów. To nie istotne, życzymy Oskarowi wielkiej kariery w wielkim europejskim klubie. I tu myślę, że każdy z was zgodzi się z tym, że z takim potencjałem i umiejętnościami powinno się znaleźć miejsce w drużynie dla młodego talentu. A od pierwszego powołania do kadry narodowej odnosimy wrażenie, że selekcjoner nie ma za bardzo pomysłu na 18-latka.
Jak przy takim chaosie organizacyjnym może powstać dobra drużyna?
Jaka taktyka, wariacie?
Nie będzie tutaj wielkiej filozofii, bo każdy o tym wie, że za strzelanie bramek i bronienie odpowiedzialni są piłkarze. Trenerzy dobierają poszczególnych wykonawców, którzy – uwaga – powinni realizować ich założenia taktyczne. A jak to wygląda u Jana Urbana? Scenariusz na każdy z ostatnich pięciu meczów wyglądał niemal tak samo, czyli zaczynaliśmy ostry atak i za moment zjazd do bazy…
W porównaniu do meczów z ostatniego zgrupowania i niedawno przegranego spotkania z Rumunią to w składzie reprezentacji Polski dochodzi do wielu zmian. Selekcjoner zaczyna odmładzanie drużyny. Ale dlaczego zmieniamy wykonawców, a dalej gramy to samo? Jak to się dzieje, że trener pracuje ponad rok i nie wypracował żadnych schematów obronnych? We wszystkich meczach w 2026 roku tylko w dwóch zagraliśmy na zero z tyłu, z czego w jednym meczu udało nam się to, bo rywal grał osłabiony czerwoną kartką. Praktycznie co mecz nie widzimy za bardzo współpracy pomocników i obrońców, co powoduje masę błędów. Może i zmieniają się nazwiska, ale błędy pozostają te same. To wina piłkarzy? Selekcji? Ustawienia na trójkę albo czwórkę z tyłu? Czy jednak coś jest nie tak ze sztabem szkoleniowym i taktyką?
W ofensywie wcale nie jest lepiej. Brakuje nam większej swobody w ataku, akcji dwójkowych. Od kilku spotkań wydaje się, że naszą taktyką jest atakowanie głównie prawą stroną, kiedy tworzymy atak pozycyjny. Tylko na tej flance próbujemy jakiejś współpracy między bocznym obrońcą i bocznym pomocnikiem/skrzydłowym. Do tego środek pola w okolicach pola karnego rywala często nie wie, co ma robić, a nasza ofensywa zależy od indywidualnego błysku Piotra Zielińskiego lub Nicoli Zalewskiego. Robert Lewandowski też potrzebuje nieco więcej wsparcia albo kogoś, kto wykorzysta przywiązanie obrońcy do naszego kapitana. Od dobrych dwóch lat brakuje kogoś, kto pasowałby do dość prostego założenia taktycznego. I na pewno nie będzie nim Karol Świderski.
Kiedyś nasza drużyna charakteryzowała się tym, że była groźna przy stałych fragmentach gry. Mam wrażenie, że za kolejnego już selekcjonera z rzędu coś do końca nie gra w tym aspekcie gry. Pamiętamy o golu Jana Bednarka z Rumunią, ale to jedna jaskółka, która wiosny nie czyni. A jak jesteśmy przy zawodniku FC Porto, to jakoś w klubie udaje mu się zdobywać bramki po rzutach rożnych. Dlaczego nie można tego przełożyć na płaszczyznę reprezentacyjną?
Reprezentacja Polski potrzebuje selekcjonera z krwi i kości
Pewnie nie każdy z czytelników nam uwierzy, patrząc na przegraną z Rumunią, ale nasi piłkarze naprawdę umieją grać w piłkę. I to na dość dobrym poziomie. Jedynie co im teraz potrzeba, to selekcjonera. Takiego naprawdę ogarniającego pracę na poziomie piłki reprezentacyjnej. Jeżeli Jan Urban miałby stracić pracę tylko dla zasady, a zastąpić miałby go jakiś trener na podobnym poziomie szkoleniowym, to czy to ma sens?
Patrząc na całą kadencję prezesa Cezarego Kuleszy, to reprezentacja Polski miała jakąś twarz za czasów pracy Paulo Sousy. Choć Portugalczyk za bardzo nie miał z nią sukcesów, ale pokazał, że taktycznie coś się da zrobić z tą grupą piłkarzy. Potem przyszedł pierwszy wybór szefa PZPN – Czesław Michniewicz. Może za jego kadencji drużyna wyglądała topornie, ale chociaż potrafił ją poukładać w defensywie. Co też nie mogło mu przynieść pewności do pracy na dłuższą metę. Po nim to już była równia pochyła. Fernando Santos, czyli wypalony (dosłownie) trener, który totalnie się pogubił, a po nim strażak w postaci Michała Probierza. Człowieka, który od początku nie nadawał się do tej roboty, a po strażaku trzeba było znowu szukać strażaka i przyszedł Jan Urban.
Teraz olbrzymia presja przed Cezarym Kuleszą. Jego cztery wcześniejsze wybory okazały się błędne. Prawie co roku mamy nowego selekcjonera, co nie jest dobrym prognostykiem dla prezesa PZPN. Związek ma też swoje problemy, co odbija się na reprezentacji Polski. To też sprawia, że wybór potencjalnego nowego trenera może być ograniczony. Czy jest on w stanie jeszcze dokonać sensownego wyboru? A może właśnie trzeba zacząć od samej centrali? W końcu ryba psuje się od głowy.











