Christophe Galtier

Pochodzenie

Christophe Galtier urodził się 23 sierpnia 1966 roku w Marsylii. Piłkę zaczynał w Sports Olympique Caillolais, klubie z dzielnicy Caillols, który wychował wcześniej Jeana Tiganę i Érica Cantonę. Sąsiadował z braćmi Cantona, a w 1982 roku trafił do akademii Olympique Marsylia. W pierwszej drużynie zadebiutował w lipcu 1985 roku w meczu z Brestem i szybko wszedł do składu jako prawy obrońca, zapamiętany jako zawodnik ostry i nieustępliwy. Jako dziewiętnolatek zagrał od początku w finale Pucharu Francji 1986, przegranym po dogrywce 1:2 z Bordeaux, a rok później także w kolejnym, przegranym 0:2.

Latem 1987 roku, po przyjściu Bernarda Tapie'ego i dużej wymianie kadry, odszedł do Lille. Grał jeszcze w Tuluzie, Angers i Nîmes, na dwa sezony wrócił do Marsylii, która występowała wtedy w drugiej lidze, a karierę kończył we włoskim Monza i chińskim Liaoning Yuandong. W 1988 roku wygrał z reprezentacją Francji do lat 21 mistrzostwa Europy, w drużynie z Cantoną i Laurentem Blanciem, ale do seniorskiej kadry nie został powołany. W klubie nie zdobył żadnego trofeum. W szatni przylgnął do niego przydomek „Galette”.

Kariera trenerska

Pracę trenera zaczął w 1999 roku w Marsylii, jako asystent Bernarda Casoniego, i krótko prowadził zespół razem z Albertem Emonem. W kwietniu 2000 roku, w przerwie meczu z Monaco, doszło w tunelu Stade Vélodrome do bójki z Argentyńczykiem Marcelo Gallardo. Galtier dostał sześć miesięcy zawieszenia i zawsze zaprzeczał, że uderzył rywala. Po odejściu z OM był asystentem w greckim Arisie Saloniki, potem w SC Bastia u Gérarda Gilego. Od 2004 roku pracował jako zastępca Alaina Perrina, który został jego mentorem: w Al Ain, Portsmouth, Sochaux, gdzie w 2007 roku wygrali Puchar Francji, w Olympique Lyon, z którym w 2008 roku zdobyli dublet, i w Saint-Étienne.

15 grudnia 2009 roku Saint-Étienne zwolniło Perrina, gdy drużyna była 17. w lidze, trzy punkty nad strefą spadkową, i Galtier przejął ją jako pierwszy trener. Zadebiutował w meczu z Marsylią, którą nazwał „znakiem przeznaczenia”. Nie miał jeszcze wymaganego dyplomu trenerskiego i zdobywał go w trakcie pracy. Uratował zespół przed spadkiem, w sezonie 2010/2011 skończył na dziesiątym miejscu, a potem drużyna regularnie grała w czołowej szóstce i wróciła do europejskich pucharów. Pod jego wodzą rozwinęli się między innymi Dimitri Payet, Blaise Matuidi i Pierre-Emerick Aubameyang. W kwietniu 2013 roku ASSE wygrało Puchar Ligi Francuskiej, pierwsze trofeum od 1981 roku, a Galtier został wspólnie z Carlo Ancelottim wybrany najlepszym trenerem Ligue 1. W Saint-Étienne pracował do czerwca 2017 roku, ponad siedem lat.

29 grudnia 2017 roku przejął Lille po odsunięciu Marcelo Bielsy. Klub był w strefie spadkowej i miał zakaz transferowy. Utrzymał go, w kolejnym sezonie zajął drugie miejsce, a w 2019/2020 czwarte. W Lidze Mistrzów 2019/2020 Lille zremisowało raz i pięć razy przegrało. W sezonie 2020/2021 Lille, z dyrektorem sportowym Luisem Camposem, zdobyło mistrzostwo Francji, przerywając dominację PSG. Zespół miał najlepszą obronę wśród pięciu największych lig Europy, a Mike Maignan zanotował 20 czystych kont. Przed kluczowym meczem na Parc des Princes Galtier odsunął Xekę za zachowanie, które uznał za niewłaściwe, a Lille wygrało 1:0. Latem 2021 roku przeszedł do Nicei. W sezonie 2021/2022 skończył ligę na piątym miejscu i przegrał z Nantes 0:1 finał Pucharu Francji.

W Nicei prowadził Marcina Bułkę, polskiego bramkarza wypożyczonego z PSG, który był dublerem Waltera Benítez. Bułka pierwszy raz zagrał w grudniu 2021 roku w Pucharze Francji w Cholet, w meczu wygranym 1:0. Galtier tłumaczył, że chciał, by chłopak „złapał punkty odniesienia”, a skoro Bułka trenował z zespołem od pół roku, wystawił go bez żadnych obaw. 31 stycznia 2022 roku, w 1/8 finału na Parc des Princes, Bułka obronił dwa rzuty karne w serii i wyeliminował PSG, klub, do którego należał. Galtier uzasadniał wybór tym, że widział go spokojnego i pewnego w powietrzu, a serię karnych przygotował z trenerem bramkarzy. W finale Pucharu Francji także wystawił Bułkę zamiast pierwszego bramkarza, mówiąc, że to trudna decyzja, bo Argentyńczyk robił „magnifique” sezon, ale chciał, by Marcin „pograł do końca pucharową przygodę”.

5 lipca 2022 roku został trenerem Paris Saint-Germain, po zwolnionym Mauriciu Pochettino. W pierwszym sezonie zdobył Superpuchar Francji (Trophée des Champions) i mistrzostwo Francji, ale PSG odpadło w 1/8 finału Ligi Mistrzów z Bayernem Monachium. W składzie miał Lionela Messiego, Kyliana Mbappé i Neymara. Po latach powiedział, że jego obsesją było, by cała trójka grała razem, a prowadzenie takich zawodników wymaga indywidualnych rozmów w gabinecie, bo najmniejszy gest czy uśmiech przybiera rozmiar światowy. Opowiadał też, że zdjął Messiego w meczu Ligi Mistrzów z Juventusem, żeby chronić go fizycznie, i dopiero po spotkaniu usłyszał, że to pierwszy raz, gdy Argentyńczyk został zmieniony w tych rozgrywkach. Z klubem rozstał się w czerwcu 2023 roku. Mówił później, że chciałby zostać drugi sezon, ale nie czuje frustracji, bo poświęcił PSG „200 procent”.

12 października 2023 roku został trenerem katarskiego Al-Duhail, po Hernánie Crespo. W grudniu 2023 roku sąd w Nicei uniewinnił go od zarzutów dyskryminacji i nękania, związanych z jego pracą w tamtejszym klubie, a prokuratura nie odwołała się od wyroku. Pierwszy sezon w Katarze skończył na szóstym miejscu, w drugim zajął drugie miejsce w lidze. 20 grudnia 2024 roku wygrał z Al-Duhail Puchar Gwiazd Kataru, pokonując w finale Al-Arabi 2:1 (gole strzelili Michael Olunga i sprowadzony latem Benjamin Bourigeaud), choć wielu zawodników grało wtedy w Pucharze Zatoki. W finale krajowego pucharu przegrał z Al-Sadd po rzutach karnych. W maju 2025 roku klub ogłosił koniec współpracy.

5 lipca 2025 roku objął NEOM, beniaminka ligi saudyjskiej, w dniu, w którym klub ogłosił też transfer Bułki z Nicei. W pierwszym sezonie skończył ligę na ósmym miejscu, mając w kadrze między innymi Alexandre'a Lacazette'a i Saïda Benrahmę. Bułka zagrał w pierwszym ligowym meczu, przegranym 0:1 z Al-Ahli, a potem przez ponad osiem miesięcy nie występował i w bramce stał sprowadzony Luis Maximiano. Bułka wrócił do gry w kwietniu 2026 roku, a Galtier od razu wystawił go w podstawowym składzie na mecz z Al-Hazem, zakończony remisem 1:1. We wrześniu 2026 roku mówił, że w NEOM odnajduje to, co robił przez osiem lat w Saint-Étienne, cztery w Lille i rok w Nicei, bo tu słowo „projekt” ma sens, i że chce rozwijać młodych zawodników, zagranicznych i saudyjskich.

Styl i metody

Wzorem jest Lille z sezonu 2020/2021. Zespół grał głównie w ustawieniu 4-4-2 (według analizy Wyscouta około 92 procent czasu gry) i opierał się na solidności, pressingu i szybkich przejściach. Bronił zwartym blokiem średnim lub niskim, zwężał środek boiska i kierował rywala do bocznych sektorów, a przeciw słabszym drużynom naciskał bardzo wysoko, a przy wyższym pressingu 4-4-2 przechodziło w 4-2-3-1; Benjamin André był według trenera „startem pressingu”. W ataku pozycyjnym 4-4-2 zmieniało się w 3-2-5: prawy obrońca Zeki Çelik wchodził do środka jako trzeci stoper, a lewy, Reinildo, wysoko na skrzydło. Środek obrony tworzyli doświadczony José Fonte i Sven Botman, a w przejściach do ataku najważniejsi byli Jonathan David, Jonathan Ikoné, Jonathan Bamba i Renato Sanches, którzy szukali szybkich wejść w wolną przestrzeń i dośrodkowań w pole karne. Przeciwko PSG, w pamiętnym meczu kwietnia 2021 roku, Lille broniło się niskim blokiem i liczyło na kontrataki. Sam Galtier tłumaczył, że celem jest „kontrola nad meczem”.

W Paryżu zaczął od ustawienia z trzema obrońcami, 3-4-3, a podczas prezentacji zapowiadał intensywność i pressing oraz „inne podejście niż w poprzednich klubach”. W NEOM w sezonie 2025/2026 grał najczęściej 4-4-2, z pojedynczymi meczami w 3-4-3 i 5-3-2.

Opiera się na liderach drużyny. Były asystent z Saint-Étienne opisuje go jako otwartego na rozmowę z kluczowymi zawodnikami, ale i wszystkimi innymi, a jednocześnie kogoś, kto potrafi uderzyć pięścią w stół i odsunąć piłkarza łamiącego zasady. Dawny rzecznik klubu mówi o nim jako o świetnym komunikatorze, który w młodości przeszedł szkolenie z komunikacji. Nie unika ostrych słów o sędziach: w styczniu 2026 roku po porażce z Al-Shabab powiedział, że nie jest dzieckiem, trenuje od 20 lat, a to, co zobaczył, jest „nie do przyjęcia”.

Wypowiedzi

„Staramy się mieć kontrolę nad meczem, albo idąc po rywala bardzo wysoko, albo odbierając mu piłkę. To filozofia, stan umysłu.” (France Football, maj 2021)

„Cała trójka miała grać razem. To była moja obsesja. Myślę, że nie zobaczymy tego już we Francji.” (L'Équipe, maj 2024)