Peter Bosz

Pochodzenie

Peter Bosz urodził się 21 listopada 1963 roku w Apeldoorn. Zaczynał w amatorskich klubach OBV i Apeldoornse Boys, potem trafił do młodzieży Vitesse Arnhem i równolegle studiował w CIOS, instytucie sportowym w Arnhem. Grał jako defensywny pomocnik, czasem jako obrońca.

Już jako młody piłkarz negocjował twardo. W Vitesse nie chciał podpisać kontraktu bez zapisu, że po jego wygaśnięciu będzie wolnym zawodnikiem. Spór skończył się powrotem do amatorskiego AGOVV Apeldoorn w 1984 roku. Po roku wykupił od Vitesse swoje prawa transferowe za pieniądze pożyczone od przyjaciół i rodziny i podpisał umowę z RKC Waalwijk, z którym w 1988 roku wygrał Eerste Divisie. W SC Toulon (1988–1991) przeżył nalot służb skarbowych na klub: trener i dyrektor sportowy trafił na ponad sto dni do aresztu, a klub dostał zakaz transferów. Bosz mógł odejść jako jedyny, bo miał taką klauzulę w kontrakcie.

W Feyenoordzie (1991–1996) zdobył mistrzostwo Holandii (1993) i trzy razy Puchar Holandii (1992, 1994, 1995). Zagrał osiem razy w reprezentacji i pojechał na Euro 1992. Karierę kończył w Japonii (JEF United Ichihara), Niemczech (Hansa Rostock) i NAC Breda, w listopadzie 1999 roku. Jako młody piłkarz Vitesse kupił karnet na mecze Ajaksu, żeby oglądać Johana Cruyffa, a jako gracz Feyenoordu podglądał z samochodu trening Ajaksu Louisa van Gaala. W Japonii, mając 36 lat, stwierdził, że nie ma już ochoty tłumaczyć młodszym kolegom, gdzie mają stać w ćwiczeniu. Dokładnie tak, jak zapowiadał mu Wim Jansen: o końcu kariery powiadomi go głos w głowie.

Kariera trenerska

Zaczął w 2000 roku w amatorskim AGOVV Apeldoorn. W drugim sezonie klub wygrał grupę Hoofdklasse C i został amatorskim mistrzem Holandii. W 2002 roku przeszedł do zawodowej De Graafschap. Chciał grać „zadbaną” piłkę, ale drużyna przez cały sezon broniła się przed spadkiem i skończyła ostatnia w Eredivisie. Pierwsze lata w zawodzie dotyczyły przetrwania, nie dominacji.

W Heracles Almelo wygrał w 2005 roku Eerste Divisie i awansował do Eredivisie, a rok później utrzymał zespół. W 2006 roku przeszedł do Feyenoordu jako dyrektor techniczny, sprowadził między innymi Roya Makaaya, Giovanniego van Bronckhorsta i Denny’ego Landzaata, a klub nie awansował wyżej niż na szóste miejsce. Odszedł w styczniu 2009 roku w geście solidarności ze zwolnionym trenerem Gertjanem Verbeekiem. Uważa, że te lata zrobiły z niego lepszego trenera: jeździł po Brazylii i angielskich klubach, rozmawiał z Arsène’em Wengerem.

Do Heracles wrócił w 2010 roku jako „inny trener”: dominujący, odważny, ofensywny. Zespół skończył sezon 2010/2011 na ósmym miejscu, a w 2011/2012 przegrał finał Pucharu Holandii z PSV 0:3. W 2013 roku objął Vitesse. Zespół grał ofensywnie i w grudniu 2013 roku wygrał 6:2 w Eindhoven z PSV, a w tabeli prowadził, ale zakończył sezon szósty. Rok później był piąty i przez baraże zdobył prawo gry w Europie. W styczniu 2016 roku przejął Maccabi Tel Awiw sprowadzony przez dyrektora technicznego Jordiego Cruyffa. Zajął z nim drugie miejsce, dwa punkty za Hapoelem Beer Szewa, i trzy dni później przegrał finał pucharu z Maccabi Hajfa. W marcu 2016 roku, tuż przed śmiercią, Johan Cruyff odwiedził syna w Tel Awiwie i żywo rozmawiał z Boszem; nagranie obiegło świat jako jedne z ostatnich ruchomych obrazów Cruyffa.

Latem 2016 roku zastąpił Franka de Boera w Ajaksie. Start był chropawy: porażka w eliminacjach Ligi Mistrzów z Rostowem (łącznie 2:5), potem trudne tygodnie w lidze, bo zmienił styl gry. Przełom widział w pucharowym 5:0 z Willem II. W Lidze Europy Ajax z bardzo młodym składem wygrał grupę, w 1/16 finału wyeliminował Legię Warszawa (0:0 w Warszawie, 1:0 w Amsterdamie), potem FC Kopenhaga i Schalke, a w półfinale Olympique Lyon (łącznie 5:4). W finale w Solnie przegrał z Manchesterem United 0:2. W lidze Ajax był drugi, punkt za Feyenoordem. Przed meczem z Legią powiedział, że mistrza Polski stać na awans, i po rewanżu przyznał, że końcówka powinna być spokojniejsza.

W czerwcu 2017 roku przeszedł do Borussii Dortmund. W Superpucharze Niemiec przegrał z Bayernem w karnych, potem wygrał pierwsze pięć meczów Bundesligi i prowadził pięcioma punktami. Po porażce 1:3 z Realem Madryt w Lidze Mistrzów drużyna zaczęła się sypać: od października nie wygrała ligowego meczu, w grupie Ligi Mistrzów nie wygrała ani razu i spadła do Ligi Europy. Bosz został zwolniony 10 grudnia 2017 roku po 163 dniach, po porażce 1:2 z Werderem. W 2019 roku winił kontuzje: Marco Reusa i Łukasza Piszczka, który był według niego jego „jedynym liderem w obronie”. W 2026 roku opowiedział, że część liderów, wśród nich Sokratis, uznała po Realu, że „ten trener jest szalony, biegamy za wysoko”. Z perspektywy czasu powinien był ich od razu odsunąć. Opisał też konflikt z Pierre-Emerickiem Aubameyangiem, który spóźniał się do szatni po zablokowanym transferze; Bosz nie zabrał go na wyjazd do Stuttgartu.

W grudniu 2018 roku objął Bayer Leverkusen, który był wtedy dziewiąty, i zakończył sezon na czwartym miejscu z awansem do Ligi Mistrzów. W 2019/2020 był piąty i dotarł do finału Pucharu Niemiec, przegranego 2:4 z Bayernem. Juliana Brandta przesunął z lewego skrzydła na pozycję ofensywnego pomocnika. 23 marca 2021 roku zwolniono go, gdy zespół spadł na szóste miejsce. Od maja 2021 prowadził Olympique Lyon, zwolniono go 9 października 2022 roku po dziesięciu kolejkach, przy dziewiątym miejscu. W tym czasie powstał o nim dokument ESPN „Boszbal”.

W czerwcu 2023 roku został trenerem PSV Eindhoven. W sierpniu wygrał Superpuchar Holandii z Feyenoordem (1:0, gol Noi Langa), potem awansował z grupy Ligi Mistrzów i zagrał w 1/8 finału z Borussią Dortmund. W sezonie 2023/2024 PSV wygrało pierwsze 17 meczów ligowych, strzeliło gola w każdym z 34 spotkań i zdobyło mistrzostwo z 91 punktami i bilansem bramek +90. W 2024/2025 w 1/8 finału Ligi Mistrzów przegrał u siebie z Arsenalem 1:7, a w lidze po dziewięciopunktowej przewadze nad Ajaksem znalazł się dziewięć punktów za nim. Odzyskał prowadzenie po 33. kolejce, obronił je w ostatniej i został najstarszym trenerem mistrza Holandii (61 lat). W sierpniu 2025 roku wygrał Superpuchar z Go Ahead Eagles (2:1). 5 kwietnia 2026 roku PSV zapewniło sobie trzeci tytuł z rzędu, najwcześniej w historii Eredivisie.

Styl i metody

Cruyffowska szkoła: posiadanie piłki, agresywny pressing, wysoka linia. Wyjściowe ustawienie to czwórka obrońców i trzech pomocników; w PSV w meczach zapisuje się to jako 4-3-3 albo 4-2-3-1. Krytycy przypisywali porażkę w Dortmundzie idealistycznemu podejściu, które zostawiało drużynę bezbronną wobec kontr. Lubi przesuwać piłkarzy na nowe pozycje: Lasse Schöne w Ajaksie z lewego skrzydła zagrał jako defensywny pomocnik. Sam jako piłkarz był defensywnym pomocnikiem, ale w drużynie szuka „kontrolujących” środkowych pomocników.

Pracuje metodycznie: wstaje o 6.30, o 7.00 jest w klubie, śniadanie je ze sztabem, zanim o 7.45 zaczyna się dzień pracy. Po meczach często śpi po trzy, cztery godziny. W PSV nie prowadzi już sam treningów, tylko obserwuje, bo uważa, że to wymaga odwagi. Drużynę zmienia także po sukcesach („ever change a winning team”) i uważa, że to się udaje tylko wtedy, gdy trener sam jest stale ostry. W mediach miał opinię upartego i humorzastego, ale Jordi Cruyff nazwał go najważniejszym w Holandii przedstawicielem ofensywnego futbolu.

Wypowiedzi

„Wolałbym, żeby mówili: za niego oglądaliśmy piłkę, a nie: dwa razy zdobyliśmy mistrzostwo. Ludzie często nazywali mnie naiwnym, ale pokazuję, że da się to połączyć.” (VoetbalPrimeur, listopad 2025)

„Nigdy bym siebie nie wystawił. Byłem defensywnym pomocnikiem, a pracuję z pomocnikami kontrolującymi grę.” (Eindhovens Dagblad, kwiecień 2026)