Włochy
Środkowy pomocnik z Brescii, w młodości porównywany z Pirlo, mistrz Włoch z Milanem i zdobywca Pucharu Ligi Angielskiej z Newcastle.
Urodził się 8 maja 2000 roku w Lodi. Jako dziecko grał w Lombardia Uno, szkółce współpracującej z Milanem. Jego trener z tamtych lat Diego Aversa wspominał, że ośmioletni Tonali używał obu nóg prawie tak samo, grał w ataku, strzelał mnóstwo goli i nawet się z nich nie cieszył. Był poważny, małomówny i skupiony na wygrywaniu. Rodzice przywozili go na każdy trening. Milan kilka razy oglądał go na testach, ale go nie wziął, podobno dlatego, że był zbyt wątły.
Potem grał w Piacenzy, skąd trafił do akademii Brescii. Od dziecka kibicował Milanowi i chodził z ojcem na jego mecze na San Siro.
W Serie B zadebiutował 26 sierpnia 2017 roku w meczu z Avellino, mając 17 lat, 3 miesiące i 18 dni. W Brescii, w tym samym wieku, zaczynał karierę Andrea Pirlo, a podobna grzywka, gra przed obroną i długie podania sprawiły, że szybko zaczęto ich porównywać. Pirlo poznał zresztą w szatni Brescii. Tonali mówił, że to porównanie mu nie przeszkadza, ale do Pirla mu daleko. Siebie widział raczej jako „Gattuso z lepszą techniką”, a Gattuso był jego idolem z dzieciństwa. W pierwszym sezonie zagrał 19 meczów w Serie B, strzelił dwa gole i dostał nagrodę związku piłkarzy AIC dla najlepszego młodego zawodnika sezonu.
W sezonie 2018/19 był podstawowym zawodnikiem, najpierw u Suazo, potem u Eugenia Coriniego, a Brescia wygrała Serie B. W listopadzie 2018 roku, jeszcze jako piłkarz drugiej ligi, dostał pierwsze powołanie do reprezentacji Włoch. Prezes Brescii Massimo Cellino żartował, że nie sprzeda go nawet za 300 milionów. W Serie A zadebiutował w sierpniu 2019 roku, a w październiku strzelił pierwszego gola, w meczu z Genoą. Brescia spadła po jednym sezonie.
9 września 2020 roku przeszedł do Milanu na wypożyczenie z opcją wykupu. Pierwszy sezon w Mediolanie mu nie wyszedł: na początku zachorował na COVID-19 i długo nie mógł się rozkręcić. W lipcu 2021 roku Milan go wykupił. Brescia i Milan musiały negocjować od nowa, a Tonali, żeby pomóc w transferze, zgodził się na niższą pensję. Mówił, że miał oferty z wyższymi zarobkami, ale chciał zostać w klubie, któremu kibicował.
W sezonie 2021/22 był już kimś innym. Sam nie umiał wyjaśnić, co się zmieniło. Wymieniał wykup, pomoc kolegów, rodziny i trenera Stefano Pioliego, którego porównywał do ojca. 24 kwietnia 2022 roku w 92. minucie strzelił zwycięskiego gola w meczu z Lazio (2:1), po którym Milan wrócił na pierwsze miejsce. 8 maja, w dniu 22. urodzin, strzelił dwa gole w wygranym 3:1 meczu z Hellasem Werona. Milan zdobył mistrzostwo Włoch. Rok później doszedł z nim do półfinału Ligi Mistrzów.
W lipcu 2023 roku przeszedł do Newcastle United za 55 milionów funtów. W debiucie w Premier League, 12 sierpnia, strzelił gola w wygranym 5:1 meczu z Aston Villą. Dwa miesiące później okazało się, że obstawiał zakłady bukmacherskie na mecze piłkarskie, także na spotkania Brescii i Milanu. W październiku 2023 roku dostał 18 miesięcy zawieszenia: przez 10 nie mógł grać, a w zamian za pozostałe osiem musiał przejść co najmniej ośmiomiesięczną terapię i odbyć co najmniej 16 spotkań, na których ostrzegał młodych piłkarzy przed hazardem. Angielska federacja postawiła mu też zarzuty za 50 zakładów postawionych już w Newcastle. Ominęła go reszta sezonu i Euro 2024. W czasie kary mógł trenować z drużyną.
Wrócił 28 sierpnia 2024 roku w meczu Pucharu Ligi z Nottingham Forest. 16 marca 2025 roku zagrał cały finał tych rozgrywek, wygrany przez Newcastle 2:1 z Liverpoolem na Wembley.
Latem 2026 roku Tottenham Hotspur kupił go za rekordowe dla klubu 100 milionów funtów, z bonusami. Tonali mówił, że dużą rolę w jego decyzji odegrał trener Roberto De Zerbi. De Zerbi, pochodzący z Brescii, wspominał, że obserwował go od czasów akademii.
W Brescii był typowym „regista”, rozgrywającym ustawionym przed obrońcami w ustawieniu 4-3-3. Gra z podniesioną głową, dobrze czyta grę i posyła dokładne długie podania, w górę i za linię obrony. Jest prawonożny, ale podaje i strzela obiema nogami. Wykonuje rzuty wolne. W młodości wytykano mu słabszą grę w obronie i rzadkie wejścia w pole karne.
W Milanie i Newcastle grał zarówno nisko, przed obrońcami, jak i wyżej. Już w Brescii odbierał piłkę ostro, w stylu Gattuso, a w Milanie doszły do tego bieganie i siła fizyczna. Trener Newcastle Eddie Howe chwalił jego mentalność, fizyczność i technikę.
Z kadrą U-19 doszedł w 2018 roku do finału mistrzostw Europy, przegranego po dogrywce z Portugalią. Grał też na trzech turniejach U-21.
W pierwszej reprezentacji Włoch zadebiutował 15 października 2019 roku w Vaduz, wchodząc z ławki w wygranym 5:0 meczu z Liechtensteinem. 24 marca 2022 roku wszedł w drugiej połowie przegranego 0:1 półfinału baraży z Macedonią Północną, po którym Włochy nie pojechały na mundial w Katarze.
Po zawieszeniu wrócił do kadry 6 września 2024 roku w wygranym 3:1 meczu Ligi Narodów z Francją. 14 listopada 2024 roku strzelił pierwszego gola dla reprezentacji, dającego zwycięstwo 1:0 nad Belgią w Brukseli. 26 marca 2026 roku w półfinale baraży o mundial strzelił gola Irlandii Północnej (2:0) i asystował przy drugim. Pięć dni później w finale baraży w Zenicy Bośnia i Hercegowina wyeliminowała Włochy po rzutach karnych. Tonali trafił w serii jedenastek, ale Włosi po raz trzeci z rzędu nie awansowali na mistrzostwa świata.
346
z 450 możliwych
0
0
6,5
Łącznie · Na 90 min
3:1
Turcja206,63:1Turcja6,6
1:1Włochy626,61:1Włochy6,61:4Włochy906,61:4Włochy6,60:2
Belgia906,30:2Belgia6,3
2:3
Aston Villa846,62:3Aston Villa6,6
