Jocelyn Gourvennec

Pochodzenie

Jocelyn Gourvennec urodził się 22 marca 1972 roku w Brest, w rodzinie nauczycieli. Piłkę zaczynał w Lorient, gdzie jako dzieciak chodził oglądać treningi Christiana Gourcuffa, który uczył w tej samej szkole co jego rodzice. Od małego lubił grę zespołową w stylu Nantes. Pierwszego gola w zawodowej piłce strzelił w drugiej lidze jako szesnastolatek. Pomocnik ofensywny grał kolejno w Stade Rennais (w 1993 roku został wybrany najlepszym piłkarzem Ligue 2), FC Nantes, Olympique Marsylia, Montpellier, Bastii, Angers i Clermont. Z Nantes był w półfinale Ligi Mistrzów 1996, a z Marsylią przegrał finał Pucharu UEFA w 1999 roku z Parmą. Karierę zakończył w amatorskim Rezé w 2008 roku.

Już jako piłkarz miał opinię „intelektualisty”: studiował wychowanie fizyczne (STAPS) i dostał z nich magisterium, a w piłce interesowało go, jak grać z innymi. Wzorem trenera został Reynald Denoueix, który prowadził go w Nantes w sezonie 1997/1998: podobały mu się jego technika, sposób gry i połączenie wymagań z empatią.

Kariera trenerska

Nie zaczął od zawodowców. W 2008 roku objął amatorski La Roche Vendée Football w Division d'Honneur, świadomie wybierając klub, w którym mógł poznać wszystkie strony funkcjonowania, zamiast juniorów w akademii. W tym czasie zdobywał dyplomy i w maju 2010 roku dostał zawodowy dyplom trenerski DEPF. Kilka dni później, 17 maja 2010 roku, prezydent Noël Le Graët powierzył mu En Avant Guingamp, który właśnie spadł do National, trzeciej ligi, i był bliski upadku.

W Guingamp spędził sześć lat; zadanie, jak mówił przy odejściu, polegało na powrocie do Ligue 2, a wszystko po tym było bonusem. Drużyna wróciła do Ligue 2 w 2011 roku, w 2013 roku do Ligue 1 (drugie miejsce w Ligue 2 za Monaco), a 3 maja 2014 roku wygrała Puchar Francji, pokonując 2:0 Rennes, jego dawny klub. Jako beniaminek miał wtedy najmniejszy budżet w Ligue 1 i walczył o utrzymanie, więc po finale studził nastroje. Sam nazwał ten finał „meczem prawie idealnym”, a był to jego pierwszy tytuł jako piłkarza i trenera. Gdy w sezonie 2014/2015 Guingamp zagrało w Lidze Europy, odpadło w 1/16 finału z Dynamem Kijów, a w Pucharze Francji przegrało półfinał z Auxerre. Za jedno z najgorszych wspomnień uznał rewanż w Kijowie, gdzie Guingamp było blisko awansu do 1/8 finału, a mecz ułożył się źle w niejasnych okolicznościach. W maju 2016 roku odszedł do Girondins Bordeaux.

W Bordeaux nie powtórzył tego sukcesu. Zwolniono go w styczniu 2018 roku po serii porażek. Dał jednak szansę Aurélienowi Tchouaméniemu i Jules'owi Koundé. Przez kilka miesięcy był komentatorem Canal+, a w listopadzie 2018 roku wrócił do ostatniego w tabeli Guingamp. Drużyna spadła, mimo że doszła do finału Pucharu Ligi, który przegrała, i w maju 2019 roku rozstano się za porozumieniem stron.

Latem 2021 roku objął Lille po Christophie Galtierze, trenerze mistrzowskiego zespołu z 2021 roku. Początek miał trudny, bo kibice patrzyli na niego nieufnie, ale na początku sezonu zdobył Trophée des champions, wygrywając 1:0 z Paris Saint-Germain, i awansował z pierwszego miejsca w grupie Ligi Mistrzów przed Salzburgiem, Sevillą i Wolfsburgiem. Lille odpadło w 1/8 finału z Chelsea, a w lidze skończyło dopiero dziesiąte, więc w czerwcu 2022 roku klub i trener rozwiązali umowę. W Lille wprowadził do pierwszej drużyny Lenny'ego Yoro.

W listopadzie 2023 roku objął FC Nantes po Pierre'ie Aristouy, ale po kilku miesiącach, po porażce 1:3 ze Strasbourgiem, klub zwolnił go w marcu 2024 roku i zastąpił Antoine'em Kombouaré. Potem prawie półtora roku był bez pracy. Chciał spróbować sił w Niemczech i uczył się języka, ale tamtejsze kluby wolały trenerów znających Bundesligę.

11 sierpnia 2025 roku po raz pierwszy w karierze wyjechał z Francji: został trenerem Servette FC w Genewie, po zwolnieniu Thomasa Häberliego, w trakcie złego startu sezonu. Przyszedł bez asystenta, co było jego warunkiem. Servette odpadło z Ligi Europy po dwumeczu z Utrechtem i z kwalifikacji Ligi Konferencji z Szachtarem Donieck, a jesienią drużyna grała nierówno, z meczami, w których jedna połowa wyglądała dobrze, a druga źle. Wiosną 2026 roku, już w grupie walczącej o utrzymanie, ustawił drużynę w 4-2-3-1 i w czterech kolejnych meczach strzeliła 14 goli. Zwycięstwo z Zurychem w marcu uznał potem za punkt zwrotny sezonu. Jesienią 2026 roku stawia na wychowanków: Jarell Simo jest w klubie od szóstego czy siódmego roku życia, a 19-letni Thomas Lopes wrócił do podstawowego składu po przerwie.

Styl i metody

Reynald Denoueix pamięta go jako pomocnika, który chciał rozgrywać dla innych i myślał o zespole. Gourvennec mówi, że posiadanie piłki niewiele znaczy samo w sobie: trzeba umieć ją utrzymać technicznie, ale też grać szybko po odbiorze. Zależy mu na atrakcyjnym, „musującym” futbolu i na kibicach, którzy przychodzą na stadion. W Guingamp łączył niezgodę na złe zachowanie z atrakcyjną grą. Napastnik Claudio Beauvue opisywał go jako trenera prostego, który stawia na pracę, rygor i poświęcenie, uważa wszystkich za potencjalnych podstawowych zawodników i pozwala dyskutować o swoich decyzjach.

Jako syn nauczycieli sam traktuje pracę trenera jako pedagogikę. Dawni koledzy z boiska pamiętali, że był skrupulatny w analizie rywala i rozmyślał o treningu już jako piłkarz. Ma opinię trenera, który daje szansę młodym: lansował Ludovica Blasa w Guingamp, Lenny'ego Yoro w Lille, Tchouaméniego i Koundé w Bordeaux. W Servette po przyjściu ogłosił hierarchię bramkarzy, bo jego zdaniem jej brak szkodzi obu.

W Servette zbudował grę pozycyjną na ustalonym ustawieniu. Przez wiele tygodni, a nawet miesięcy sztab pracował nad ustaleniem automatyzmów, a dopiero potem dał piłkarzom więcej swobody. W sezonie 2026/2027 najczęściej gra 4-2-3-1, czasem 4-4-2. Dwaj skrzydłowi mogą schodzić do środka albo zostawać przy linii, ofensywni pomocnicy zamieniają się miejscami, napastnik Florian Ayé schodzi głębiej, a Bradley Mazikou wchodzi w przestrzenie w środku pola. Zmiany pozycji mają sprawiać, że rywal nie wie, czego się spodziewać.

Wypowiedzi

„Dla mnie posiadanie piłki nie znaczy zbyt wiele. Trzeba mieć jakość techniczną, żeby utrzymać piłkę, i umieć grać szybko po odbiorze.” (Blick, sierpień 2025)

„Jeśli grasz po prostu w swoim systemie, bez ruchu, przeciwnik się dostosowuje i zamyka przestrzeń.” (Blick, maj 2026)