Wszyscy się kompromitujecie

Codzienną lekturę piłkarskich wiadomości zacząłem dziś od polskich portali. Trochę nietypowo, bowiem od jakiegoś roku praktycznie tam nie zaglądam. Po trochu wpływają na to „onecizmy” (link), poziom komentarzy użytkowników, jak i sama wartość merytoryczna wiadomości – często tępo tłumaczonych z zagranicznych serwisów bądź cytowanych za serwisami pokroju Weszło.

Jak się okazało, bezowocnie liczyłem, że ktoś z „konkurencji” podłapie i wrzuci gdzieś choćby urywek z wywiadów (link), które przeprowadziłem w sobotę na Parken. Polska niestety żyje czymś innym.

Janusz Atlas

Zaczęło się względnie niewinnie. Gdzieś przeczytałem, że Mariusz Lewandowski powiedział o potrzebie motywacji przez Słoweńców. Wypowiedź, swoją drogą głupia i nie przystająca kapitanowi, jest jedną z bardzo wielu, które wypowiadało mnóstwo innych piłkarzy w podobnych okolicznościach. Czasami mówiono to nawet nie podczas eliminacji do wielkich imprez, ale już w czasie ich finałów, kiedy drużyna A przegrała dwa pierwsze mecze i trzeci rozgrywała „o pietruszkę”. Bodajże Włosi kilkakrotnie zasłynęli jako potencjalni „motywatorzy”, choć – za co przepraszam – faktycznych danych nie zamieszczę. Potwierdzenia nie szukałem, nie taki jest cel tego felietonu.

Zszokował mnie komentarz p.o. rzecznika prasowego PZPN-u, Janusza Atlasa. Pamiętam doskonale jego artykuły z „Piłki Nożnej”, bowiem między 1996 a 2004 przegapiłem może cztery, pięć wydań popularnego wówczas tygodnika. O jego skłonności do picia słyszałem już jako korespondent iGola podczas kilku kuluarowych rozmów w przerwach ligowych spotkań. Cytując daną wypowiedź (link):

– Nie wypowiadam się jako pracownik PZPN-u, bo całą sprawę znam tylko z mediów. Jednak jako dziennikarz i jako kibic mogę powiedzieć, że jeśli takie słowa padły, to gdyby ode mnie to zależało, Lewandowski już nie zagrałby w reprezentacji. Mógłby się spakować, jechać do domu i już nie wracać.

W trzech zdaniach popełniono największe grzechy pracy w tym zawodzie.

Po pierwsze, brak jakiegokolwiek profesjonalizmu. Jeżeli sprawy się nie zna, należy uniknąć wypowiedzi. Ewentualnie można udzielić wymijającej odpowiedzi w stylu: „PZPN nic o tym nie wie, aczkolwiek jeżeli jest to prawdą, głęboko ubolewamy nad niefortunnością słów naszego kapitana”. Proste i do mediów poszedłby pozytywny komentarz.

Po drugie, Atlas za pracę w PZPN-ie pobiera wynagrodzenie. Jego zadaniem jest prezentować opinię Związku, a nie dziennikarzy czy kibiców. W gestii selekcjonera, nie rzecznika, jest decyzja dotycząca piłkarzy. Selekcjoner bierze na siebie tę odpowiedzialność i za to ma płacone.

Po trzecie, jeżeli Grzegorz Lato chciał po prostu zatrudnić rewolwerowca jeszcze głośniejszego i mniej poważnego od Zbigniewa Koźmińskiego, udało mu się. Sęk w tym, że większość wystrzelonych przez niego kul po rykoszecie uderzy w Latę i storpeduje jego kadencję w roli prezesa Związku.

Znalazłem również kolejną wypowiedź Atlasa, jednak jej poziom nie pozwala mi nawet na publikację czy szerszy komentarz. Ale w rozmowie z futbolnet.pl (link) pojawiło się kolejne nazwisko w tej nieciekawej grze.

Michał Szadkowski

W wywiadzie (link) z Antonim Piechniczkiem można odnieść wrażenie, że dziennikarz „Wyborczej” próbuje ile sił, aby z ust byłego trenera padły słowa pasujące do koncepcji pytającego. Budowanie całej tej retoryki jest żenujące i przypomina mi anegdotę, do której przyznał się Tomasz Lis w książce „Co z tą Polską?”. Ów dziennikarz, na początku lat 90., tak długo podpytywał ówczesnego premiera Jana Krzysztofa Bieleckiego, aż ten rzucił: „Tak, istnieje ewentualność, że może mieć pan rację”. Dokładnego tematu rozmów nie pamiętam, ale mniej więcej tak to wyglądało. Po tej wypowiedzi Lis tryumfalnie wygłosił w „Wiadomościach” TVP, że coś dużego się kroi i premier bierze to pod uwagę. Typowa manipulacja dziennikarska.

Należy zrozumieć, że Piechniczek nie powiedziałby nic złego o Stefanie Majewskim, bowiem obowiązuje go koleżeńska lojalność i to absolutnie normalna sprawa. Podobnie Michał Szadkowski nie podkopywałby kolegi z redakcji, Rafała Steca, kiedy ten drugi palnąłby jakiś błąd w studiu telewizyjnym. Jeżeli faktycznie popełniono błędy, to nie w mediach należy o nich informować. To podstawa public relations.

Piłkarze grają dla związku, nie kraju. Przyjmijcie to do wiadomości. Drużyny Brazylii, Anglii, Francji, Hiszpanii, Włoch etc. mają na piersi herby krajowych federacji piłkarskich, nie godło państwowe. To związek płaci piłkarzom za występy, gwarantuje im warunki treningowe oraz bierze pod swoją opiekę podczas zgrupowań. Jeżeli coś się zawodnikom stanie, klub będzie skarżyć federację piłkarską, nie rząd czy cały kraj. Podobnie jest z kibicami. Jeżeli podczas meczu dojdzie do tragedii, to nie Rzeczpospolita Polska będzie wypłacać odszkodowania, ale PZPN i jego subkontraktorzy zapewniający bezpieczeństwo podczas imprez.

Argumentacja, że po różnych rzutach nie padały bramki, a ich zróżnicowanie wynikało z braku pomysłu, jest po prostu tendencyjne.

Antoni Piechniczek

Szokujące są także fragmenty cytowanej już wypowiedzi Piechniczka dla „Gazety”. Sformułowanie „normalna reprezentacja” ma silny podtekst ksenofobiczny, jeżeli potrafimy zrozumieć aluzję byłego selekcjonera, jakoby drużyna Leo Beenhakkera „normalną” nie była. Świetnie skomentował to ktoś na facebookowej stronie zczuba.pl, pytając, czy siatkarskie złoto, które wygraliśmy z Danielem Castellanim, jest „nasze” i „normalne”.

W jakiś sposób wraca to do innej kwestii, której nie poruszają polskie media (a przynajmniej ja tego nie dostrzegłem). PZPN niewiele ma wspólnego z demokracją, choć jego losami fascynuje się cała piłkarska Polska. Ludzie, którzy rządzą Związkiem, nie mają ku temu kompetencji, doświadczenia i fachowej wiedzy na temat prowadzenia dużej organizacji. Większość z nich to kumple z boisk, którzy w PZPN-ie są, bowiem zdarzyło im się lepiej kopać piłkę od innych. Niewiele ma to jednak wspólnego z umiejętnością zarządzania i podejmowania kluczowych decyzji. Warto nadmienić, że angielska federacja piłkarska po wykluczeniu z europejskich pod koniec lat 80. stanęła na nogi dopiero wówczas, gdy za jej sterami pojawili się fachowcy bez występów na boiskach ówczesnej First Division.

Ludzie obecnie związani z PZPN-em to wychowankowie minionej epoki, gdzie faktycznie osoby pokroju Atlasa czy Jerzego Urbana mogły pełnić funkcję rzeczników, a proces podejmowania decyzji przebiegał w niewielkich gabinetach i był opaty na „wydaje mi się, Władziu, że to może być dobry pomysł” wnioskowaniu. Jest to system oparty na propagandzie sukcesu (problem, kiedy go nie ma) oraz ignorowaniu profesjonalnych ekspertyz przeprowadzanych przez niezależne źródła.

Kibice

Kibice także popadają w hipokryzję i stają się negatywnymi aktorami tego żałosnego widowiska. Jeżeli w ich oczach kadra to faktycznie „reprezentacja kraju”, a nie „reprezentacja PZPN-u”, bojkotowanie meczu uderza w samą narodową tożsamość. Pozostanie w domu udowadnia więc, że kwestia kadry to sprawa PZPN-u, a nie Ojczyzny. Inny negatywny aspekt zaangażowania się kibiców w konflikt można wyciągnąć po Euro 2008, co opisał rok temu (link) wspomniany już Stec. Polskich kibiców łatwo wciągnąć do różnego rodzaju spięć, łatwo reagują agresywnie. Należy spytać socjologów, czy w jakiś sposób nie wynika to z narodowej mentalności, jeżeli nawet premierowi RP udzielają się emocje.

Eskalowanie przemocy, za którą w cywilizowanym kraju uważa się także tę słowną i mentalną (np. „j… PZPN”), ponownie odciąga nas od problemów Związku. Swoją drogą, owe stadionowe przyśpiewki to przykład chuligaństwa. Jeżeli jest ono powszechnie akceptowane, nie można oddzielać chuliganów i „kiboli” od „normalnych” kibiców i należy wrzucić wszystkich do jednego worka. „Normalni” fani, jeżeli faktycznie by chcieli, problem chuliganów sami by zneutralizowali. Ale tutaj takiej woli nie ma.

Jeżeli wszystkim tak zależy na dobru polskiej piłki, dlaczego każdy popycha ją w stronę jeszcze większego bagna?

Czechy Mariusz Lewandowski Polska Słowacja Szachtar Donieck