Jan Bednarek i Jakub Kiwior, czyli zawodnicy FC Porto, to etatowi reprezentanci Polski. Świetne występy w barwach „Smoków” powodują, że co chwilę znajdują się w jedenastkach tygodnia i miesiąca. Problem jednak w tym, że kiedy przychodzi do występów z orzełkiem na piersi, Polacy zdają się zapominać o swoich świetnych momentach. Ale czy to problem tylko tej dwójki? Nie tylko. Problemem jest także reprezentacja i… słaba liga portugalska.
Nasi etatowi reprezentanci to także etatowy zawód polskiej drużyny. Bo jak niby inaczej wyjaśnić kwestię tego, jak w kadrze prezentuje się jeden i drugi. Kolejne błędy, kompromitujące wpadki i ciągłe dyskusje na temat tego, jak dobrzy są stoperzy, zdają się być problemem. Tak, uważam, że problemem jest to, że chwalimy Bednarka i Kiwiora za świetną grę w Porto. Nie potrafię inaczej wytłumaczyć tej degrengolady w kadrze względem ich świetnych występów w Portugalii. Nasze asy zdają się obrastać w piórka, a kadrę traktują jako po prostu przelotny romans, który nie ma żadnej przyszłości. Czy tak powinno być?
Absolutnie nie. Kadra powinna być priorytetem i przywilejem, a nie miejscem, gdzie przyjeżdża się z tytułu jakiegoś tam powołania, bo odmówić nie wypada. Skoro w Porto jest tak dobrze, to dlaczego w kadrze nie może być tak samo? Problem nie tkwi jednak tylko w zawodnikach, którzy dawno przestali pokazywać to, co pokazują w Porto – dobrą grę. Ależ to absurdalnie brzmi, prawda? Jednakże problem to także selekcjoner, który miesza w ustawieniu, PZPN, który ciągle się ośmiesza i nie zdecydował się poszerzyć sztabu szkoleniowego, oraz dziennikarze, którzy patrzą na Polaków przez pryzmat świetnych występów w Porto.
Problemem jest mieszanie ustawienia
Jan Urban miesza nie tylko na konferencjach. Z gadania o ciągłej budowie i stawianiu na młodych zawodników nie wynika dużo. Tak samo jak z mieszania ustawienia reprezentacji Polski. Za kadencji Urbana Polacy występowali w dwóch różnych systemach, a w pewnym sensie nawet w trzech. Na początku przygody selekcjonera z kadrą Polska w jego założeniach miała grać trójką z tyłu. Problemem był jednak fakt, że Polacy w takim ustawieniu nie potrafią grać. Spójrzmy na charakterystykę naszych środkowych obrońców. Większość z nich, z wyjątkiem Kacpra Potulskiego, występuje w swoich klubach w zestawieniu czteroosobowym z tyłu. Wszyscy mają wypracowane automatyzmy i wiedzą, jak mają się ustawiać i rozumieć na boisku. Kadra powinna być miejscem, gdzie selekcjoner stara się zbudować miejsce, które będzie miało za zadanie opakować zawodników podobnymi walorami jak w klubach.

W tym miejscu chciałbym skierować swoje roszczenia do selekcjonera. Rozumiem to, że trener na początku musiał dostosować taktykę do potrzeb i charakterystyki zawodników kadry. Rozumiem także to, że trener chciał na własnej skórze doświadczyć tego, jak wygląda to w praktyce. Zdecydowanie lepiej wyglądamy w zestawieniu kwartetowym z tyłu, bo zabezpiecza to częściej blok defensywny. Należy też wyjaśnić sprawę tego, że gra trójką z tyłu jest po prostu ryzykowna i wymaga od obrońców niesamowitej staranności i pewności w swoich poczynaniach. Trzeba sobie powiedzieć też jasno, że my nie mamy jakości takiej, by móc grać tak, jak inne reprezentacje. Warto jednak zaznaczyć, że najlepsze kadry na świecie, które rzeczywiście „o coś” grają, występują w bloku czteroosobowym. Dlaczego więc my nie możemy w końcu zauważyć zależności, gdzie trójką grają te drużyny, których jakość na to pozwala?
Problemem jest także słaby sztab szkoleniowy
Sztab szkoleniowy w kadrze Urbana stawiany jest pod wątpliwość przez wielu ekspertów, dziennikarzy i kibiców. Pierwszy trener bramkarzy, czyli Andrzej Dawidziuk, to postać w polskiej piłce znana. Od 2000 roku pracuje w różnych kategoriach wiekowych w reprezentacji Polski. Był też odpowiedzialny za szkolenie bramkarzy w Lechu Poznań.
Tak gwoli przypomnienia. Teraz czas postawić poważną tezę odnośnie jego roli w kadrze.
Andrzej Dawidziuk w kadrze nie ma zbyt dobrej opinii. Zwłaszcza jeśli chodzi o jego pracę. Za kadencji Jana Urbana reprezentacja straciła aż 25% goli po stałych fragmentach gry, za które notabene Dawidziuk jest odpowiedzialny. To on ma za zadanie przygotować Polaków tak, aby umiejętnie bronili pola karnego podczas tego elementu gry. Chciałbym więc w tym celu zapytać, dlaczego Szwecja potrafi zatrudnić eksperta od stałych fragmentów gry, a Polska nie? Dlaczego nie możemy posiadać kolejnego etatu, który będzie typowo odpowiedzialny za tę sekcję? Konsekwencje tego typu problemów w grze obronnej są o tyle bolesne, że w defensywie nie mamy niskich obrońców, lecz dwóch naprawdę rosłych, którzy potrafią grać głową. Nieraz udowadniali to w barwach Porto, gdzie strzałem głową wyprowadzali na prowadzenie drużynę Smoków.
***
Jeśli chodzi natomiast o eksperta do spraw defensywnych w reprezentacji Polski, to trudno mi się do kogokolwiek odnieść. Bowiem w kadrze nie ma jasno zdefiniowanej osoby, która zajmuje się grą defensywną. Jest to problem o tyle, że taka osoba to standard w najlepszych klubach w Europie, a nawet na naszym krajowym podwórku tacy się znajdą. Dla przykładu, w reprezentacji Albanii ostatnio desygnowany do tego został dobrze nam znany Bartosz Salamon. Były piłkarz Lecha ma być odpowiedzialny za analizę i poprawę gry drużyny z Bałkanów. Dlaczego więc drużyna z dywizji C Ligi Narodów może posiadać w szeregach takiego człowieka, a my nie?
Może po spadku kadry do niższej dywizji zatrudnimy takiego eksperta, a sam król disco polo stwierdzi, że może warto?
PZPN jest współwinny
PZPN i baronowie tej instytucji to persony, których w Polsce nie trzeba przedstawiać. Kolejne afery i obnażanie powagi tej instytucji zdają się pod tym kierownictwem być nie do uniknięcia. Ale chciałbym wytknąć szanownym szefom PZPN brak jakiegokolwiek zainteresowania poszerzeniem sztabu szkoleniowego reprezentacji. Wyżej wspominałem, że brak w naszej drużynie kogoś odpowiedzialnego za szkolenie defensywne lub typowo etatowego eksperckiego podejścia do kwestii stałych fragmentów gry.
Nie da się być poważną reprezentacją, której związek piłki nożnej skąpi na odpowiednio dobrany sztab szkoleniowy. W reprezentacji Szwecji znajdziemy osoby odpowiedzialne za aspekty taktyczne w najlepszych klubach Europy. Dlaczego więc nikt w PZPN-ie nie pomyślał o tym, by takich ekspertów sprowadzić?

Piłeczka jest także po stronie Jana Urbana, który – mając świadomość tego, jak wygląda kwestia organizacji taktycznej w sztabach innych reprezentacji – nie upominał się o zmianę tego stanu rzeczy. Być może wynikało to z wiedzy o tym, jak w PZPN-ie wygląda kwestia finansów. Może miał świadomość, że i tak nikt nie przyjdzie? Nie mnie to oceniać. Jestem jednak nieugięty co do tego, że jeżeli Polacy mają być poważną reprezentacją, muszą podejść bardziej innowacyjnie i analitycznie do sfery taktycznej. Może w taki sposób udałoby się wpłynąć na zawodników i opakować ich osobami, które zasiadają na podobnych stanowiskach jak w klubach?
Liga portugalska jest… słaba
Inną sprawą jest to, że liga portugalska jest po prostu słaba. Dlaczego? Otóż w lidze Kiwiora i Bednarka grają te same zespoły, które z roku na rok występują w europejskich pucharach. Nikt inny do tej czołówki nie doskakuje. Poza gigantami są jeszcze totalni średniacy, którzy niezbyt daleko odbiegają od choćby Lecha Poznań. Benfica, Sporting i Porto to zespoły, które owszem grają z sukcesami w Europie, ale w lidze nie mają za bardzo z kim rywalizować poza sobą nawzajem. Umówmy się, trudno konkurować drużynie Estorilu z Porto, które rozgromiło u siebie Napoli 4:1. Problemem tej ligi jest zatem fakt, że dysproporcje są ogromne, głównie między gigantami a kopciuszkami grającymi w Portugalii. Sam potencjał kadrowy zespołów ligi portugalskiej jest przeogromnie nierówny.

Spójrzmy na to, jakie są wartości poszczególnych zespołów w tej lidze. Wartość drużyny Polaków jest kilkukrotnie wyższa od tych z dołu tabeli. Nie da się zbudować zbilansowanej ligi, kiedy tylko garstka jest utytułowana i gra rzeczywiście o coś więcej. Klub o wartości kadry zbliżonej do klubów z Betclic 1 Ligi nie ma możliwości konkurować z zespołem, który wycenianą kadrę ma na poziomie światowym – 471 milionów euro. Dodatkowo, jeśli chodzi o aspekt socjologiczny, naturalne jest to, że niektóre rzeczy kojarzymy z ich najlepszymi aspektami. Tak samo jest z ligą portugalską. Żaden kibic nie pomyśli najpierw o lidze z półwyspu Iberyjskiego ze względu na drużynę Vitórii Guimarães, lecz z przekonaniem wskaże Sporting lub Benficę.
Kończąc już ten wątek, uważam, że Polacy to zawodnicy grający w klubie światowej klasy, który mimo słabej dyspozycji w Lidze Mistrzów ma możliwości osiągania sukcesów. Niemniej jednak Porto występuje w przeciętnej lidze. Czołówka mierzy się z ekipami, które nie potrafią wyjść z własnej połowy przez 3/4 spotkania.
Powinni zostać odsunięci?
Nie chciałbym w tym miejscu przedłużać, bo ci, którzy czytają moje felietony, wiedzą, że często się one dłużą. Moja opinia na temat pytania zadanego w śródtytule jest jednoznaczna – NIE. Powinniśmy jednak poddać potężnej wątpliwości ich występy i uczciwie przyznać, że są to tykające bomby. Pomimo że obaj świetnie prezentują się w Porto, w kadrze idzie im fatalnie. Notują kolejne błędy i wpadki, a kibice się niecierpliwią. Mam jednak receptę, bo uważam, że dałoby się odszukać dwóch stoperów z młodego pokolenia, którzy mogliby zastąpić dwójkę z Porto.

Kacper Potulski świetnie wszedł do kadry, regularnie występuje także w Mainz i z pewnością będzie przyszłością polskiej drużyny. Kolejnym zawodnikiem jest Oskar Wójcik, który mimo że w Werderze mało gra i boryka się z urazami, w przyszłości również powinien być rozpatrywany pod kątem powołania.
Podsumowując ten przedłużający się artykuł, uważam, że Jan Bednarek i Jakub Kiwior to piłkarze, którzy nie mogą popełniać tylu tak prostych błędów. Ale skoro problem nie tkwi tylko w ich osobie, to może należy poszukać pewnych rozwiązań mających na celu poprawę gry obronnej kadry. Skoro obaj nie potrafią wyrzec się błędów, może należy pozostawić na ławce jednego z nich i przetestować inne ustawienia w bloku defensywnym? Możliwość przełamania złej serii już za kilka godzin w meczu z Szwecją.











