Marcus Rashford

Pochodzenie

Urodził się 31 października 1997 roku w Manchesterze. Dorastał w południowej części miasta, a sam przedstawiał się jako chłopak z Withington i Wythenshawe.

Jako pięciolatek zaczął grać w Fletcher Moss Rangers, klubie, z którego wyszli wcześniej Wes Brown i Danny Welbeck. Na turnieju dzieci do lat siedmiu obserwowało go piętnastu skautów, między innymi z Newcastle, Evertonu, Liverpoolu i obu klubów z Manchesteru. Najpierw trenował z Manchesterem City, potem Manchester United zaprosił go na The Cliff. Rodzina uznała, że United lepiej wykorzysta jego indywidualny styl i grę jeden na jeden.

Na treningi jeździł z mamą czterema autobusami przez całe miasto, bo nikt w rodzinie nie miał samochodu ani prawa jazdy. Gdy miał około 10–11 lat, inne kluby obiecywały rodzinie pieniądze, które zmieniłyby jej życie; matka pracowała wtedy jako kasjerka w punkcie bukmacherskim. Rashford zagrał dwa mecze w akademii jednego z tych klubów, po czym sam zdecydował o powrocie do United.

W wieku 11 lat trafił do programu Manchester United Schoolboy Scholars, przeznaczonego dla chłopców w wieku 12–16 lat. Zamieszkał na stancji u gospodyni i chodził do Ashton-on-Mersey School w Sale, szkoły partnerskiej akademii. Jako dwunastolatek grał w małych gierkach na klatkowych boiskach z szesnastoletnimi Paulem Pogbą, Jesse'em Lingardem i Ravelem Morrisonem.

Gwałtowny wzrost w wieku nastoletnim na pewien czas odebrał mu koordynację i szybkość. Rashford chciał wtedy nawet grać jako defensywny pomocnik.

Kariera

W akademii lubił cofać się po piłkę i grać jako „dziesiątka”; na jednym z turniejów chciał grać jak Andrea Pirlo. Trenerzy Paul McGuinness i Warren Joyce postanowili zrobić z niego napastnika, a były snajper Crewe Alexandra Colin Little pracował z nim indywidualnie nad wbieganiem w pole karne. Rashford ćwiczył też przyjęcie piłki w półobrocie, wychodzenie na plecy obrońcy i kontakt wzrokowy z podającym, by w dobrym momencie ruszyć za linię obrony. W domu czytał klubowy model rozwoju napastników i pisał do McGuinnessa o ruchach Sergio Agüero i Luisa Suáreza. W wieku 17 lat klub celowo zostawił go w drużynie do lat 18, żeby uczył się strzelać goli przeciwko słabszym obrońcom. W sezonie 2015/16 został wybrany najlepszym zawodnikiem zespołu U-18.

Na ławkę pierwszej drużyny trafił prawdopodobnie tylko dlatego, że w meczu Pucharu Anglii z Shrewsbury Town kontuzji doznał Will Keane. 25 lutego 2016 roku Anthony Martial doznał urazu podczas rozgrzewki przed rewanżem 1/16 finału Ligi Europy z FC Midtjylland i Rashford, który wcześniej nie wyszedł w podstawowym składzie United powyżej poziomu U-19, zagrał od pierwszej minuty. Zdobył dwie bramki, a United wygrało 5:1. Trzy dni później w debiucie w Premier League strzelił dwa gole i dołożył asystę w wygranym 3:2 meczu z Arsenalem.

20 marca 2016 roku strzelił jedynego gola w derbach Manchesteru na Etihad Stadium. Dwa miesiące później wyszedł w podstawowym składzie na finał Pucharu Anglii z Crystal Palace, wygrany przez United.

Za José Mourinho grał głównie na skrzydle, bo w ataku występował Zlatan Ibrahimović. Sam mówił, że gra na boku pomoże mu później w roli środkowego napastnika. Pracował nad przytrzymaniem piłki i uczył się od Szweda. W 2017 roku wszedł z ławki w wygranym finale Pucharu Ligi Angielskiej z Southampton, a w finale Ligi Europy z Ajaksem w Sztokholmie wyszedł w podstawowym składzie.

Ole Gunnar Solskjær, który przejął drużynę w grudniu 2018 roku, dał mu więcej swobody i pracował z nim nad spokojem przy wykończeniu. W styczniu 2019 roku Rashford został piłkarzem miesiąca Premier League.

W czasie pandemii COVID-19 pomógł zebrać ponad 20 milionów funtów dla organizacji FareShare i doprowadził do zmiany decyzji brytyjskiego rządu w sprawie bonów na posiłki dla dzieci w czasie wakacji. W październiku 2020 roku otrzymał za to Order Imperium Brytyjskiego (MBE).

Operację barku odłożył, by zagrać na Euro 2020. Po zabiegu wrócił do gry w październiku 2021 roku i strzelił gola w pierwszym meczu. W słabym sezonie 2021/22 stracił miejsce w reprezentacji. Później przyznał, że miał wtedy trudności przede wszystkim mentalne.

Erik ten Hag postawił na niego latem 2022 roku i ustawiał go głównie na lewym skrzydle. Trener napastników Benni McCarthy ćwiczył z nim wykończenie, także głową; w październiku 2022 roku Rashford zdobył główką swojego setnego gola dla United, w meczu z West Hamem. W sylwestra 2022 roku ten Hag posadził go na ławce w Wolverhampton, bo zaspał i spóźnił się na odprawę. Rashford wszedł z ławki i strzelił zwycięskiego gola. 26 lutego 2023 roku zdobył drugą bramkę w wygranym 2:0 finale Pucharu Ligi Angielskiej z Newcastle United, po rykoszecie od Svena Botmana. Było to pierwsze od sześciu lat trofeum United.

W 2023 roku podpisał nowy pięcioletni kontrakt, po czym jego forma wyraźnie spadła. Ten Hag jeszcze dwa razy go ukarał: po imprezie urodzinowej kilka godzin po przegranych 0:3 derbach oraz gdy zgłosił chorobę po nocnych wyjściach w Belfaście i nie zagrał w meczu Pucharu Anglii z Newport County. W lutym 2024 roku opublikował osobisty tekst, w którym bronił swojego przywiązania do United. W maju 2024 roku wyszedł w podstawowym składzie na finał Pucharu Anglii z Manchesterem City, a jego długie podanie na drugą stronę boiska zapoczątkowało akcję zakończoną golem Kobbiego Mainoo na 2:0. United wygrało 2:1.

Ruben Amorim nie wziął go do kadry na derby 15 grudnia 2024 roku. Dwa dni później Rashford powiedział, że jest gotowy na nowe wyzwanie. W lutym 2025 roku został wypożyczony do Aston Villi do końca sezonu. Pierwsze gole dla nowego klubu zdobył w ćwierćfinale Pucharu Anglii z Preston North End, a w Lidze Mistrzów grał w dwumeczach z Club Brugge i Paris Saint-Germain.

W lipcu 2025 roku trafił na roczne wypożyczenie z opcją wykupu do FC Barcelona. Był pierwszym angielskim reprezentantem w tym klubie od czasu Gary'ego Linekera w 1986 roku; zgodził się na obniżkę pensji, a jednym z powodów wyboru były rozmowy z Hansim Flickiem. W pierwszym meczu Ligi Mistrzów w barwach Barcelony, na wyjeździe z Newcastle United, strzelił dwa gole: głową i z dystansu. W styczniu 2026 roku wszedł z ławki w wygranym 3:2 finale Superpucharu Hiszpanii z Realem Madryt.

10 maja 2026 roku zastąpił na prawym skrzydle kontuzjowanego Lamine'a Yamala w El Clásico na Camp Nou. W 9. minucie otworzył wynik rzutem wolnym w okienko, a wygrana 2:0 dała Barcelonie mistrzostwo Hiszpanii. Klub nie skorzystał z opcji wykupu i w czerwcu 2026 roku Rashford wrócił do Manchesteru United, gdzie w sierpniu dostał koszulkę z numerem 9.

Sukcesy

• 2026 Mistrzostwo Hiszpanii z FC Barcelona
• 2026 Superpuchar Hiszpanii z FC Barcelona
• 2024 Puchar Anglii z Manchesterem United
• 2023 Puchar Ligi Angielskiej z Manchesterem United
• 2023 Piłkarz sezonu Manchesteru United (nagroda im. Sir Matta Busby'ego)
• 2019 Piłkarz miesiąca Premier League (styczeń)
• 2017 Liga Europy z Manchesterem United
• 2017 Puchar Ligi Angielskiej z Manchesterem United
• 2016 Puchar Anglii z Manchesterem United

Styl gry

Najwięcej daje drużynie, gdy rusza z lewej strony i schodzi do środka. Nie jest klasyczną „dziewiątką”: słabiej radzi sobie tyłem do bramki i przy przytrzymaniu piłki, za to stale się porusza i szuka miejsca za linią obrony.

Wykorzystuje szybkość w kontratakach i w pojedynkach jeden na jeden. Za Erika ten Haga lepiej używał siły przy wprowadzaniu piłki w pole karne i zmienił sposób wykończenia: rzadziej uderzał z daleka, częściej z pola karnego, stawiając na precyzję zamiast siły. Wykonuje rzuty wolne i karne. W Barcelonie grał też na prawym skrzydle.

Reprezentacja

W reprezentacji Anglii zadebiutował 27 maja 2016 roku u Roya Hodgsona w towarzyskim meczu z Australią i strzelił gola w trzeciej minucie. Na Euro 2016 dwa razy wchodził z ławki. W 2016 roku zdobył też hat-tricka w meczu reprezentacji U-21 z Norwegią. Na mundialu w 2018 roku zagrał w sześciu meczach, a Anglia zajęła czwarte miejsce.

Na Euro 2020 dotarł z kadrą do finału z Włochami i nie wykorzystał rzutu karnego w serii jedenastek. Po porażce był celem rasistowskich ataków. Jego mural w Withington został zniszczony, a potem kibice zostawili przy nim wiadomości wsparcia. Rashford odpowiedział, że nigdy nie będzie przepraszał za to, kim jest i skąd pochodzi.

Na mistrzostwach świata w 2022 roku strzelił gola Iranowi chwilę po wejściu z ławki, a w meczu z Walią zdobył dwie bramki, w tym jedną z rzutu wolnego. Od marca 2024 do marca 2025 roku nie grał w kadrze i nie pojechał na Euro 2024. Do kadry wrócił w marcu 2025 roku, już jako piłkarz Aston Villi, za kadencji Thomasa Tuchela.

Na mundialu w 2026 roku strzelił gola Chorwacji po wejściu z ławki. W meczu o trzecie miejsce z Francją wyszedł w podstawowym składzie; Anglia wygrała 6:4 i zajęła najwyższe miejsce na mistrzostwach świata od 1966 roku.