Jego kariera równie dobrze mogłaby stanowić scenariusz niesamowitego filmu o znaczeniu przyjaźni w życiu człowieka, pokonywaniu trudności i budowaniu własnej przyszłości. Mavroudis Bougaidis bez wątpienia jest postacią wyjątkową, nie tylko ze względu na przebieg kariery. Poniższy wywiad to coś znacznie więcej niż wspomnienia z boiska. To historia życia, która pokazuje, w jaki sposób sport buduje więzi między ludźmi. Zapraszam do lektury!
Bougaidis pojawił się w Polsce w 2014 roku, podpisując umowę z Lechią Gdańsk. Dla „Biało-zielonych” rozegrał w PKO Ekstraklasie 12 spotkań. Po czterech latach dość nieoczekiwanie ponownie trafił do naszej rodzimej ligi i został zawodnikiem Podbeskidzia Bielsko-Biała. Jego ostatnim klubem w Polsce był Chrobry Głogów, z którym walczył w barażach o awans do PKO Ekstraklasy. Na polskich boiskach rozegrał 164 spotkania, najwięcej spośród wszystkich swoich rodaków. Z greckim obrońcą rozmawiał Dominik Michalski.
Dominik Michalski (iGol.pl): Zacznijmy od samego początku. Jednym z największych osiągnięć w Twojej karierze jest wicemistrzostwo Europy U-19 zdobyte w 2012 roku. Byłeś wtedy podstawowym zawodnikiem, a na boisku mierzyłeś się m.in. z reprezentacjami Hiszpanii czy Anglii. Jak dzisiaj wspominasz tamten turniej?
Mavroudis Bougaidis: Dziś pamiętam każdą minutę, każdy moment tego turnieju. To było naprawdę świetne przeżycie nie tylko dla mnie, ale też dla całej naszej drużyny. Sami sobie na to zapracowaliśmy, a taki wynik był sukcesem zespołu. Trzymaliśmy się razem na boisku i poza nim, a ten „srebrny” zespół grał w podobnym składzie już od kadry U-17. Z tego też względu cieszyłem się, że razem z moją piłkarską rodziną mogłem przeżywać te piękne chwile. Wiem, że każdy zawodnik mówi, że czuje się w szatni jak w rodzinie, ale w naszym przypadku te słowa nabierały znacznie większego znaczenia. Mimo że niektórzy chłopcy grali wtedy za granicą, to potrafiliśmy się spotykać co miesiąc nawet w 16 osób w jednym pokoju!
Który mecz z tamtego turnieju najbardziej zapadł Ci w pamięć?
Myślę, że spotkanie półfinałowe przeciwko Anglii. Wiedzieliśmy, że to wymagający przeciwnik, ale nikogo się nie baliśmy. To chyba właśnie w naszej odwadze i przebojowości można było upatrywać przyczyn sukcesu w postaci 2. miejsca. Przeciwko nam grali zawodnicy, którzy już wtedy byli rozpatrywani jako potencjalne przyszłe gwiazdy piłki, ale przecież my byliśmy pewni swoich możliwości i jako drużyna mogliśmy walczyć z każdym, co udowodniliśmy właśnie w meczu z Anglikami.
To spotkanie było wyjątkowo trudne, bo od około 40. minuty graliśmy w osłabieniu. Mimo to potrafiliśmy zdobyć zwycięską bramkę w dogrywce, co pozwoliło nam cieszyć się z awansu do upragnionego finału.
W półfinałowym meczu z Anglią strzeliłeś bramkę. Jakie to uczucie trafić w tak ważnym spotkaniu?
Na pewno czułem wielką radość i dumę. To była moja jedyna bramka w turnieju, ale ostatecznie okazała się bardzo ważna. Ten mecz mógł potoczyć się inaczej, ale po czerwonej kartce dla naszego bramkarza rezerwowy golkiper obronił rzut karny. Mimo że graliśmy przeciwko Anglikom, nie zwiesiliśmy głów. Każdy walczył o to, by znaleźć się w finale.
Skromny chłopak z niewielkiego miasta, który marzenie o dziennikarstwie sportowym przekuwa w codzienną rzeczywistość. Jego życie od zawsze kręci się wokół futbolu. Poznawał go z każdej możliwej perspektywy: jako widz, kibic, trener, zawodnik na murawie, a dziś także reporter. Redaktor iGol.pl oraz autor cyklu „Byli, grali, wyjechali...”, w którym przygląda się dalszym losom piłkarzy po opuszczeniu polskich klubów.
Co ciekawe, cały mecz na ławce rezerwowych Anglików przesiedział pewien utytułowany dziś napastnik.
To niesamowita ciekawostka, ale jest w pełni prawdziwa. Harry Kane w tamtym meczu nie wszedł na boisko nawet na minutę, a w tym roku został laureatem plebiscytu Złotej Piłki (śmiech)!
Zauważam jednak pewną zależność między zawodnikami topowych reprezentacji a na przykład Grekami, jeśli chodzi o wiek juniorski. Zdecydowana większość naszej kadry z 2012 roku miała już na koncie występy w 1. lub 2. lidze greckiej. Graliśmy na poziomie seniorskim, w momencie gdy Anglicy czy Hiszpanie pozostawali w kadrach wielkich zespołów i renomowanych akademii, ale nie mogli liczyć na regularną grę w Premier League czy La Lidze. Doświadczenie seniorskie na tym poziomie jest absolutnie kluczowe, bo dorosły futbol znacznie różni się od tego juniorskiego, a my w wieku 19 lat mieliśmy dwu- lub nawet trzyletnie doświadczenie w grze poza zespołami juniorskimi. Wczesne przejście ułatwia adaptację i powoduje, że te różnice, które na etapie juniorskim nie są duże, mogą zagrać na korzyść takich reprezentacji jak Grecja.
Kto był dla Ciebie najtrudniejszym przeciwnikiem w trakcie tamtego turnieju?
Zdecydowanie Jese Rodriguez. Grał wtedy w Realu Madryt i wydawało się, że zostanie wielką gwiazdą. Jese był niski, ale jednocześnie bardzo silny, zwinny i dysponował świetnym dryblingiem, co sprawiało, że trudno było go upilnować.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Biorąc pod uwagę całą Twoją karierę, czy był ktoś, z kim rywalizacja była dla Ciebie bardziej wymagająca niż z Jese Rodriguezem?
Był taki zawodnik, z którym wielokrotnie mierzyłem się, grając w lidze greckiej – Kostas Mitroglou. Niesamowicie silny, a w polu karnym był prawdziwym killerem. Rywalizacja z nim była zawsze sporym wyzwaniem. Gdy po latach trafiłem do Chrobrego, mój dobry kolega z drużyny, Mikołaj Lebedyński, przypominał mi właśnie Mitroglou. „Miki” to lis pola karnego, który był dla nas niesamowicie ważnym zawodnikiem.
Lebedyński na poziomie 1. ligi był świetnym snajperem, ale w PKO Ekstraklasie nigdy się nie przebił.
Widzisz, Mikołaj to taki napastnik, który pracuje dla zespołu i bardzo często tej pracy nie widać w liczbach. Wiadomo, że napastnicy są rozliczani ze zdobytych bramek, przez co mogło się wydawać, że sobie nie poradził. Myślę, że Chrobry, ze względu na styl gry, był świetnym miejscem dla takiego zawodnika jak Lebedyński. Z pewnością miał umiejętności na tyle dobre, by poradzić sobie w PKO Ekstraklasie. Po prostu w Stali nie zaufano mu na tyle, na ile bez wątpienia zasługiwał.
Mamy też z Mikołajem wiele cech wspólnych. Jedną z nich jest to, że gdy czujemy wsparcie i to, że ktoś w nas głęboko wierzy, możemy być najlepszą wersją siebie. Grając zawodowo, poświęcałem dużo uwagi na pracę nad mentalnością. Dziś, mimo że gram już jedynie amatorsko, gdyby ktoś we mnie wierzył i mi ufał, mógłbym grać w PKO Ekstraklasie. Ważna jest nie tylko wiara w siebie, ale także wiara innych w Ciebie.
Wróćmy na chwilę do młodzieżowej reprezentacji Grecji. Powiedziałeś, że byliście jak rodzina, wierzyliście w swoje możliwości. Kto z tej Waszej piłkarskiej rodziny najbardziej się wyróżniał i finalnie zrobił największą karierę?
Mieliśmy w swoich szeregach wielu świetnych zawodników. Dziś warto wspomnieć o takich graczach jak Anastasios Bakasetas, który jest kapitanem reprezentacji Grecji, czy Dimitrios Kourbelis, który kilkukrotnie miał okazję zagrać przeciwko Cristianowi Ronaldo. Niektórzy gracze z tej kadry znaleźli także w przyszłości angaż w polskich klubach. W meczu z Anglią, po czerwonej kartce dla Stefanosa Kapino, do bramki wszedł Sokratis Dioudis i obronił rzut karny, a w linii obrony grał ze mną Kostas Triantafyllopoulos.
Mimo że regularnie reprezentowałeś swój kraj w kategoriach młodzieżowych, nie udało Ci się zadebiutować w seniorskiej kadrze. Konkurencja była aż tak ogromna? Czy to Twój największy niespełniony piłkarski sen?
Występ w seniorskiej reprezentacji był dla mnie zawsze największym marzeniem. Jednocześnie zdawałem sobie sprawę z tego, jak trudne jest to do zrealizowania. Na środku obrony grał Sokratis Papastathopoulos i Kostas Manolas. Obaj grali w najlepszych klubach w Europie i regularnie występowali w Lidze Mistrzów. Wygryźć ich ze składu było nie lada wyzwaniem.
Dziś jednak nie mam w sobie żadnej złości ani zazdrości. Cieszę się, gdy widzę, że ktoś, z kim miałem okazję grać, przebija się do reprezentacji i ma szansę grać u boku najlepszych zawodników w kraju. Mam kontakt z wieloma zawodnikami, z którymi przed laty dzieliłem szatnię, więc dziś cieszę się ich szczęściem.
Jako młody chłopak miałeś okazję spróbować sił w Hiszpanii. Jakie różnice w grze poczułeś po przenosinach do Granady? Czy hiszpański futbol mocno różnił się od tego, jaki znałeś dotychczas z Grecji?
Hiszpańska piłka na pewno była inna niż grecka. Skaut Granady był na mistrzostwach świata do lat 20 i po turnieju ściągnięto do klubu czterech zawodników spośród tych, których obserwował. Trzech ofensywnych i jeden defensywny, czyli ja. Oczywiście, nie byłem wtedy gotowy, żeby grać w pierwszym zespole na poziomie La Ligi, więc występowałem w drugiej drużynie. Sama gra jednak znacznie różniła się od futbolu, który znałem z Grecji. Jestem typem silnego, twardo grającego obrońcy, a hiszpański futbol promował lepiej wyszkolonych technicznie zawodników. Jako zawodnik zawsze zdecydowanie lepiej przyswajałem kwestie taktyczne niż techniczne, stąd trudno było mi się tam odnaleźć. Niemniej jednak uważam ten wyjazd za bardzo cenne doświadczenie, które zaprocentowało na kolejnych etapach mojej kariery.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
W 2014 roku trafiłeś do Lechii Gdańsk. Skąd wziął się pomysł na transfer do Polski?
Pamiętam, że grając w kadrze do lat 21, mierzyliśmy się z Polską, która miała w składzie m.in. Arkadiusza Milika. Obserwowali mnie wtedy działacze Lechii. Zadzwonił do mnie agent, który współpracował z Granadą i miał kontakty z Andrzejem Juskowiakiem, który był wtedy w zarządzie klubu. Zanim przyjechałem do Gdańska, czytałem o mieście i poznawałem historię klubu. Chcieli mnie, a ja także pomyślałem, że to może być ciekawy krok w karierze. Miałem 20 lat i chciałem po prostu regularnie grać.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
W Lechii nie grałeś regularnie. Co miało na to największy wpływ? Czy czujesz dziś niedosyt związany z pobytem w Gdańsku?
Sytuacje, których doświadczyłem w Lechii, były po prostu dziwne. Szukali obrońcy, wybrali mnie, a w rundzie jesiennej zagrałem jedynie dwa spotkania. Wszystko zmieniło się, gdy na wiosnę do drużyny przyszedł trener Jerzy Brzęczek. Konsekwentnie na mnie stawiał, a Lechia wydostała się z dołu tabeli. Zagrałem bodajże 10 meczów pod rząd, co znacznie poprawiło moją sytuację. Niestety, później doznałem poważnej kontuzji, która na pewien czas wykluczyła mnie z gry. Po zakończeniu sezonu w klubie doszło do licznych przetasowań. Wielu zawodników przyszło, wielu odeszło, w tym ja, co miało związek ze zmianami w strukturach klubu.
Co zaskoczyło Cię najbardziej, jeśli chodzi o codzienne życie w Polsce? Czy było coś, do czego szczególnie trudno było Ci się przyzwyczaić?
Szczególnie zimą nie mogłem przyzwyczaić się do niskich temperatur, ale poza tym świetnie wspominam pobyt w Gdańsku. To był pierwszy raz, gdy mieszkałem poza Grecją z moją dziewczyną, więc przeżyliśmy naprawdę niesamowity czas. Dziś jest już moją żoną, do tego mam wspaniałą rodzinę. Choćby z tego powodu łatwo było mi się zaadaptować do codzienności. Wiedziałem, że mam przy sobie kogoś, kto mnie wspiera.
Z jakim nastawieniem opuszczałeś Gdańsk i Polskę tamtego dnia?
Z Gdańskiem mam same dobre skojarzenia. Podobało mi się miasto, czułem się lubiany przez fanów i wydawało mi się, że pomogłem drużynie w rundzie wiosennej. Oczywiście, że chciałem zostać na następny sezon. Niestety, taka jest specyfika piłki nożnej, że musisz być gotowy na wszystko. Swój pierwszy profesjonalny kontrakt podpisałem, mając 15 lat, więc w tamtym momencie byłem po pięciu latach zawodowej gry i miałem świadomość tego, że sytuacja może zmienić się w krótkim czasie. Najważniejsze to pozostawać w dobrej formie, bo nigdy nie wiesz, co się stanie za sprawą nowego trenera, dyrektora sportowego czy prezesa. Wychodzę z założenia, że jeśli mój dotychczasowy klub mnie nie chce, to muszę być odpowiednio przygotowany na kolejny krok w karierze.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Czy przeszło Ci wtedy przez myśl, że nasz kraj może się kiedyś stać Twoim domem na długie lata?
Wyjeżdżając z Gdańska, nie przypuszczałem, że jeszcze kiedyś zawitam do Polski ponownie. Wiedziałem natomiast, że styl gry w tej lidze bardzo mi odpowiada i gdyby pojawiła się oferta, to skłaniałbym się ku akceptacji.
Wróciłeś do Grecji, potem grałeś w Szwecji, a po niecałych czterech latach znów zameldowałeś się w Polsce. Co skłoniło Cię do powrotu i dlaczego wybrałeś akurat Podbeskidzie?
Miałem dobre wspomnienia z ligi, ale spędziłem tu tylko jeden sezon i nie znałem zbyt wielu ludzi, więc nie spodziewałem się, że kiedykolwiek ktoś sprowadzi mnie tu ponownie. Po czterech latach dostałem jednak bardzo dobrą ofertę z Podbeskidzia, więc mając w pamięci to, że Polska dobrze mi się kojarzy, zgodziłem się i przyjechałem do Bielska.
fot. Jakub Ziemianin
W Polsce grałeś w latach 2018–2025, z krótką przerwą na występy w PAO Koufalion. O ile się nie mylę, to klub z Twoich rodzinnych stron w Grecji. Skąd decyzja o takim tymczasowym powrocie?
Tak, to klub z mojego rodzinnego miasta. Ze względu na pewną sprawę osobistą musiałem wrócić do Grecji, ale nie dostałem wówczas żadnej konkretnej oferty z mojego kraju. Postanowiłem na pewien czas zakończyć profesjonalną karierę i poszedłem do normalnej pracy. W tamtym momencie nie przypuszczałem, że jeszcze kiedykolwiek zagram w Polsce, myślałem, że moja przygoda w zawodowej piłce powoli zbliża się do końca. Miałem jedynie 26 lat, więc jak na środkowego obrońcę byłem wciąż młody, ale skoro nawet w moim kraju nie miałem zbyt dużego wyboru, jeśli chodzi o klub na poziomie zawodowym, to myślałem, że jest już po karierze.
Nieoczekiwanie zostałeś jednak zawodnikiem Chrobrego. Jak to się stało, że wróciłeś do Polski i do zawodowego futbolu?
Z ponownym przyjazdem do Polski wiąże się niesamowita historia, która może być materiałem na naprawdę świetną książkę. Gdy grałem w Podbeskidziu, poznałem człowieka, którego traktuję jak członka mojej rodziny. Był nim Paweł Oleksy, który jest dziś dla mnie jak brat. Zadzwonił do mnie i zapytał: – Bouga, co się stało, dlaczego nie grasz profesjonalnie w piłkę? Opowiedziałem mu o moich problemach rodzinnych. Moja żona była wtedy w drugiej ciąży, wystąpiły pewne komplikacje z tym związane i zdecydowałem, że w obliczu zaistniałej sytuacji wolę wrócić do Grecji.
Pracowałem wtedy w laboratorium i przyznam, że była to po prostu trudna praca. Po kilku dniach zadzwonił ponownie i spytał mnie, w jakiej jestem formie. Mimo że grałem w 4. lidze greckiej, to fizycznie czułem się dobrze, pozostawałem gotowy, bo byłem nauczony tego, że piłka jest nieprzewidywalna i trzeba przygotować się na każdą ewentualność. Paweł zapytał, czy czegoś mi potrzeba i jak może mi pomóc, a ja zapewniłem, że dam sobie radę, po czym się rozłączył.
Oleksy był wtedy zawodnikiem Chrobrego. Za kilka dni znowu zadzwonił i powiedział, że klub, w którym aktualnie gra, chciałby mnie pozyskać. Odpowiedziałem: – Paweł, co ty w ogóle mówisz? Zapewnił mnie, że będą do mnie dzwonić z klubu w sprawie transferu. Rozmawiałem także z jego agentem, który zapytał o to, czy rzeczywiście bardzo chcę wrócić, jak się na to zapatruję i w jakiej jestem formie. Jak wspominałem wcześniej, praca, którą wykonywałem w Grecji, była wymagająca i sprawiła, że w rok straciłem na wadze aż siedem kilogramów.
Zadzwonił do Ciebie sam trener Djurdjević.
Trener Ivan to człowiek wyjątkowy, który był takim moim piłkarskim ojcem i odbudował mnie jako człowieka i piłkarza. Powiedział, że chce mnie zaprosić najpierw na testy, choć wie, że mam już 26 lat, grałem w Polsce i posiadam bogate doświadczenie, ale musi zobaczyć, czy jestem gotowy fizycznie. Porozmawiałem na ten temat z żoną, która jak zwykle okazała mi ogromne wsparcie. Usłyszałem tylko: – Kochanie, jedź, jesteś do tego stworzony, jesteś profesjonalnym piłkarzem. Poszedłem więc pożegnać się w pracy, spakowałem walizki i wyjechałem do Głogowa. Na miejscu trener zobaczył, że wyglądam dobrze, nie mam nadwagi, co sprawiło, że nastawił się optymistycznie.
Pamiętam mój pierwszy, testowy sparing w barwach Chrobrego. Wydawało mi się, że zagrałem całkiem dobrze, ale… spowodowałem karnego i strzeliłem bramkę samobójczą. Po spotkaniu od razu zadzwoniłem do żony i powiedziałem: – Wracam. Nie będą mnie chcieli, na pewno. Nie chciało mi się wierzyć, żebym po takim występie dołączył do Chrobrego. Przeprosiłem także telefonicznie mojego szefa za problem i zapewniłem, że jednak wrócę do pracy.
Po chwili do szatni wszedł trener, poszliśmy do jego gabinetu, a on uścisnął mi dłoń. Zacząłem mówić: – Dziękuję, trenerze, że chciał mi Pan dać szansę, w pełni rozumiem… Djurdjević przerwał mi i powiedział, żebym spojrzał na ekran telewizora. To był sparing, a sędzia był tylko amatorem. Wślizg był czysty, a decyzja o podyktowaniu karnego była błędna. Trener Ivan oznajmił wtedy, że jutro podpisuję kontrakt.
Na tym polega wyjątkowość trenera Djurdjevicia. Normalnie, inny trener zapewne podsumowałby mój występ, wskazując na samobójczego gola i spowodowanego karnego, ale on nie patrzył w ten sposób. To człowiek o silnej osobowości, który potrafi zbudować zawodnika i wkomponować go w zespół. Tak zaczęła się moja przygoda z Chrobrym, a reszta to tylko piękna historia.
Spędziłeś w Polsce znaczną część swojej kariery, a z Chrobrym Głogów byłeś nawet o włos od awansu do PKO Ekstraklasy. Nie żałujesz, że mimo tylu lat spędzonych w naszym kraju, uzbierałeś w PKO Ekstraklasie zaledwie 12 występów?
W Chrobrym czułem się naprawdę dobrze, co sprawiło, że nie chciałem szukać innego klubu. Oczywiście, że chciałbym zagrać w PKO Ekstraklasie więcej meczów. Może gdybym odszedł z Chrobrego, to miałbym taką możliwość. Nie wiem, czy to był mój błąd, czy nie byłem wystarczająco dobry, by grać w PKO Ekstraklasie. Teraz wiem, że pozostanie w Głogowie było dobrą decyzją, bo przeżyłem w klubie wiele wspaniałych chwil. Miałem wokół siebie świetnych ludzi, którzy sprawiali, że nie chciałem zmieniać otoczenia.
W Chrobrym byłeś absolutnym ulubieńcem kibiców. Choć przez polską ligę przewinęło się wielu Greków, niewielu z nich zostało u nas na tak długo. To właśnie rodzinna atmosfera sprawiła, że zdecydowałeś się zostać w Polsce na dłużej?
Zanim przyjechałem do Polski, myślałem, że gościnność Greków jest wyjątkowa, ale piłkarska gościnność Polaków stała na zupełnie innym poziomie. Wyobraź sobie, że dwa lata temu brałem z moją żoną ślub kościelny, zaprosiliśmy 150 osób, z czego 35 było z Polski i wszyscy przyjechali. Znajomości, które ukształtowały się w Polsce, trwają do teraz. W Głogowie przyjaciół ma także moja żona i dzieci. Zostałem w Polsce na prawie pięć lat, bo ten kraj dał mi nadzieję i umożliwił funkcjonowanie przez pewien czas, mając jednocześnie rodzinę za granicą.
Tym, co wydawało mi się niesamowite, był fakt, że spośród zawodników Chrobrego było kilka osób, które dbały o mnie od samego początku pobytu w klubie. Mentalnie było mi wtedy bardzo ciężko, w dodatku byłem w Polsce sam, a ludzie, którzy przed przyjazdem mnie nie znali, wyciągali do mnie pomocną dłoń. Robili wszystko, bym nie czuł się osamotniony. Co ciekawe, byli wśród nich piłkarze, z którymi rywalizowałem o miejsce w składzie. To pokazuje, że w szatni Chrobrego byli nie tylko zawodnicy, ale przede wszystkim wspaniali ludzie.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Kto w tamtym czasie najbardziej Ci pomógł?
Tacy zawodnicy jak Oliver Praznovsky i oczywiście legenda Chrobrego, Michał Michalec. Michał to ikona, symbol tego klubu i empatyczny, wyjątkowy człowiek. Dla tego zespołu znaczy tak wiele, że powinni zmienić klubowe logo i wstawić w nie jego twarz (śmiech). Właśnie tacy ludzie sprawiali, że powoli odbudowywałem się psychicznie. Kilkuosobowe towarzystwo codziennie dzwoniło do mnie z zaproszeniem na kawę po to, żebym nie czuł się samotny.
Tak jak już wspominałem, nie można zapominać o roli trenera Djurdjevicia, który stawiał na mnie, czym zbudował moją pewność siebie. Połączył tych świetnych ludzi w jeden zespół, a my, pomimo niskiego budżetu, patrząc w kontekście całej 1. ligi, potrafiliśmy walczyć w barażach o awans. Kluczowe było to, że szatnia Chrobrego składała się po prostu z walecznych piłkarzy, którzy jednocześnie byli miłymi ludźmi. Michalec, Praznovsky, Oleksy, Lebedyński, ale także Mateusz Machaj i Rafał Lesczyński, z którym grałem już wcześniej w Podbeskidziu. Ci zawodnicy dbali o atmosferę w szatni i sprawiali, że w Chrobrym czułem się jak w domu.
Jak sobie radzisz z językiem polskim? Po tylu spędzonych u nas latach pewnie co nieco zostało Ci w głowie, choć to przecież wyjątkowo trudny język, prawda?
Prawda, nauka polskiego nie jest łatwa. Rozumiem to, co się do mnie mówi, ale mam problem, żeby mówić płynnie i poprawnie gramatycznie. Przyswojenie języka na pewno było dla mnie jednym z większych wyzwań. Nie chcę jednak całkowicie zapomnieć polskiego, więc czasami staram się go używać.
Gdybyś miał wybrać swoje najpiękniejsze wspomnienie z pobytu w Polsce, co wskazałbyś w pierwszej kolejności?
Jeśli chodzi o wspomnienie piłkarskie, to z pewnością półfinał baraży o awans do PKO Ekstraklasy przeciwko Arce Gdynia. Graliśmy przy pełnym stadionie i wsparciu kibiców, więc ten moment na pewno zapamiętam na długo.
Najbardziej wzruszająca historia, którą zapamiętam do końca życia, dotyczy jednak wydarzenia pozaboiskowego. Pierwsze święta wielkanocne w Głogowie spędzałem sam. Moja rodzina mieszkała jeszcze wtedy w Grecji. Jako że jestem wyznawcą kościoła ortodoksyjnego, święta były dla mnie ważnym wydarzeniem. Pomyślałem, że zorganizuję grilla i zaproszę na niego całą drużynę wraz z rodzinami. Wszyscy się pojawili, bez wyjątku. To było dla mnie wielkie wydarzenie i naprawdę się wzruszyłem. Byłem w Chrobrym jedynie od trzech miesięcy, a spotkał mnie tak wspaniały gest. Nigdy tego nie zapomnę, mogę także podziękować dziś jeszcze raz wszystkim, którzy wtedy zaakceptowali moje zaproszenie.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Po pewnym czasie w Polsce przyjechała Twoja rodzina. Jak Twoi bliscy zapamiętali ten okres? Czy po latach, wracając do Grecji, trudno było Wam się z Polską pożegnać?
Gdy mój syn przyjechał do Polski, miał półtora roku, a kiedy wyjeżdżaliśmy, miał już pięć lat. Spędził w Polsce więcej czasu niż w Grecji, więc na początku trudno było mu się przyzwyczaić do życia w Grecji. Nawet dziś pyta mnie, kiedy znajdziemy czas, żeby wrócić do Polski. Głogów stał się częścią naszego życia i z tego względu trudno było tak po prostu wyjechać bez emocji.
Reprezentowałeś barwy już trzech polskich klubów, a masz dopiero 33 lata. Czy możemy spodziewać się, że jeszcze kiedyś odwiedzisz Polskę lub do niej wrócisz, czy teraz skupiasz się już wyłącznie na Grecji?
Po powrocie do Grecji staraliśmy się ułożyć nasze życie na nowo. Ponownie zrezygnowałem z zawodowej gry ze względów ekonomicznych. Przyzwyczajamy się do greckiej rzeczywistości i mam świadomość tego, że ponowna zmiana otoczenia wiązałaby się z kolejnymi wyzwaniami, więc obecnie nie planuję wracać do Polski jako piłkarz. Niemniej jednak odwiedziny w Głogowie pewnego dnia traktuję jako obowiązek.
Wspominałeś, że zrezygnowałeś z zawodowej gry. Czy masz w sobie nadal pasję do piłki? Kontynuujesz grę na poziomie amatorskim?
Gram w czwartoligowym klubie Agios Dimitrios. Aktualnie dobrze nam idzie, jesteśmy drudzy w tabeli. Zależy nam na awansie do 3. ligi i liczę na to, że uda się to osiągnąć.
Na koniec chciałbym zapytać o Greków w polskiej ekstraklasie. Choć nasza liga na dobre otworzyła się na ten kierunek dopiero w 2014 roku, dziś w PKO Ekstraklasie zagrało już 32 Twoich rodaków. Skąd, według Ciebie, tak duża popularność greckich piłkarzy w Polsce?
Myślę, że wynika to z faktu, że nasze ligi są podobne w wielu aspektach. Są zbliżone poziomem, podobnie jak w Grecji, tak i w Polsce liga jest wymagająca pod kątem fizycznym. PKO Ekstraklasa i 1. liga wypada jednak dużo lepiej pod kątem infrastruktury sportowej. W lidze greckiej wiele zespołów nie ma dostępu do bazy treningowej na najwyższym poziomie, pod kątem ekonomicznym zespoły z drugiego szczebla rozgrywkowego w Polsce wypadają korzystniej niż ich greccy odpowiednicy. W Grecji także gra i grało wielu Polaków, więc myślę, że na przestrzeni lat ta współpraca będzie jeszcze bardziej się rozwijać.
Byłeś jednym z pierwszych Greków w PKO Ekstraklasie. Tym pierwszym był Giannis Papadopoulos, który zaliczył epizod w barwach Cracovii. Dziś masz najwięcej występów na polskich boiskach spośród swoich rodaków. Kto z grających dziś w PKO Ekstraklasie Greków ma szansę zrobić naprawdę głośną karierę?
Znam Giannisa bardzo dobrze, graliśmy razem w Arisie Saloniki. Nawet nie wiedziałem, że to on był pierwszy. Ma za sobą występy w jednej drużynie ze świetnymi graczami w barwach Olympiakosu.
Jeśli chodzi o obecnie grających w PKO Ekstraklasie Greków, to warto wspomnieć o Koulourisie, którego nazwisko jest w Polsce świetnie znane. Nie raz udowadniał swoją wartość, choć dziś jest już bardzo doświadczonym graczem. Svarnas od lat prezentuje solidną formę i zauważył to sztab reprezentacji, powołując go na zgrupowanie. W barwach Jagielloni gra też Dimitis Rallis, który ma duże możliwości. Trudno mi wskazać jednego, konkretnego zawodnika.
Czy byłeś dla kogoś z rodaków swego rodzaju „przewodnikiem” po Polsce? W końcu wielu z nich przyjeżdżało do kraju, w którym Ty grałeś już od dłuższego czasu.
Przed przyjazdem do Polski rozmawiał ze mną Kostas Triantafyllopoulos i Michalis Manias. Obaj grali w Pogoni Szczecin. Rozmawiałem także z kilkoma innymi osobami, w tym oczywiście z moim dobrym przyjacielem Sokratisem Dioudisem, który występował w Zagłębiu Lubin. Znałem już realia, więc mogłem im opowiedzieć, jak wygląda polska liga.
Jakie najważniejsze piłkarskie i mentalne cechy posiadają Grecy, że jest ich w polskiej ekstraklasie tak wielu?
Ściągając greckiego zawodnika, polski klub wie, że ma do czynienia z graczem świetnie ułożonym taktycznie. Mam wrażenie, że taką cechą wspólną wszystkich Greków jest też waleczność, nieustępliwość, szczególnie jeśli chodzi o obrońców. Z tego względu nasza nacja jest ceniona, nie tylko w polskiej ekstraklasie.
Post scriptum
Chciałbym przekazać podziękowania wszystkim osobom, których pomoc była dla mnie absolutnie nieoceniona. Mam nadzieję, że te słowa do nich dotrą. Zawsze będę Wam wdzięczny za wsparcie, które mi okazaliście. W szczególności chciałem podziękować moim wspaniałym kolegom: Mikołajowi Lebedyńskiemu, Mateuszowi Machajowi, Michałowi Michalcowi, Oliverowi Praznovskiemu, Pawłowi Oleksemu, trenerowi Ivanovi Djurdjeviciowi, wspaniałym kibicom i wszystkim innym, którzy pomogli mnie i całej mojej rodzinie.
Jego kariera równie dobrze mogłaby stanowić scenariusz niesamowitego filmu o znaczeniu przyjaźni w życiu człowieka, pokonywaniu trudności i budowaniu własnej przyszłości. Mavroudis Bougaidis bez wątpienia jest postacią wyjątkową, nie tylko ze względu na przebieg kariery. Poniższy wywiad to coś znacznie więcej niż wspomnienia z boiska. To historia życia, która pokazuje, w jaki sposób sport buduje więzi między ludźmi. Zapraszam do lektury!
Bougaidis pojawił się w Polsce w 2014 roku, podpisując umowę z Lechią Gdańsk. Dla „Biało-zielonych” rozegrał w PKO Ekstraklasie 12 spotkań. Po czterech latach dość nieoczekiwanie ponownie trafił do naszej rodzimej ligi i został zawodnikiem Podbeskidzia Bielsko-Biała. Jego ostatnim klubem w Polsce był Chrobry Głogów, z którym walczył w barażach o awans do PKO Ekstraklasy. Na polskich boiskach rozegrał 164 spotkania, najwięcej spośród wszystkich swoich rodaków. Z greckim obrońcą rozmawiał Dominik Michalski.
Dominik Michalski (iGol.pl): Zacznijmy od samego początku. Jednym z największych osiągnięć w Twojej karierze jest wicemistrzostwo Europy U-19 zdobyte w 2012 roku. Byłeś wtedy podstawowym zawodnikiem, a na boisku mierzyłeś się m.in. z reprezentacjami Hiszpanii czy Anglii. Jak dzisiaj wspominasz tamten turniej?
Mavroudis Bougaidis: Dziś pamiętam każdą minutę, każdy moment tego turnieju. To było naprawdę świetne przeżycie nie tylko dla mnie, ale też dla całej naszej drużyny. Sami sobie na to zapracowaliśmy, a taki wynik był sukcesem zespołu. Trzymaliśmy się razem na boisku i poza nim, a ten „srebrny” zespół grał w podobnym składzie już od kadry U-17. Z tego też względu cieszyłem się, że razem z moją piłkarską rodziną mogłem przeżywać te piękne chwile. Wiem, że każdy zawodnik mówi, że czuje się w szatni jak w rodzinie, ale w naszym przypadku te słowa nabierały znacznie większego znaczenia. Mimo że niektórzy chłopcy grali wtedy za granicą, to potrafiliśmy się spotykać co miesiąc nawet w 16 osób w jednym pokoju!
Który mecz z tamtego turnieju najbardziej zapadł Ci w pamięć?
Myślę, że spotkanie półfinałowe przeciwko Anglii. Wiedzieliśmy, że to wymagający przeciwnik, ale nikogo się nie baliśmy. To chyba właśnie w naszej odwadze i przebojowości można było upatrywać przyczyn sukcesu w postaci 2. miejsca. Przeciwko nam grali zawodnicy, którzy już wtedy byli rozpatrywani jako potencjalne przyszłe gwiazdy piłki, ale przecież my byliśmy pewni swoich możliwości i jako drużyna mogliśmy walczyć z każdym, co udowodniliśmy właśnie w meczu z Anglikami.
To spotkanie było wyjątkowo trudne, bo od około 40. minuty graliśmy w osłabieniu. Mimo to potrafiliśmy zdobyć zwycięską bramkę w dogrywce, co pozwoliło nam cieszyć się z awansu do upragnionego finału.
W półfinałowym meczu z Anglią strzeliłeś bramkę. Jakie to uczucie trafić w tak ważnym spotkaniu?
Na pewno czułem wielką radość i dumę. To była moja jedyna bramka w turnieju, ale ostatecznie okazała się bardzo ważna. Ten mecz mógł potoczyć się inaczej, ale po czerwonej kartce dla naszego bramkarza rezerwowy golkiper obronił rzut karny. Mimo że graliśmy przeciwko Anglikom, nie zwiesiliśmy głów. Każdy walczył o to, by znaleźć się w finale.
Co ciekawe, cały mecz na ławce rezerwowych Anglików przesiedział pewien utytułowany dziś napastnik.
To niesamowita ciekawostka, ale jest w pełni prawdziwa. Harry Kane w tamtym meczu nie wszedł na boisko nawet na minutę, a w tym roku został laureatem plebiscytu Złotej Piłki (śmiech)!
Zauważam jednak pewną zależność między zawodnikami topowych reprezentacji a na przykład Grekami, jeśli chodzi o wiek juniorski. Zdecydowana większość naszej kadry z 2012 roku miała już na koncie występy w 1. lub 2. lidze greckiej. Graliśmy na poziomie seniorskim, w momencie gdy Anglicy czy Hiszpanie pozostawali w kadrach wielkich zespołów i renomowanych akademii, ale nie mogli liczyć na regularną grę w Premier League czy La Lidze. Doświadczenie seniorskie na tym poziomie jest absolutnie kluczowe, bo dorosły futbol znacznie różni się od tego juniorskiego, a my w wieku 19 lat mieliśmy dwu- lub nawet trzyletnie doświadczenie w grze poza zespołami juniorskimi. Wczesne przejście ułatwia adaptację i powoduje, że te różnice, które na etapie juniorskim nie są duże, mogą zagrać na korzyść takich reprezentacji jak Grecja.
Kto był dla Ciebie najtrudniejszym przeciwnikiem w trakcie tamtego turnieju?
Zdecydowanie Jese Rodriguez. Grał wtedy w Realu Madryt i wydawało się, że zostanie wielką gwiazdą. Jese był niski, ale jednocześnie bardzo silny, zwinny i dysponował świetnym dryblingiem, co sprawiało, że trudno było go upilnować.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Biorąc pod uwagę całą Twoją karierę, czy był ktoś, z kim rywalizacja była dla Ciebie bardziej wymagająca niż z Jese Rodriguezem?
Był taki zawodnik, z którym wielokrotnie mierzyłem się, grając w lidze greckiej – Kostas Mitroglou. Niesamowicie silny, a w polu karnym był prawdziwym killerem. Rywalizacja z nim była zawsze sporym wyzwaniem. Gdy po latach trafiłem do Chrobrego, mój dobry kolega z drużyny, Mikołaj Lebedyński, przypominał mi właśnie Mitroglou. „Miki” to lis pola karnego, który był dla nas niesamowicie ważnym zawodnikiem.
Lebedyński na poziomie 1. ligi był świetnym snajperem, ale w PKO Ekstraklasie nigdy się nie przebił.
Widzisz, Mikołaj to taki napastnik, który pracuje dla zespołu i bardzo często tej pracy nie widać w liczbach. Wiadomo, że napastnicy są rozliczani ze zdobytych bramek, przez co mogło się wydawać, że sobie nie poradził. Myślę, że Chrobry, ze względu na styl gry, był świetnym miejscem dla takiego zawodnika jak Lebedyński. Z pewnością miał umiejętności na tyle dobre, by poradzić sobie w PKO Ekstraklasie. Po prostu w Stali nie zaufano mu na tyle, na ile bez wątpienia zasługiwał.
Mamy też z Mikołajem wiele cech wspólnych. Jedną z nich jest to, że gdy czujemy wsparcie i to, że ktoś w nas głęboko wierzy, możemy być najlepszą wersją siebie. Grając zawodowo, poświęcałem dużo uwagi na pracę nad mentalnością. Dziś, mimo że gram już jedynie amatorsko, gdyby ktoś we mnie wierzył i mi ufał, mógłbym grać w PKO Ekstraklasie. Ważna jest nie tylko wiara w siebie, ale także wiara innych w Ciebie.
Wróćmy na chwilę do młodzieżowej reprezentacji Grecji. Powiedziałeś, że byliście jak rodzina, wierzyliście w swoje możliwości. Kto z tej Waszej piłkarskiej rodziny najbardziej się wyróżniał i finalnie zrobił największą karierę?
Mieliśmy w swoich szeregach wielu świetnych zawodników. Dziś warto wspomnieć o takich graczach jak Anastasios Bakasetas, który jest kapitanem reprezentacji Grecji, czy Dimitrios Kourbelis, który kilkukrotnie miał okazję zagrać przeciwko Cristianowi Ronaldo. Niektórzy gracze z tej kadry znaleźli także w przyszłości angaż w polskich klubach. W meczu z Anglią, po czerwonej kartce dla Stefanosa Kapino, do bramki wszedł Sokratis Dioudis i obronił rzut karny, a w linii obrony grał ze mną Kostas Triantafyllopoulos.
Mimo że regularnie reprezentowałeś swój kraj w kategoriach młodzieżowych, nie udało Ci się zadebiutować w seniorskiej kadrze. Konkurencja była aż tak ogromna? Czy to Twój największy niespełniony piłkarski sen?
Występ w seniorskiej reprezentacji był dla mnie zawsze największym marzeniem. Jednocześnie zdawałem sobie sprawę z tego, jak trudne jest to do zrealizowania. Na środku obrony grał Sokratis Papastathopoulos i Kostas Manolas. Obaj grali w najlepszych klubach w Europie i regularnie występowali w Lidze Mistrzów. Wygryźć ich ze składu było nie lada wyzwaniem.
Dziś jednak nie mam w sobie żadnej złości ani zazdrości. Cieszę się, gdy widzę, że ktoś, z kim miałem okazję grać, przebija się do reprezentacji i ma szansę grać u boku najlepszych zawodników w kraju. Mam kontakt z wieloma zawodnikami, z którymi przed laty dzieliłem szatnię, więc dziś cieszę się ich szczęściem.
Jako młody chłopak miałeś okazję spróbować sił w Hiszpanii. Jakie różnice w grze poczułeś po przenosinach do Granady? Czy hiszpański futbol mocno różnił się od tego, jaki znałeś dotychczas z Grecji?
Hiszpańska piłka na pewno była inna niż grecka. Skaut Granady był na mistrzostwach świata do lat 20 i po turnieju ściągnięto do klubu czterech zawodników spośród tych, których obserwował. Trzech ofensywnych i jeden defensywny, czyli ja. Oczywiście, nie byłem wtedy gotowy, żeby grać w pierwszym zespole na poziomie La Ligi, więc występowałem w drugiej drużynie. Sama gra jednak znacznie różniła się od futbolu, który znałem z Grecji. Jestem typem silnego, twardo grającego obrońcy, a hiszpański futbol promował lepiej wyszkolonych technicznie zawodników. Jako zawodnik zawsze zdecydowanie lepiej przyswajałem kwestie taktyczne niż techniczne, stąd trudno było mi się tam odnaleźć. Niemniej jednak uważam ten wyjazd za bardzo cenne doświadczenie, które zaprocentowało na kolejnych etapach mojej kariery.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
W 2014 roku trafiłeś do Lechii Gdańsk. Skąd wziął się pomysł na transfer do Polski?
Pamiętam, że grając w kadrze do lat 21, mierzyliśmy się z Polską, która miała w składzie m.in. Arkadiusza Milika. Obserwowali mnie wtedy działacze Lechii. Zadzwonił do mnie agent, który współpracował z Granadą i miał kontakty z Andrzejem Juskowiakiem, który był wtedy w zarządzie klubu. Zanim przyjechałem do Gdańska, czytałem o mieście i poznawałem historię klubu. Chcieli mnie, a ja także pomyślałem, że to może być ciekawy krok w karierze. Miałem 20 lat i chciałem po prostu regularnie grać.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
W Lechii nie grałeś regularnie. Co miało na to największy wpływ? Czy czujesz dziś niedosyt związany z pobytem w Gdańsku?
Sytuacje, których doświadczyłem w Lechii, były po prostu dziwne. Szukali obrońcy, wybrali mnie, a w rundzie jesiennej zagrałem jedynie dwa spotkania. Wszystko zmieniło się, gdy na wiosnę do drużyny przyszedł trener Jerzy Brzęczek. Konsekwentnie na mnie stawiał, a Lechia wydostała się z dołu tabeli. Zagrałem bodajże 10 meczów pod rząd, co znacznie poprawiło moją sytuację. Niestety, później doznałem poważnej kontuzji, która na pewien czas wykluczyła mnie z gry. Po zakończeniu sezonu w klubie doszło do licznych przetasowań. Wielu zawodników przyszło, wielu odeszło, w tym ja, co miało związek ze zmianami w strukturach klubu.
Co zaskoczyło Cię najbardziej, jeśli chodzi o codzienne życie w Polsce? Czy było coś, do czego szczególnie trudno było Ci się przyzwyczaić?
Szczególnie zimą nie mogłem przyzwyczaić się do niskich temperatur, ale poza tym świetnie wspominam pobyt w Gdańsku. To był pierwszy raz, gdy mieszkałem poza Grecją z moją dziewczyną, więc przeżyliśmy naprawdę niesamowity czas. Dziś jest już moją żoną, do tego mam wspaniałą rodzinę. Choćby z tego powodu łatwo było mi się zaadaptować do codzienności. Wiedziałem, że mam przy sobie kogoś, kto mnie wspiera.
Z jakim nastawieniem opuszczałeś Gdańsk i Polskę tamtego dnia?
Z Gdańskiem mam same dobre skojarzenia. Podobało mi się miasto, czułem się lubiany przez fanów i wydawało mi się, że pomogłem drużynie w rundzie wiosennej. Oczywiście, że chciałem zostać na następny sezon. Niestety, taka jest specyfika piłki nożnej, że musisz być gotowy na wszystko. Swój pierwszy profesjonalny kontrakt podpisałem, mając 15 lat, więc w tamtym momencie byłem po pięciu latach zawodowej gry i miałem świadomość tego, że sytuacja może zmienić się w krótkim czasie. Najważniejsze to pozostawać w dobrej formie, bo nigdy nie wiesz, co się stanie za sprawą nowego trenera, dyrektora sportowego czy prezesa. Wychodzę z założenia, że jeśli mój dotychczasowy klub mnie nie chce, to muszę być odpowiednio przygotowany na kolejny krok w karierze.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Czy przeszło Ci wtedy przez myśl, że nasz kraj może się kiedyś stać Twoim domem na długie lata?
Wyjeżdżając z Gdańska, nie przypuszczałem, że jeszcze kiedyś zawitam do Polski ponownie. Wiedziałem natomiast, że styl gry w tej lidze bardzo mi odpowiada i gdyby pojawiła się oferta, to skłaniałbym się ku akceptacji.
Wróciłeś do Grecji, potem grałeś w Szwecji, a po niecałych czterech latach znów zameldowałeś się w Polsce. Co skłoniło Cię do powrotu i dlaczego wybrałeś akurat Podbeskidzie?
Miałem dobre wspomnienia z ligi, ale spędziłem tu tylko jeden sezon i nie znałem zbyt wielu ludzi, więc nie spodziewałem się, że kiedykolwiek ktoś sprowadzi mnie tu ponownie. Po czterech latach dostałem jednak bardzo dobrą ofertę z Podbeskidzia, więc mając w pamięci to, że Polska dobrze mi się kojarzy, zgodziłem się i przyjechałem do Bielska.
fot. Jakub Ziemianin
W Polsce grałeś w latach 2018–2025, z krótką przerwą na występy w PAO Koufalion. O ile się nie mylę, to klub z Twoich rodzinnych stron w Grecji. Skąd decyzja o takim tymczasowym powrocie?
Tak, to klub z mojego rodzinnego miasta. Ze względu na pewną sprawę osobistą musiałem wrócić do Grecji, ale nie dostałem wówczas żadnej konkretnej oferty z mojego kraju. Postanowiłem na pewien czas zakończyć profesjonalną karierę i poszedłem do normalnej pracy. W tamtym momencie nie przypuszczałem, że jeszcze kiedykolwiek zagram w Polsce, myślałem, że moja przygoda w zawodowej piłce powoli zbliża się do końca. Miałem jedynie 26 lat, więc jak na środkowego obrońcę byłem wciąż młody, ale skoro nawet w moim kraju nie miałem zbyt dużego wyboru, jeśli chodzi o klub na poziomie zawodowym, to myślałem, że jest już po karierze.
Nieoczekiwanie zostałeś jednak zawodnikiem Chrobrego. Jak to się stało, że wróciłeś do Polski i do zawodowego futbolu?
Z ponownym przyjazdem do Polski wiąże się niesamowita historia, która może być materiałem na naprawdę świetną książkę. Gdy grałem w Podbeskidziu, poznałem człowieka, którego traktuję jak członka mojej rodziny. Był nim Paweł Oleksy, który jest dziś dla mnie jak brat. Zadzwonił do mnie i zapytał: – Bouga, co się stało, dlaczego nie grasz profesjonalnie w piłkę? Opowiedziałem mu o moich problemach rodzinnych. Moja żona była wtedy w drugiej ciąży, wystąpiły pewne komplikacje z tym związane i zdecydowałem, że w obliczu zaistniałej sytuacji wolę wrócić do Grecji.
Pracowałem wtedy w laboratorium i przyznam, że była to po prostu trudna praca. Po kilku dniach zadzwonił ponownie i spytał mnie, w jakiej jestem formie. Mimo że grałem w 4. lidze greckiej, to fizycznie czułem się dobrze, pozostawałem gotowy, bo byłem nauczony tego, że piłka jest nieprzewidywalna i trzeba przygotować się na każdą ewentualność. Paweł zapytał, czy czegoś mi potrzeba i jak może mi pomóc, a ja zapewniłem, że dam sobie radę, po czym się rozłączył.
Oleksy był wtedy zawodnikiem Chrobrego. Za kilka dni znowu zadzwonił i powiedział, że klub, w którym aktualnie gra, chciałby mnie pozyskać. Odpowiedziałem: – Paweł, co ty w ogóle mówisz? Zapewnił mnie, że będą do mnie dzwonić z klubu w sprawie transferu. Rozmawiałem także z jego agentem, który zapytał o to, czy rzeczywiście bardzo chcę wrócić, jak się na to zapatruję i w jakiej jestem formie. Jak wspominałem wcześniej, praca, którą wykonywałem w Grecji, była wymagająca i sprawiła, że w rok straciłem na wadze aż siedem kilogramów.
Zadzwonił do Ciebie sam trener Djurdjević.
Trener Ivan to człowiek wyjątkowy, który był takim moim piłkarskim ojcem i odbudował mnie jako człowieka i piłkarza. Powiedział, że chce mnie zaprosić najpierw na testy, choć wie, że mam już 26 lat, grałem w Polsce i posiadam bogate doświadczenie, ale musi zobaczyć, czy jestem gotowy fizycznie. Porozmawiałem na ten temat z żoną, która jak zwykle okazała mi ogromne wsparcie. Usłyszałem tylko: – Kochanie, jedź, jesteś do tego stworzony, jesteś profesjonalnym piłkarzem. Poszedłem więc pożegnać się w pracy, spakowałem walizki i wyjechałem do Głogowa. Na miejscu trener zobaczył, że wyglądam dobrze, nie mam nadwagi, co sprawiło, że nastawił się optymistycznie.
Pamiętam mój pierwszy, testowy sparing w barwach Chrobrego. Wydawało mi się, że zagrałem całkiem dobrze, ale… spowodowałem karnego i strzeliłem bramkę samobójczą. Po spotkaniu od razu zadzwoniłem do żony i powiedziałem: – Wracam. Nie będą mnie chcieli, na pewno. Nie chciało mi się wierzyć, żebym po takim występie dołączył do Chrobrego. Przeprosiłem także telefonicznie mojego szefa za problem i zapewniłem, że jednak wrócę do pracy.
Po chwili do szatni wszedł trener, poszliśmy do jego gabinetu, a on uścisnął mi dłoń. Zacząłem mówić: – Dziękuję, trenerze, że chciał mi Pan dać szansę, w pełni rozumiem… Djurdjević przerwał mi i powiedział, żebym spojrzał na ekran telewizora. To był sparing, a sędzia był tylko amatorem. Wślizg był czysty, a decyzja o podyktowaniu karnego była błędna. Trener Ivan oznajmił wtedy, że jutro podpisuję kontrakt.
Na tym polega wyjątkowość trenera Djurdjevicia. Normalnie, inny trener zapewne podsumowałby mój występ, wskazując na samobójczego gola i spowodowanego karnego, ale on nie patrzył w ten sposób. To człowiek o silnej osobowości, który potrafi zbudować zawodnika i wkomponować go w zespół. Tak zaczęła się moja przygoda z Chrobrym, a reszta to tylko piękna historia.
Spędziłeś w Polsce znaczną część swojej kariery, a z Chrobrym Głogów byłeś nawet o włos od awansu do PKO Ekstraklasy. Nie żałujesz, że mimo tylu lat spędzonych w naszym kraju, uzbierałeś w PKO Ekstraklasie zaledwie 12 występów?
W Chrobrym czułem się naprawdę dobrze, co sprawiło, że nie chciałem szukać innego klubu. Oczywiście, że chciałbym zagrać w PKO Ekstraklasie więcej meczów. Może gdybym odszedł z Chrobrego, to miałbym taką możliwość. Nie wiem, czy to był mój błąd, czy nie byłem wystarczająco dobry, by grać w PKO Ekstraklasie. Teraz wiem, że pozostanie w Głogowie było dobrą decyzją, bo przeżyłem w klubie wiele wspaniałych chwil. Miałem wokół siebie świetnych ludzi, którzy sprawiali, że nie chciałem zmieniać otoczenia.
W Chrobrym byłeś absolutnym ulubieńcem kibiców. Choć przez polską ligę przewinęło się wielu Greków, niewielu z nich zostało u nas na tak długo. To właśnie rodzinna atmosfera sprawiła, że zdecydowałeś się zostać w Polsce na dłużej?
Zanim przyjechałem do Polski, myślałem, że gościnność Greków jest wyjątkowa, ale piłkarska gościnność Polaków stała na zupełnie innym poziomie. Wyobraź sobie, że dwa lata temu brałem z moją żoną ślub kościelny, zaprosiliśmy 150 osób, z czego 35 było z Polski i wszyscy przyjechali. Znajomości, które ukształtowały się w Polsce, trwają do teraz. W Głogowie przyjaciół ma także moja żona i dzieci. Zostałem w Polsce na prawie pięć lat, bo ten kraj dał mi nadzieję i umożliwił funkcjonowanie przez pewien czas, mając jednocześnie rodzinę za granicą.
Tym, co wydawało mi się niesamowite, był fakt, że spośród zawodników Chrobrego było kilka osób, które dbały o mnie od samego początku pobytu w klubie. Mentalnie było mi wtedy bardzo ciężko, w dodatku byłem w Polsce sam, a ludzie, którzy przed przyjazdem mnie nie znali, wyciągali do mnie pomocną dłoń. Robili wszystko, bym nie czuł się osamotniony. Co ciekawe, byli wśród nich piłkarze, z którymi rywalizowałem o miejsce w składzie. To pokazuje, że w szatni Chrobrego byli nie tylko zawodnicy, ale przede wszystkim wspaniali ludzie.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Kto w tamtym czasie najbardziej Ci pomógł?
Tacy zawodnicy jak Oliver Praznovsky i oczywiście legenda Chrobrego, Michał Michalec. Michał to ikona, symbol tego klubu i empatyczny, wyjątkowy człowiek. Dla tego zespołu znaczy tak wiele, że powinni zmienić klubowe logo i wstawić w nie jego twarz (śmiech). Właśnie tacy ludzie sprawiali, że powoli odbudowywałem się psychicznie. Kilkuosobowe towarzystwo codziennie dzwoniło do mnie z zaproszeniem na kawę po to, żebym nie czuł się samotny.
Tak jak już wspominałem, nie można zapominać o roli trenera Djurdjevicia, który stawiał na mnie, czym zbudował moją pewność siebie. Połączył tych świetnych ludzi w jeden zespół, a my, pomimo niskiego budżetu, patrząc w kontekście całej 1. ligi, potrafiliśmy walczyć w barażach o awans. Kluczowe było to, że szatnia Chrobrego składała się po prostu z walecznych piłkarzy, którzy jednocześnie byli miłymi ludźmi. Michalec, Praznovsky, Oleksy, Lebedyński, ale także Mateusz Machaj i Rafał Lesczyński, z którym grałem już wcześniej w Podbeskidziu. Ci zawodnicy dbali o atmosferę w szatni i sprawiali, że w Chrobrym czułem się jak w domu.
Jak sobie radzisz z językiem polskim? Po tylu spędzonych u nas latach pewnie co nieco zostało Ci w głowie, choć to przecież wyjątkowo trudny język, prawda?
Prawda, nauka polskiego nie jest łatwa. Rozumiem to, co się do mnie mówi, ale mam problem, żeby mówić płynnie i poprawnie gramatycznie. Przyswojenie języka na pewno było dla mnie jednym z większych wyzwań. Nie chcę jednak całkowicie zapomnieć polskiego, więc czasami staram się go używać.
Gdybyś miał wybrać swoje najpiękniejsze wspomnienie z pobytu w Polsce, co wskazałbyś w pierwszej kolejności?
Jeśli chodzi o wspomnienie piłkarskie, to z pewnością półfinał baraży o awans do PKO Ekstraklasy przeciwko Arce Gdynia. Graliśmy przy pełnym stadionie i wsparciu kibiców, więc ten moment na pewno zapamiętam na długo.
Najbardziej wzruszająca historia, którą zapamiętam do końca życia, dotyczy jednak wydarzenia pozaboiskowego. Pierwsze święta wielkanocne w Głogowie spędzałem sam. Moja rodzina mieszkała jeszcze wtedy w Grecji. Jako że jestem wyznawcą kościoła ortodoksyjnego, święta były dla mnie ważnym wydarzeniem. Pomyślałem, że zorganizuję grilla i zaproszę na niego całą drużynę wraz z rodzinami. Wszyscy się pojawili, bez wyjątku. To było dla mnie wielkie wydarzenie i naprawdę się wzruszyłem. Byłem w Chrobrym jedynie od trzech miesięcy, a spotkał mnie tak wspaniały gest. Nigdy tego nie zapomnę, mogę także podziękować dziś jeszcze raz wszystkim, którzy wtedy zaakceptowali moje zaproszenie.
fot. archiwum prywatne Mavroudisa Bougaidisa
Po pewnym czasie w Polsce przyjechała Twoja rodzina. Jak Twoi bliscy zapamiętali ten okres? Czy po latach, wracając do Grecji, trudno było Wam się z Polską pożegnać?
Gdy mój syn przyjechał do Polski, miał półtora roku, a kiedy wyjeżdżaliśmy, miał już pięć lat. Spędził w Polsce więcej czasu niż w Grecji, więc na początku trudno było mu się przyzwyczaić do życia w Grecji. Nawet dziś pyta mnie, kiedy znajdziemy czas, żeby wrócić do Polski. Głogów stał się częścią naszego życia i z tego względu trudno było tak po prostu wyjechać bez emocji.
Reprezentowałeś barwy już trzech polskich klubów, a masz dopiero 33 lata. Czy możemy spodziewać się, że jeszcze kiedyś odwiedzisz Polskę lub do niej wrócisz, czy teraz skupiasz się już wyłącznie na Grecji?
Po powrocie do Grecji staraliśmy się ułożyć nasze życie na nowo. Ponownie zrezygnowałem z zawodowej gry ze względów ekonomicznych. Przyzwyczajamy się do greckiej rzeczywistości i mam świadomość tego, że ponowna zmiana otoczenia wiązałaby się z kolejnymi wyzwaniami, więc obecnie nie planuję wracać do Polski jako piłkarz. Niemniej jednak odwiedziny w Głogowie pewnego dnia traktuję jako obowiązek.
Wspominałeś, że zrezygnowałeś z zawodowej gry. Czy masz w sobie nadal pasję do piłki? Kontynuujesz grę na poziomie amatorskim?
Gram w czwartoligowym klubie Agios Dimitrios. Aktualnie dobrze nam idzie, jesteśmy drudzy w tabeli. Zależy nam na awansie do 3. ligi i liczę na to, że uda się to osiągnąć.
Na koniec chciałbym zapytać o Greków w polskiej ekstraklasie. Choć nasza liga na dobre otworzyła się na ten kierunek dopiero w 2014 roku, dziś w PKO Ekstraklasie zagrało już 32 Twoich rodaków. Skąd, według Ciebie, tak duża popularność greckich piłkarzy w Polsce?
Myślę, że wynika to z faktu, że nasze ligi są podobne w wielu aspektach. Są zbliżone poziomem, podobnie jak w Grecji, tak i w Polsce liga jest wymagająca pod kątem fizycznym. PKO Ekstraklasa i 1. liga wypada jednak dużo lepiej pod kątem infrastruktury sportowej. W lidze greckiej wiele zespołów nie ma dostępu do bazy treningowej na najwyższym poziomie, pod kątem ekonomicznym zespoły z drugiego szczebla rozgrywkowego w Polsce wypadają korzystniej niż ich greccy odpowiednicy. W Grecji także gra i grało wielu Polaków, więc myślę, że na przestrzeni lat ta współpraca będzie jeszcze bardziej się rozwijać.
Byłeś jednym z pierwszych Greków w PKO Ekstraklasie. Tym pierwszym był Giannis Papadopoulos, który zaliczył epizod w barwach Cracovii. Dziś masz najwięcej występów na polskich boiskach spośród swoich rodaków. Kto z grających dziś w PKO Ekstraklasie Greków ma szansę zrobić naprawdę głośną karierę?
Znam Giannisa bardzo dobrze, graliśmy razem w Arisie Saloniki. Nawet nie wiedziałem, że to on był pierwszy. Ma za sobą występy w jednej drużynie ze świetnymi graczami w barwach Olympiakosu.
Jeśli chodzi o obecnie grających w PKO Ekstraklasie Greków, to warto wspomnieć o Koulourisie, którego nazwisko jest w Polsce świetnie znane. Nie raz udowadniał swoją wartość, choć dziś jest już bardzo doświadczonym graczem. Svarnas od lat prezentuje solidną formę i zauważył to sztab reprezentacji, powołując go na zgrupowanie. W barwach Jagielloni gra też Dimitis Rallis, który ma duże możliwości. Trudno mi wskazać jednego, konkretnego zawodnika.
Czy byłeś dla kogoś z rodaków swego rodzaju „przewodnikiem” po Polsce? W końcu wielu z nich przyjeżdżało do kraju, w którym Ty grałeś już od dłuższego czasu.
Przed przyjazdem do Polski rozmawiał ze mną Kostas Triantafyllopoulos i Michalis Manias. Obaj grali w Pogoni Szczecin. Rozmawiałem także z kilkoma innymi osobami, w tym oczywiście z moim dobrym przyjacielem Sokratisem Dioudisem, który występował w Zagłębiu Lubin. Znałem już realia, więc mogłem im opowiedzieć, jak wygląda polska liga.
Jakie najważniejsze piłkarskie i mentalne cechy posiadają Grecy, że jest ich w polskiej ekstraklasie tak wielu?
Ściągając greckiego zawodnika, polski klub wie, że ma do czynienia z graczem świetnie ułożonym taktycznie. Mam wrażenie, że taką cechą wspólną wszystkich Greków jest też waleczność, nieustępliwość, szczególnie jeśli chodzi o obrońców. Z tego względu nasza nacja jest ceniona, nie tylko w polskiej ekstraklasie.
Post scriptum
Chciałbym przekazać podziękowania wszystkim osobom, których pomoc była dla mnie absolutnie nieoceniona. Mam nadzieję, że te słowa do nich dotrą. Zawsze będę Wam wdzięczny za wsparcie, które mi okazaliście. W szczególności chciałem podziękować moim wspaniałym kolegom: Mikołajowi Lebedyńskiemu, Mateuszowi Machajowi, Michałowi Michalcowi, Oliverowi Praznovskiemu, Pawłowi Oleksemu, trenerowi Ivanovi Djurdjeviciowi, wspaniałym kibicom i wszystkim innym, którzy pomogli mnie i całej mojej rodzinie.
