Nathan Jones

Pochodzenie

Nathan Jones urodził się 28 maja 1973 roku w Blaenrhondda, górniczej wsi na końcu doliny Rhondda w południowej Walii. Dorastał w rodzinie, w której niedziela należała do kościoła. Jako nastolatek nie jeździł na testy do reprezentacji hrabstwa i Walii, bo odbywały się w niedzielę, a trenerzy mówili mu, że marnuje talent. Swoją filozofię pracy wywodzi z domu, wiary i przekonań o piłce.

Jako obrońca przeszedł przez juniorów Cardiff City, ale w 1991 roku klub z niego zrezygnował. Grał dalej w Maesteg Park, Ton Pentre i Merthyr Tydfil, a w lipcu 1995 roku David Pleat ściągnął go do Luton Town. Pleat szybko odszedł, Jones nie zagrał w pierwszym zespole ani minuty i tęsknił za domem. Zamiast wracać do Walii, wyjechał do Hiszpanii. W sezonie 1995/1996 grał w Badajoz w Segunda División pod wodzą Anglika Colina Addisona, a kolegą z zespołu był przyszły trener Barcelony Tito Vilanova. Potem w Numancii awansował z Segunda División B do Segunda División. Wyjazd nazywa jedną z najlepszych decyzji w życiu: nauczył się hiszpańskiego i zobaczył inny sposób treningu. Trener Numancii Antonio Gómez był według niego jednym z pierwszych szkoleniowców, jakich spotkał, tak dokładnie zorganizowanych.

W 1997 roku wrócił do Anglii, do Southend United. W 1999 roku wypożyczony do Scarborough spadł z Football League po golu Jimmy'ego Glassa dla Carlisle. Od 2000 roku jako lewy obrońca i pomocnik Brighton & Hove Albion wywalczył trzy awanse w pięć lat. W 2005 roku przeszedł do Yeovil Town, gdzie spędził siedem sezonów w League One. W 2007 roku jako kapitan zagrał w finale baraży na Wembley, przegranym 0:2 z Blackpool. W półfinale Yeovil po porażce 0:2 u siebie wygrało w rewanżu z Nottingham Forest 5:2, co Jones łączy z psalmem „Bądźcie spokojni i wiedzcie, że Ja jestem Bogiem”, który przeczytał po pierwszym meczu.

Trenowanie zaczął wcześniej, niż skończył grać. Jako 19-latek przez dwa lata prowadził obozy piłkarskie w Stanach Zjednoczonych. W Yeovil robił licencje i od listopada 2007 roku pracował z zespołem kobiet klubu. Mając 28 lub 29 lat, uznał, że nie zostanie piłkarzem Premier League, ale może zostać dobrym trenerem.

Kariera trenerska

W lutym 2009 roku został grającym asystentem Terry'ego Skivertona w Yeovil. Klub miał najmniejszy budżet w lidze, więc Jones i jego sztab brali młodych piłkarzy najwcześniej, jak się dało, zanim zdobyli rozgłos. W Yeovil w Football League debiutowali Andros Townsend, Ryan Mason, Steven Caulker i Alex McCarthy, wszyscy późniejsi reprezentanci Anglii. Mason jest według Jonesa najlepszym młodym piłkarzem, z jakim pracował. Po zmianie trenera na Gary'ego Johnsona Jones został trenerem pierwszej drużyny i odszedł w czerwcu 2012 roku.

W sezonie 2012/2013 prowadził drużynę do lat 21 Charlton Athletic pod Chrisem Powellem i dyrektorem akademii Paulem Hartem, który został jego mentorem. Zespół z Nickiem Pope'em w składzie wygrał ligę rozwojową. Kiedy rok później zaproponowano mu pracę pierwszego trenera w League One, odmówił, bo czuł, że jest za wcześnie. Wybrał Brighton i w lipcu 2013 roku został asystentem Óscara Garcíi. Katalończyk wyrósł w świecie Johana Cruyffa i Pepa Guardioli, a Jones znał hiszpańskie podejście do treningu i mówił w jego języku. Potem pracował z Samim Hyypiä i Chrisem Hughtonem, od którego, jak mówi, nauczył się prowadzenia całego klubu. W grudniu 2014 roku po odejściu Hyypiä przez dwa mecze był tymczasowym trenerem: 2:2 z Reading i 2:0 na wyjeździe z Fulham. W 2014 roku zdobył licencję UEFA Pro. Latem 2015 roku towarzyszył sztabowi Gareta Southgate'a i Steve'a Hollanda przed młodzieżowymi mistrzostwami Europy.

6 stycznia 2016 roku objął Luton Town, które było wtedy w dolnej części tabeli League Two i przegrało sześć z ośmiu ostatnich meczów. Utrzymał je i skończył na 11. miejscu. Latem zwolnił 12 zawodników i zatrudnił ośmiu nowych, a sezon 2016/2017 zakończył na czwartym miejscu. W półfinale baraży Luton przegrało z Blackpool 5:6 w dwumeczu. W sezonie 2017/2018 jego drużyna strzelała jak mało która w Europie: jako pierwsza w historii Football League zdobyła przed Bożym Narodzeniem co najmniej siedem goli w meczu trzy razy i awansowała do League One z drugiego miejsca. Jones trzy razy wygrał nagrodę trenera miesiąca League Two, a gdy odchodził, miał najlepszą średnią punktów na mecz w historii klubu.

W styczniu 2019 roku, gdy Luton było drugie w League One, przeszedł do Stoke City. Kibice Luton nazwali go Judaszem. W Stoke wygrał sześć z 38 meczów i został zwolniony 1 listopada 2019 roku. Mówił później, że nigdy nie ponosi się porażki, tylko się uczy, a po zwolnieniu zaczął prowadzić dziennik, w którym bez oskarżeń opisywał, co mógł zrobić lepiej. Ashley Williams, wówczas obrońca Stoke, wspominał, że na pierwszej odprawie Jones powiedział, iż nie będzie ich uczył grać, i że drużyna nie wiedziała potem, jakiego planu ma się trzymać.

W maju 2020 roku wrócił do Luton, które było 23. w Championship. Utrzymał je w ostatniej kolejce i zajął 19. miejsce. W kolejnym sezonie Luton skończyło na 12. miejscu, a w 2021/2022 na szóstym, odpadając w półfinale baraży z Huddersfield Town. Jones został wtedy trenerem sezonu Championship.

10 listopada 2022 roku zastąpił w Southampton Ralpha Hasenhüttla. Rasmus Ankersen, odpowiedzialny w klubie za wybór trenera, tłumaczył ten wybór m.in. rekordem Jonesa w obronie stałych fragmentów i liczbą czystych kont. Jones wygrał z Manchesterem City w ćwierćfinale Pucharu Ligi i z Evertonem w lidze, ale po porażce 1:2 z Wolverhampton Wanderers 12 lutego 2023 roku został zwolniony po 14 meczach, z jednym zwycięstwem w ośmiu meczach Premier League. Wcześniej głośna była jego konferencja po porażce 0:3 z Brentford, którą tłumaczył potem jako źle odczytaną. W Southampton grał Jan Bednarek. Jones odwołał go w styczniu 2023 roku z wypożyczenia do Aston Villi, tłumacząc, że w obronie potrzeba doświadczenia i agresji. W ostatnim meczu Jonesa Bednarek strzelił gola samobójczego przeciwko Wolves.

4 lutego 2024 roku objął Charlton Athletic, który nie wygrał czternastu meczów z rzędu i miał trzy punkty przewagi nad strefą spadkową League One. Po porażce 0:2 w Reading i trzech remisach drużyna przeszła serię 14 meczów bez porażki. W sezonie 2024/2025 zajęła czwarte miejsce, a 25 maja 2025 roku po wygranej 1:0 z Leyton Orient w finale baraży wróciła do Championship po pięciu latach. W sezonie 2025/2026 utrzymała się w drugiej lidze.

Styl i metody

Jones buduje zespoły od obrony i intensywności. Jego Charlton w sezonie 2024/2025 mniej niż połowę meczu miał piłkę, a rozgrywał ją pionowo: unikał ryzyka na własnej połowie i szybko wprowadzał piłkę w pole karne, ale tak, żeby przy długim podaniu do napastnika było kilku zawodników na drugą piłkę. Bez piłki naciskał zawodnik na zawodnika, a trzonem drużyny były czyste konta. W 2024/2025 zaczynał od trójki obrońców, w połowie sezonu przeszedł na 4-2-3-1, co uwolniło skrzydłowych, a w sezonie 2025/2026 wrócił do ustawienia z trzema stoperami, wahadłowymi i bezpośrednią grą. W sezonie 2026/2027 przeważało 4-2-3-1. Stałe fragmenty gry są w jego drużynach ważnym źródłem goli.

W Luton grał bardziej środkiem i ofensywniej, w ustawieniu, które Williams nazywał 4-4-2 z rombem w pomocy. Z czasem nauczył się dopasowywać system do piłkarzy, a w Charlton bardziej korzysta z szerokości boiska niż kiedyś.

Konsekwentnie daje szansę młodym. W Yeovil, w Brighton (Lewis Dunk, Solly March), w Luton (jak mówi, osiemnaście ligowych i pucharowych debiutów nastolatków) i w Charlton (wychowankowie Tyreece Campbell, Karoy Anderson, Dan Kanu) powtarza ten sam schemat. Przy rekrutacji szuka talentu, charakteru i, jak sam mówi, dobrych ludzi. Sztab buduje z ludzi, których zna: Paul Hart był jego mentorem i asystentem w Luton, a analityk Joaquín Gómez został trenerem pierwszej drużyny.

Na ławce jest emocjonalny, gryzie paznokcie, a po ważnych zwycięstwach biegnie do kibiców. Na konferencjach mówi to, co myśli, co w Southampton go kosztowało. Pracuje w dresie, nie w garniturze. Dzień zaczyna od modlitwy, czytania Biblii i biegu, a po meczach potrafił w nocy oglądać je jeszcze raz.

Wypowiedzi

„Niewielu zapamięta mnie jako piłkarza, ale jako trener wierzę w to, co robię, i wiem, że jestem znacznie lepszym trenerem, niż kiedykolwiek byłem piłkarzem.” (BBC Sport, kwiecień 2018)

„Nigdy nie ponosisz porażki, tylko się uczysz. A ja nauczyłem się niesamowicie dużo.” (Daily Mail, listopad 2022)