
Trener z katalońskich akademii, który zbudował stabilne Toulouse w Ligue 1, a w czerwcu 2026 roku objął Bayer Leverkusen.
Carles Martínez Novell urodził się 18 maja 1984 roku w Llerona, wiosce należącej do gminy Les Franqueses del Vallès, na północ od Barcelony. Jako chłopak grał w miejscowym CE Llerona, szybko został bramkarzem i jako 13–14-latek trafił do EC Granollers. Przy wzroście 172 cm uznał, że do wielkiej piłki nie dojdzie, i bramkę porzucił. Zawodowym piłkarzem nigdy nie był.
Pierwszą grupę dzieci dostał jako czternastolatek, na obozie dla najmłodszych. Studiował wychowanie fizyczne (licencjat z nauk o aktywności fizycznej i sporcie) i przez lata planował, że zostanie nauczycielem WF-u. Pracował w szkole Ginebró, a trenowanie łączył z nauczaniem aż do przejścia do Barcelony. O początkach mówi z dystansem: jako dziewiętnastolatek prowadził w Granollers drużynę alevinów, trenował, jak sam mówi, „najlepszych chłopców z Vallès”, i pytał siebie, jak ma zostać trenerem, skoro nie ma o tym pojęcia. Uczył się codziennie, od rywali i od kolegów. Katalońska prasa opisywała też, że po własnym ślubie z Marią założył korki i zagrał mecz z weselnymi gośćmi.
Drzwi do Espanyolu Barcelona otworzył mu Jaume Bartrés, koordynator z Granollers, który zadzwonił do niego w 2009 lub 2010 roku (źródła podają obie daty). W akademii klubu zaczął jako trener przygotowania fizycznego i trener bramkarzy, potem dostał własny zespół, Alevín A (dzieci do 12 lat). Wygrał z nim turniej w Aronie, pokonując Real Madryt. W Espanyolu spędził pięć lat i wspomina go jako szkołę dyskusji: kolejni koledzy z akademii zapraszali go na spotkania, na których rozbierano grę na części. Tam też, jak mówi, razem z żoną zrozumiał, że trenowanie może stać się jego życiem.
W lipcu 2015 roku zatrudniła go La Masia, akademia FC Barcelona. Zaczął od Infantil A (do 14 lat), a od maja 2018 roku prowadził Cadete A (do 16 lat). W akademii wygrywał ligę, Puchar Katalonii i turniej MIC. Spotkał tam Sergiego Milà, Cristiana Catenę, Joana Vilà i Paco Seirul·lo, a kolejne roczniki prowadził razem z kolegami takimi jak Catena, Franc Artiga i Milà, z bardzo podobną ideą gry, więc na treningach mówiło się już o detalach. Trenował tam m.in. Gaviego, Alejandro Balde, Marca Casadó, Fermína Lópeza, Ansu Fatiego, Erica Garcíę, Arnaua Tenasa i Xaviego Simonsa. O Fermínie opowiada, że był drobny i rzadko grał w ważnych meczach, ale klub cierpliwie czekał, aż fizycznie „kliknie”. Casadó był według niego „mózgiem”, który rozumiał wszystko; kiedy pracowali razem dwa lata, na początku meczu patrzyli na siebie i mówili „grają rombem” albo „wyskakuje skrzydłowy”, bo tyle razem wytrenowali. Wychowanek Jorge Alastuey nazwał go później najlepszym trenerem, jakiego miał, i „maniakiem futbolu”. W Barcelonie zajmował się już wyłącznie trenowaniem, bez nauczania. Odszedł stamtąd w 2019 roku z powodów, które określa jako od niego niezależne.
Potem przyszły dwa lata poza Europą. Zadzwonił do niego Carles Martorell i w grudniu 2019 roku Martínez poleciał sam do Kataru, do Al-Rayyan, by prowadzić drużynę U-19. Czasem miał na treningu dwunastu chłopców, czasem dziesięciu. Syn miał osiem miesięcy. Wybrał ten kierunek głównie po to, by nauczyć się angielskiego. Gdy wszystko miał już załatwione, wybuchła pandemia i rodzina nie mogła do niego dołączyć. Od jesieni 2020 roku do 2022 roku prowadził reprezentację Kuwejtu U-20, w federacji, jak mówi, pełnej ludzi wysokiego poziomu. W tym czasie nagrał dla francuskiej firmy szkoleniowej Nosotros sześciogodzinny kurs gry pozycyjnej, który zaczął żyć własnym życiem. Po powrocie do Katalonii komentował mecze w programie „Jijantes” i godził się z myślą, że jeśli nic się nie pojawi, trzeba będzie szukać innej drogi.
Kurs zobaczono w Toulouse FC. Po kilku miesiącach klub zadzwonił i, jak wspominał Martínez, w ciągu godziny zaproponował mu stanowisko szefa metodologii i asystenta Philippe'a Montaniera. 8 grudnia 2022 roku zastąpił zawieszonego Michaëla Debève'a. Prezes Damien Comolli mówił, że przynosi „kulturę sukcesu” i nowatorskie podejście do metodologii treningu. Cztery miesiące później Toulouse wygrało Puchar Francji (5:1 z Nantes w finale 29 kwietnia 2023). Martínez był wtedy asystentem, więc trofeum nie jest jego sukcesem jako pierwszego trenera.
13 czerwca 2023 roku klub rozstał się z Montanierem, bo trener i zarząd nie doszli do porozumienia, a Comolli wskazał na jego miejsce Martíneza. Miał 39 lat i swoją pierwszą seniorską drużynę. „Przyjechałem z myślą, że będę asystentem. To nie było coś, czego szukałem” – wspominał. Zaczął w Lidze Europy, po raz pierwszy dla klubu od 2009 roku, z drużyną, która straciła kilku liderów. Po 1:5 na Anfield powiedział w szatni: „Mówcie, że zwariowałem, ale myślę, że za dwa tygodnie wygramy u siebie”. Toulouse pokonało Liverpool 3:2 w listopadzie 2023 roku, zajęło w grupie drugie miejsce, a w fazie pucharowej odpadło z Benfiką. 3 stycznia 2024 roku przegrało 0:2 z Paris Saint-Germain w Superpucharze Francji. W lidze skończyło na 11. miejscu. Do jego asystentów należał inny Hiszpan, Pol García. W kolejnych dwóch sezonach, mimo odejść kolejnych kluczowych piłkarzy, drużyna zostawała w środku tabeli, a Martínez wprowadzał do niej chłopaków z rocznika 2005, jak bramkarz Guillaume Restes.
W sezonie 2025/2026 Toulouse wyeliminowało po rzutach karnych Olympique Marsylia na Vélodrome, po dwóch wyrównaniach po stałych fragmentach gry, i dotarło do półfinału Pucharu Francji. Odpadło po porażce 1:4 z Lens w kwietniu 2026 roku. 29 kwietnia klub ogłosił, że po wygaśnięciu kontraktu drogi się rozchodzą. Martínez tłumaczył, że po trzech latach jego przekaz mógł przestać działać tak jak wcześniej, i że decyzja była jego własna, podjęta po spotkaniu z władzami klubu pod koniec kwietnia. Mówił też otwarcie, że marzy o pracy w Hiszpanii, choć nie stawia jej jako warunku.
4 czerwca 2026 roku Bayer 04 Leverkusen ogłosił go trenerem na dwa lata, w miejsce Kaspera Hjulmanda, którego drużyna skończyła sezon na szóstym miejscu. Pierwszym wyborem klubu był Andoni Iraola, który wybrał Liverpool, a dyrektor sportowy Simon Rolfes nazwał Katalończyka rozwiązaniem „na początku trochę zaskakującym”, chwaląc jego odwagę w stawianiu na młodych i doświadczenie z międzynarodową szatnią. Pierwszy kontakt Rolfesa z Martínezem miał miejsce przez wideorozmowę około Wielkanocy. Na prezentacji nowy trener mówił, że chce „aktywnej, agresywnej drużyny” z dużym posiadaniem piłki, i że zadzwoni do Xabiego Alonso, który „pokazał, jak to działa u hiszpańskiego trenera”. Debiut w Bundeslidze, 29 sierpnia 2026 roku, był porażką 2:3 z beniaminkiem SV Elversberg, po której bramkarz Mark Flekken publicznie skrytykował postawę zespołu. Kolejne tygodnie przyniosły zwycięstwa nad Unionem Berlin i RB Lipsk. 15 października 2026 roku Bayer wygrał 4:0 w Poznaniu z Lechem w fazie ligowej Ligi Europy, w pierwszym w historii meczu obu klubów i pierwszym występie klubu w pucharach w Polsce od około trzydziestu lat.
Martínez wyrósł na idei gry pozycyjnej: tworzenia przestrzeni między rywalami i atakowania stref, które w ten sposób się otwierają. Posiadanie piłki nie jest dla niego celem samym w sobie, ma służyć stwarzaniu większej liczby sytuacji niż rywal. Woli pressing wysoko od niskiego bloku, lubi „uporządkowany nieład”, w którym zawodnicy dynamicznie zajmują przestrzeń i nie zawsze w tych samych miejscach. Mówi o rolach, nie o pozycjach: najpierw pyta, jakiej roli potrzebuje na prawej stronie, a dopiero potem, kto ją zagra. Zawodnikom powtarza, by wiedzieli, „gdzie, kiedy i dlaczego” mają działać.
Jednocześnie powtarza, że sposób gry musi wynikać z materiału. W Toulouse w pierwszej części pierwszego sezonu grał czwórką obrońców, a potem przeszedł na trzech stoperów, choć wcześniej tego systemu nie prowadził. Uczył się go, oglądając Sporting, Atalantę i Inter; przed dwumeczem z Benfiką zobaczył, że w swoim systemie może cierpieć, i podpatrywał Sporting, który rywalowi zrobił krzywdę. W sezonie 2025/2026 Toulouse miało jedną z najniższych średnich posiadania piłki w lidze, a przy tym należało do najagresywniejszych zespołów w grze bez piłki i grało ustawieniem 3-4-2-1. Wyraźną bronią były stałe fragmenty gry. W Leverkusen w sezonie 2026/2027 ustawia zespół w 4-2-3-1, choć media zapowiadały trójkę obrońców. Dostosowuje się też do poszczególnych piłkarzy: z bramkarzem Guillaume'em Restesem zaczął pierwszy sezon od pracy nad wyprowadzeniem piłki, ale uznał, że chłopak nie jest gotowy, i odpuścił. W połowie sezonu bramkarz sam powiedział mu, że dobrze „przyszpila” napastnika, i wtedy trener zwiększył wymagania.
Mecze przygotowuje na wideo: pokazuje piłkarzom bardzo krótkie, precyzyjnie wybrane sekwencje, żeby poprawić jeden detal. Dane, które w Toulouse miały duże znaczenie przy transferach i ocenie występów, traktuje jako pomoc w zachowaniu głowy po zwycięstwie i po porażce, ale zastrzega, że liczy się też to, co widać oczami. Na treningach jest głośny i ruchliwy; francuska prasa opisała, jak do zawodników rzucał: „Chcę widzieć, jak cierpicie”. W szatni Toulouse miał piętnaście narodowości i mówi, że Norwegowi, Wenezuelczykowi i Francuzowi trzeba przekazać tę samą rzecz inaczej. Z wiekiem nauczył się odpuszczać: dziś częściej deleguje i zostawia przestrzeń, a nie chce kontrolować wszystkiego. Wiek zawodnika nie jest dla niego problemem, jeśli widzi, że chłopak jest gotowy.
Za punkt odniesienia uważa Pepa Guardiolę, a Luisa Enrique nazywa jednym ze swoich największych wzorów. Ceni też Mikela Artetę, Arne Slota i Unaia Emery'ego za sposób komunikacji, a spośród zespołów, z których się uczył, wymienia Girona Míchela, Sporting i Leverkusen z trzema stoperami.
„Myślę, że jestem bardziej pasjonatem niż taktykiem” (Relevo, lipiec 2024)
„Bycie trenerem polega na łączeniu się z ludźmi i przekazywaniu” (Mundo Deportivo, marzec 2026)
15
meczów
2,07
punktu na mecz
10
zwycięstw · 1 remis, 4 porażki
| Okres | Klub | Pkt/mecz | |||
|---|---|---|---|---|---|
| od sierpnia 2026Bundesliga | Bundesliga | 15 | 10-1-4 | 2,07 | |
| 2023–2026Ligue 1 | Ligue 1 | 103 | 35-28-40 | 1,29 |
Carles Martínez Novell jest trenerem klubu Bayer Leverkusen od sierpnia 2026.
Carles Martínez Novell ma 42 lata. Urodził się 18 maja 1984 roku.
Toulouse FC ogłosiło 29 kwietnia 2026 roku, że po wygaśnięciu kontraktu drogi klubu i Carlesa Martíneza Novella się rozchodzą. Trener tłumaczył, że po trzech latach jego przekaz mógł przestać działać tak jak wcześniej, i że decyzja była jego własna.
Carles Martínez Novell nagrał dla francuskiej firmy szkoleniowej Nosotros sześciogodzinny kurs gry pozycyjnej, który zobaczono w Toulouse FC. Klub zaproponował mu stanowisko szefa metodologii i asystenta Philippe'a Montaniera, a 8 grudnia 2022 roku zastąpił zawieszonego Michaëla Debève'a. Po rozstaniu klubu z Montanierem 13 czerwca 2023 roku został pierwszym trenerem.
Toulouse wygrało Puchar Francji 29 kwietnia 2023 roku, pokonując w finale Nantes 5:1. Carles Martínez Novell był wtedy asystentem, więc trofeum nie jest jego sukcesem jako pierwszego trenera.
Carles Martínez Novell wyrósł na idei gry pozycyjnej: tworzenia przestrzeni między rywalami i atakowania stref, które się w ten sposób otwierają. Woli pressing wysoko od niskiego bloku, a sposób gry dostosowuje do materiału, jakim dysponuje, na przykład w Toulouse przeszedł z czwórki na trzech stoperów.





