Nuri Şahin

Pochodzenie

Nuri Şahin urodził się 5 września 1988 roku w Lüdenscheid, a wychował w pobliskim Meinerzhagen w Sauerlandzie. Imię dostał po dziadku, Nuri Beyu. To dziadek zaprowadził go jako czterolatka do RSV Meinerzhagen, gdzie grał starszy o dwa lata brat Ufuk, a ojciec Savaş prowadził juniorów A. Po latach Şahin mówił, że to brat był bardziej utalentowany, ale to jego marzeniem było zostać zawodowcem. W 2001 roku, mając dwanaście lat, dostał kontrakt w akademii Borussii Dortmund. Cztery razy w tygodniu woziła go na treningi opiekunka klubowa Mathilde Behrens, a wieczorem odwoziła do rodziców. Jako chłopiec do podawania piłek oglądał mecz Borussii z Realem Madryt i bez skutku prosił Ronaldo o koszulkę. W grudniu 2005 roku zagrał z nim w jednej drużynie w meczu charytatywnym. Prezes klubu Hans-Joachim Watzke wspominał, że zwrócił na niego uwagę, gdy Şahin grał jeszcze w drużynie do lat 17.

6 sierpnia 2005 roku, mając 16 lat, zadebiutował w Bundeslidze jako jej najmłodszy debiutant w historii; rekord utrzymał do 2020 roku. Trzy miesiące później strzelił gola w meczu z 1. FC Nürnberg i został też najmłodszym strzelcem ligi. Wybrał reprezentację Turcji, choć o niego zabiegał DFB. 8 października 2005 roku wszedł z ławki w meczu z Niemcami w Stambule i po trzech minutach strzelił gola. Zagrał w kadrze 52 razy. Wcześniej, w 2005 roku, wygrał z Turcją mistrzostwa Europy do lat 17 i został uznany za najlepszego zawodnika turnieju.

W Dortmundzie zadebiutował pod Bertem van Marwijkiem, w sezonie 2007/2008 był wypożyczony do Feyenoordu, a pod Jürgenem Kloppem zdobył w 2011 roku mistrzostwo Niemiec i został wybrany piłkarzem sezonu Bundesligi. Jeszcze tego lata przeszedł do Realu Madryt, do José Mourinho, gdzie grał rzadko, w sezonie 2012/2013 był wypożyczony do Liverpoolu, a w styczniu 2013 roku Klopp ściągnął go z powrotem do Dortmundu. W finale Ligi Mistrzów 2013 wszedł w doliczonym czasie za Svena Bendera. W 2017 roku wygrał z Borussią Puchar Niemiec, od 2018 roku grał w Werderze Brema, a od 2020 w tureckim Antalyasporze.

W Dortmundzie przez siedem sezonów dzielił szatnię z Łukaszem Piszczkiem, a razem z Robertem Lewandowskim i Jakubem Błaszczykowskim tworzyli polską grupę zespołu Kloppa. W kwietniu 2011 roku, tuż po tytule, opisał ich dla „Bilda”. Lewandowski zrobił na nim wrażenie muskulaturą i tempem, w jakim nauczył się niemieckiego. Błaszczykowski to „totalny dowcipniś”, który wiąże kolegom sznurówki od różnych butów i chowa ich rzeczy w szatni, a skoro jego nazwisko nie jest ani krótkie, ani łatwe, w szatni jest po prostu Kubą. Piszczek był „tytanem pracy”, który biegał po prawej stronie „jak maszyna do szycia”. W listopadzie 2010 roku Şahin zmarnował rzut karny w Hanowerze, wywalczony przez Błaszczykowskiego, a Lewandowski i Błaszczykowski strzelili wtedy po golu w meczu wygranym 4:0.

Kariera trenerska

Do pracy trenera przygotowywał się długo. Jeszcze jako piłkarz prowadził zeszyt z ćwiczeniami treningowymi i listy zawodników, którym jego zdaniem pisana była dobra kariera, w 2018 roku uczestniczył w kursie na Harvardzie, brał też zajęcia z zarządzania ludźmi. W lutym 2018 roku, pytany, gdzie widzi się za dziesięć lat, odpowiedział: „Na linii bocznej w naszym stadionie, jako trener tego klubu”.

5 października 2021 roku, mając 33 lata, został trenerem Antalyasporu, w którym był kapitanem. Zastąpił Ersuna Yanala, a zespół miał osiem punktów po ośmiu kolejkach i dwa punkty przewagi nad strefą spadkową. Początkowo klub zostawił mu wybór, czy chce dalej grać, ale po kilku dniach ogłosił, że kończy karierę piłkarską. Wymienił dużą część sztabu i wprowadził nowy system gry. W pierwszej konferencji mówił, że w dłuższej perspektywie chce stawiać na infrastrukturę i wychowywać utalentowanych zawodników dla tureckiej piłki. Miał tylko licencję UEFA A, więc formalnie był „teamchefem”, a nie trenerem. W pierwszym meczu, z Sivassporem, padł remis i powiedział, że chciał wygrać. Sezon 2021/2022 Antalyaspor skończył na siódmym miejscu, kolejny na trzynastym. W grudniu 2023 roku rozwiązał kontrakt i wrócił do Dortmundu. Z Antalyi zabrał asystentów: Portugalczyka Joao Tralhao i Turka Ertugrula Arslana.

Od stycznia 2024 roku był asystentem Edina Terzicia, razem ze Svenem Benderem. Terzić tłumaczył podział: Bender zajmuje się obroną, Şahin wszystkimi procesami ofensywnymi, bo jako zawodnik miał „niesamowite wyczucie” akcji i przestrzeni. W treningach był głośny i wymagający, krzyczał do piłkarzy, że przy tak dużym boisku nie można mieć tylu strat. Borussia doszła do finału Ligi Mistrzów na Wembley, przegranego 0:2 z Realem Madryt. W połowie czerwca Terzić odszedł, a Şahin został trenerem pierwszej drużyny. Watzke mówił, że José Mourinho, który trenował Şahina w Realu, pogratulował klubowi tej decyzji. Licencji UEFA Pro jeszcze nie miał, więc zaczął 15-miesięczny kurs w walijskim związku piłkarskim w Cardiff.

Do sztabu zaprosił Piszczka. Pierwszym wyborem na asystenta był Sven Bender, który zdecydował się odejść, więc Şahin zadzwonił do dawnego kolegi. Piszczek mówił, że telefon z Dortmundu dostał w trakcie Euro 2024, po meczu Polska–Austria, w którym pracował jako ekspert telewizyjny, i że decyzja nie była łatwa, bo zostawiał rodzinę w Polsce i swój projekt w Goczałkowicach. Jego zadaniem była praca z obrońcami i szczegóły przy bronieniu pola karnego. Lars Ricken, szef sportowy klubu, mówił, że Piszczek ma „duży wpływ na Nuriego i drużynę”.

Pierwszy sezon Şahina w Dortmundzie nie dał stabilizacji. Klub zwolnił go 22 stycznia 2025 roku, po porażce 1:2 w Bolonii, w której Borussia straciła dwa gole w 88 sekund po prowadzeniu. Była to czwarta porażka z rzędu, a zespół był dziesiąty w lidze. Razem z nim odszedł cały sztab, w tym Piszczek. Kibice wywiesili wtedy transparent: „Nazywajcie po imieniu słonie w pokoju. Problemy nie stoją przy linii bocznej”. Şahin pożegnał się z zespołem ze łzami. Powiedział, że jeśli to on jest problemem, zmiana trenera nie stanowi dla niego kłopotu.

Po zwolnieniu postanowił odpocząć do końca sezonu i mówił później, że sześć, siedem miesięcy mu posłużyło. We wrześniu 2025 roku, osiem miesięcy po zwolnieniu, został trenerem İstanbul Başakşehir, po zwolnionym Çağdaşie Atanie. Miał 37 lat i był najmłodszym trenerem Süper Lig. Sezon 2025/2026 skończył na piątym miejscu, co dało klubowi start w eliminacjach Ligi Konferencji. W Başakşehirze spotkał polskich piłkarzy. Jakub Kałuziński przeszedł do klubu z Antalyasporu w ostatnich dniach letniego okna 2025 roku. W czerwcu 2026 roku do klubu dołączył Michał Karbownik, wolny po trzech latach w Hercie Berlin. Wyszedł w pierwszym składzie w pierwszym meczu eliminacji Ligi Konferencji z Inter Turku, 22 lipca 2026 roku, i zagrał 90 minut, a w rewanżu Şahin posadził go na ławce. Klub odpadł po remisie 1:1 i porażce 0:2.

Styl i metody

Od początku mówi o aktywnej, ofensywnej grze. W Antalyasporze tłumaczył, że o wyniku nie decyduje samo atakowanie lub bronienie, tylko to, by piłka została przy jego zespole, ale trzeba też umieć chronić bramkę, gdy rywal atakuje. W Dortmundzie zapowiedział grę z piłką i inicjatywą pasującą do miasta. Zgadzał się z krytyką Matsa Hummelsa, który o poprzedniej drużynie mówił, że grała „służalczo”, a Sport Bild pisał, że chce mieć wyraźnie ponad 50 procent posiadania i łączyć je z szybkim kontratakiem z czasów Kloppa. Pod tę koncepcję klub kupił Pascala Großa i Waldemara Antona. W przedsezonowych sparingach BVB budowało akcje od tyłu, a przy grze bez piłki Şahin dostosowywał ustawienie do rywala: przeciw dwóm budującym akcję ustawiał 4-4-1-1, przeciw układowi 2-2 przechodził na 4-1-4-1, a napastnik zamykał jedną stronę boiska i kierował rywala do wąskiej strefy. W lidze Borussia miała więcej posiadania i odbierała piłkę wyżej niż za Terzicia, rzadziej traciła ją blisko własnej bramki, ale częściej niż wcześniej traciła gole.

W Dortmundzie grał czwórką obrońców, najczęściej 4-3-3 lub 4-2-3-1. W Antalyasporze zdecydowanie najczęściej 4-2-3-1, w Başakşehirze także czterema obrońcami, głównie w 4-2-3-1, z epizodami 4-4-2 i trójką stoperów.

Ma opinię trenera, który blisko współpracuje z piłkarzami, ale wymaga. Po meczu z Hoffenheim zapytał szatnię: „Czy jesteście zwycięzcami?”. Za przełomowe uważa doświadczenie z Kloppem. Kiedyś Klopp wyrzucił go z treningu po kłótni z innym piłkarzem, a następnego dnia zachowywał się, jakby nic się nie stało. Şahin powiedział, że wtedy zrozumiał, że ma trenera po swojej stronie, nawet gdy nie ma racji, i że to daje dużo siły. W 2021 roku mówił, że od Kloppa nauczył się nie tylko piłki, ale i życia, a ludzie są dla niego zawsze na pierwszym miejscu. O innych trenerach mówił, że od jednych widział, jak robić dobrze, a od innych, jak nie robić.

Wypowiedzi

„Chcemy być aktywni, chcemy mieć piłkę, chcemy decydować, w którą stronę zmierza mecz.” (Bild, czerwiec 2024)

„Moje rozumienie jest takie, że chcemy, by piłka była przy nas. Chcę mieć frajdę, ale musimy też wiedzieć, jak chronić bramkę, gdy rywal atakuje.” (GazeteFutbol, październik 2021)