Frank Lampard

Pochodzenie

Frank James Lampard urodził się 20 czerwca 1978 roku w Romford na wschodnich przedmieściach Londynu. Futbol miał w rodzinie: ojciec Frank senior grał w West Ham United ponad osiemnaście lat, wuj Harry Redknapp prowadził później ten klub jako trener. Chodził do prywatnej Brentwood School w Essex i należał do niewielu zawodowych piłkarzy z takim wykształceniem, z łaciny miał najwyższą ocenę.

W West Hamie zadebiutował w 1996 roku, w meczu z Coventry City, ale długo walczył o akceptację trybun. Część kibiców uważała, że gra tylko dzięki ojcu i wujowi, i dawała mu to odczuć przy każdej rozgrzewce. W autobiografii pisał, że zastanawiał się wtedy nawet nad rzuceniem piłki. W 2001 roku przeszedł do Chelsea Londyn i został tam najlepszym strzelcem w historii klubu. Z Chelsea wygrywał mistrzostwa Anglii i Ligę Mistrzów, później grał jeszcze w Manchesterze City i New York City FC, a karierę zakończył w lutym 2017 roku. W reprezentacji Anglii rozegrał 106 meczów.

Jest też wątek polski. W ostatnim meczu eliminacji mistrzostw świata 2014, 15 października 2013 roku na Wembley, Anglia wygrała z Polską 2:0. Lampard wszedł na boisko w 71. minucie za Michaela Carricka i zobaczył żółtą kartkę. Przed meczem mówił polskim dziennikarzom, że spotkanie jest dla niego bardzo ważne, bo mundial w Brazylii może być jego ostatnim, a Polacy grający bez presji mogą być groźniejsi niż zwykle.

Kariera trenerska

Do trenerki przygotowywał się już jako komentator telewizyjny: w 2018 roku kończył licencję UEFA A, a w 2019 roku zaczynał roczny kurs UEFA Pro. Pierwszą pracę dostał w Derby County w maju 2018 roku, w Championship, po odejściu Gary’ego Rowetta. Do sztabu zabrał z Chelsea Jody’ego Morrisa jako asystenta i Chrisa Jonesa. Odrzucił styl poprzednika i odmłodził skład: sprowadził na wypożyczenia Masona Mounta i Fikayo Tomoriego z Chelsea oraz Harry’ego Wilsona z Liverpoolu, a starszych, droższych graczy oddał, obniżając przy tym klubowy budżet płac. Mount mówił, że pracuje z idolem, a Wilson zachwycał się skutecznością trenera na treningach. Debiut w roli trenera wygrał 2:1 w Reading bramką w ostatnich sekundach. Zmiana była widoczna w liczbach: z drużyny, która rok wcześniej nie należała do dziesiątki najczęściej podających w lidze, Derby stało się jedną z czterech najlepszych pod tym względem, a Dean Smith z Aston Villi mówił, że zespół stał się bardziej posiadaniowy. Bielsa chwalił „dobry gust” Lamparda do ofensywnej piłki. We wrześniu 2018 roku Derby wyeliminowało z Pucharu Ligi Manchester United po rzutach karnych (8:7) na Old Trafford, naprzeciw swojego dawnego szkoleniowca Jose Mourinho.

Sezon 2018/2019 był burzliwy, a trener po porażce w Rotherham dostał czerwoną kartkę i grzywnę. W styczniu 2019 roku Marcelo Bielsa przyznał, że jego człowiek obserwował trening Derby przed meczem z Leeds United. Lampard nazwał to nieetycznym i dodał, że wolałby przestać pracować, niż tak postępować. W play-offach Derby wyeliminowało Leeds, co Lampard zaliczył później do swoich ulubionych meczów jako trenera, a w finale na Wembley przegrało 1:2 z Aston Villą. Mount, Tomori i Wilson mieli duży udział w szóstym miejscu w lidze, a Lampard mówił potem, że bez takich wypożyczeń nie da się w Championship liczyć na wiele. Kiedy Chelsea szukała następcy Maurizio Sarriego, Lampard był oczywistym kandydatem.

W Chelsea pracował od lipca 2019 roku. Klub miał zakaz transferowy, więc oparł zespół na młodych: Tammym Abrahamie, Masonie Mouncie, Fikayo Tomorim i Reece’ie Jamesie, którzy wcześniej grali na wypożyczeniach na zapleczu ligi. Po pierwszym ligowym meczu, przegranym 0:4 na Old Trafford, nie krzyczał w szatni, bo uznał, że zaczyna się długi projekt. Mówił, że w odróżnieniu od przeszłości będzie cierpliwy wobec młodych, żeby nie powtórzyła się historia De Bruyne’a, Salaha i Lukaku. Już w pierwszych tygodniach pokazał też, że nie boi się trudnych decyzji: gdy powiedział Davidowi Luizowi, że nie ma gwarantowanego miejsca, ten w ostatnim dniu okna odszedł do Arsenalu. Chelsea zajęła czwarte miejsce w lidze, dotarła do finału Pucharu Anglii (porażka 1:2 z Arsenalem) i odpadła w 1/8 finału Ligi Mistrzów z Bayernem Monachium. Latem 2020 roku do klubu przyszli m.in. Timo Werner, Kai Havertz, Hakim Ziyech, Ben Chilwell i bramkarz Edouard Mendy. Lampard przyznawał później, że w tak szerokiej kadrze musiał zostawiać graczy poza składem. Zdecydował się też posadzić Kepę Arrizabalagę na rzecz Willy’ego Caballero, co było głośną decyzją. W styczniu 2021 roku, przy dziewiątym miejscu w tabeli, został zwolniony, a zastąpił go Thomas Tuchel.

Po przerwie zatrudnił się w Evertonie. Przejął drużynę 31 stycznia 2022 roku jako szesnasty zespół ligi po Rafaelu Benítezie. Jody Morris nie poszedł z nim do Evertonu, do sztabu weszli Joe Edwards i Chris Jones. Everton utrzymał się dopiero w przedostatniej kolejce: w maju 2022 roku, przegrywając z Crystal Palace 0:2 do przerwy, wygrał 3:2, a decydującego gola strzelił Dominic Calvert-Lewin pięć minut przed końcem. Lampard nazwał ten wieczór jednym z największych momentów swojego życia piłkarskiego. W sezonie 2022/2023 zespół słabł i po porażce 0:2 z West Hamem, na koniec serii jedenastu porażek w czternastu meczach, klub zwolnił go 23 stycznia 2023 roku, gdy był dziewiętnasty w tabeli. Kapitan Séamus Coleman mówił potem, że rzadko widział trenera, który tak szybko nawiązał więź z kibicami, a Alex Iwobi, że Lampard „uratował mu karierę”.

W kwietniu 2023 roku wrócił do Chelsea jako tymczasowy trener po Grahamie Potterze. W jedenastu meczach wygrał raz, a pracę opisał później jako „opiekę nad dzieckiem” w okresie przejściowym, bez prawdziwej pracy szkoleniowej. Przez następne osiemnaście miesięcy nie prowadził żadnej drużyny. Spotykał się z innymi trenerami: jadał obiady z Garethem Southgate’em i Royem Hodgsonem, odwiedził Thomasa Franka w Brentford, długo rozmawiał z Pepem Guardiolą. Jako wpływy, które go ukształtowały, wskazywał Andoniego Iraolę, z którym grał w Nowym Jorku, i Kierana McKennę. Odrzucał propozycje z zagranicy.

W listopadzie 2024 roku objął Coventry City, wtedy siedemnaste w Championship i dwa punkty nad strefą spadkową, po zwolnieniu klubowego symbolu Marka Robinsa. Zabrał ze sobą Joe Edwardsa i Chrisa Jonesa. Zaczął od obrony, potem rozbudował plan gry i wiele czasu poświęcał analizie wideo. Drużyna wygrała dziewięć z dziesięciu meczów, miała najlepszą serię od 55 lat i skończyła sezon 2024/2025 na piątym miejscu. W półfinale play-off przegrała ze Sunderlandem 2:3 w dwumeczu po dogrywce, a decydującego gola strzelił Daniel Ballard w ostatnich sekundach. W sezonie 2025/2026 Coventry wygrało Championship z przewagą jedenastu punktów nad Ipswich Town. Awans do Premier League zapewnił remis 1:1 w Blackburn 17 kwietnia 2026 roku, pierwszy powrót do elity po 25 latach, a tytuł mistrzowski potwierdziło 5:1 z Portsmouth cztery dni później.

Styl i metody

Lampard sam mówi, że styl zależy od kadry, do której trafia. W Derby miał drużynę zbudowaną na kontratakach z niskiej obrony, a z młodszymi i szybszymi piłkarzami grał wysokim pressingiem. W Chelsea używał głównie ustawienia 4-3-3, czasem z trójką obrońców. W Evertonie po kilku tygodniach zrozumiał, że to, co robił w Chelsea i Derby, nie zadziała w drużynie walczącej o utrzymanie. W sezonie 2021/2022 grał tam zmiennie 4-3-3, 3-4-3 i 5-4-1, a w kolejnym najczęściej 4-3-3.

W Coventry bazą jest 4-2-3-1, a bez piłki zespół broni się w 4-4-2 z wysoką linią obrony. W sezonie 2025/2026 łapał rywali na spalonych częściej niż jakakolwiek drużyna Championship od czterech sezonów. Lampard rotował skład tak mocno, że w żadnym z 23 meczów z rzędu nie wystawił niezmienionej jedenastki. Mocną stroną były stałe fragmenty gry, za które odpowiada John Dempster. Lampard nie wymaga rozgrywania piłki za wszelką cenę: bramkarz Carl Rushworth krótko podaje z gry, ale większość wykopów jest długa, a pomocnik Matt Grimes cofa się między stoperów. W sezonie 2024/2025 trener na dwa miesiące przeszedł na trójkę obrońców, gdy kontuzja wykluczyła ważnego skrzydłowego, a później wrócił do czwórki. Nazywa to „pozytywną trójką”: zwartą, wysoką, nie defensywną.

Mourinho opisuje jako trenera bardzo zaangażowanego, emocjonalnego, mocnego taktycznie i w zarządzaniu grupą, a Carla Ancelottiego jako spokojnego i wyluzowanego. Uważa, że sam jest gdzieś pośrodku, i stara się nie powtarzać tego, co mu się nie podobało. Pracuje z tym samym kręgiem asystentów od lat. Jones jest z nim od Derby, Edwards od Chelsea, a w Coventry dołączyli John Dempster od stałych fragmentów i trener bramkarzy Sal Bibbo. Jody Morris, dawny asystent z Derby, opisuje go jako człowieka o niespożytej etyce pracy, który zawsze pyta, jak poprawić piłkarza. W Derby, jak mówił jesienią 2018 roku, oglądał mnóstwo meczów, także rywali, i uczył się każdego dnia. Jako młody trener traktował każdy wynik i każdy trening zbyt krytycznie, dziś ma w pracy więcej równowagi.

Pytany o stereotyp, że wielcy piłkarze nie bywają wielkimi trenerami, nazwał go w marcu 2025 roku „leniwym” i wymienił Zidane’a, Ancelottiego, Cruyffa i Guardiolę. Dodał, że były piłkarz z takim życiorysem już na starcie bierze na siebie większe ryzyko upadku.

Wypowiedzi

„Filozofia to jedno, ale musi być oparta na zawodnikach i drużynie, do której wchodzisz. Nowoczesny trener może być elastyczny.” (The Athletic, marzec 2025)

„Nie jestem dyktatorem, daleko mi do tego.” (Sky Sports, marzec 2025)