Adrián Guľa

Pochodzenie

Adrián Guľa urodził się 29 czerwca 1975 roku w Novákach, w regionie Prievidzy, który wydał całe pokolenie słowackich piłkarzy. Grał jako ofensywny, techniczny i szybki pomocnik: w Novákach i Prievidzy, w Czechach w Opawie, Jablonecu i Viktorii Žižkov, a poza tym w Púchovie i Interze Bratysława. Sam mówi, że chciał być w centrum gry, operować piłką i grać kombinacyjnie, nie indywidualnie.

Kurs trenerski zaczął w wieku 24 lat, jeszcze jako piłkarz. W 2009 roku miał licencję A i najwyższy stopień młodzieżowy, a UEFA Pro zrobił już jako trener Trenczyna, łącząc egzaminy w Pradze z meczami ligi. Razem z bratem Norbertem, byłym bramkarzem, planował akademię dla młodzieży. Plany zmienił telefon z Trenczyna z propozycją pracy w sztabie seniorów. Decyzję o zakończeniu gry w Prievidzy podjął w jedną noc: „zasypiałem jako piłkarz, budziłem się jako trener”.

Kariera trenerska

W Trenczynie zaczął jako asystent Vladimíra Koníka. Prowadził stałe fragmenty gry i treningi najzdolniejszej młodzieży w wieku 12–19 lat. W listopadzie 2009 roku przejął pierwszy zespół drugoligowca. Wiosną 2011 roku wygrał II ligę z przewagą 18 punktów nad drugim zespołem i awansował do ekstraklasy. Beniaminek zaczął słabo, ale klub nie wpadł w panikę. Dwa lata później AS Trenczyn zajął trzecie miejsce. Jeździł wtedy na staże do Ajaksu, który współpracował z klubem, i przenosił holenderską metodologię.

W 2013 roku przeszedł do MŠK Żylina, gdzie właściciel Jozef Antošík budował akademię i szukał trenera na lata. W sezonie 2013/2014 Żylina doszła do trzeciej rundy eliminacji Ligi Europy, a w 2014/2015 była wicemistrzem. 20 sierpnia 2015 roku w barażu o fazę grupową Ligi Europy przegrywała u siebie z Athletikiem Bilbao 0:2. Gula wpuścił Williama, który wyrównał na 2:2, a w doliczonym czasie dobił piłkę po rzucie rożnym. Żylina wygrała 3:2, ale rewanż przegrała 0:1 i odpadła przez bramki na wyjeździe. Jesienią 2016 roku miała 50 punktów, 55 goli strzelonych i 12 straconych, a 22 kwietnia 2017 roku wygrała 1:0 na Slovanie Bratysława i zdobyła mistrzostwo. Dla Guli był to pierwszy tytuł. Zwrócił uwagę, że sześć lat wcześniej, tego samego dnia, awansował z Trenczynem do ekstraklasy. Został najlepszym trenerem sezonu. Trenował Milana Škriniara, Stanislava Lobotkę, Davida Hancka, Denisa Vavra i László Béneša. Mistrz zaczął kolejny sezon od porażki w eliminacjach Ligi Mistrzów z FC Kopenhaga i od ostatniego miejsca w lidze po trzech kolejkach. O Gulę pytała wtedy Sparta Praga i kluby z Polski, ale został jeszcze rok.

W maju 2018 roku objął młodzieżową reprezentację Słowacji do lat 21, po odejściu Pavla Hapala do Sparty. Po półtora roku, w grudniu 2019, związek zwolnił go do Viktorii Pilzno. W styczniu 2020 roku zastąpił tam Pavla Vrbę, najbardziej utytułowanego trenera w historii klubu. Pilzno zajęło drugie miejsce w lidze i w pucharze. Latem 2020 roku, w jednym meczu o Ligę Mistrzów, przegrało z AZ Alkmaar po rzucie karnym w 91. minucie, gdy prowadziło 1:0. Po 3:3 z Příbramem 8 maja 2021 roku klub go odwołał, tłumacząc to wynikami i grą, z której od dawna nie był zadowolony.

Miesiąc później, 7 czerwca 2021 roku, został trenerem Wisły Kraków. Wcześniej odrzucił ofertę Jagiellonii, a o Legii mówiło się przy jego nazwisku od lat. Wisła po sezonie, w którym zwolniła Petera Hyballę, chciała wrócić do krakowskiej piłki: z posiadaniem, kombinacją i młodymi. Dyrektorem sportowym był Tomasz Pasieczny, dawny skaut Arsenalu. Cel na pierwszy sezon to ósme miejsce, dobry wynik w Pucharze Polski i rozwój młodzieży. Na liście życzeń były znajome nazwiska: Michal Skvarka, którego Gula znał z Żyliny, Aschraf El Mahdioui z Trenczyna i Jan Kliment ze Slovácka. Latem do Wisły trafiło dziesięciu piłkarzy, odeszło trzynastu.

Początek był dobry: 3:0 z Zagłębiem Lubin, potem wygrane z Legią i w derbach z Cracovią, w których Gula wystąpił po raz pierwszy w życiu. Potem przyszły 0:5 w Poznaniu z Lechem i jesienią 0:5 u siebie ze Śląskiem. Takiego meczu, jak mówił, nie pamiętał z całej kariery: wcześniej tak wysoko przegrywał tylko na wyjazdach, ze Slovanem czy Slavią. Po Lechu dyrektor Pasieczny mówił, że klub nie wybrał najłatwiejszej ścieżki. Zespół tracił gole po indywidualnych błędach i stałych fragmentach, a z Zagłębiem i Jagiellonią grał prawie cały mecz w dziesiątkę. Gula tłumaczył też brak lidera po wczesnej stracie kapitana i współwłaściciela Jakuba Błaszczykowskiego. Błaszczykowskiego stawiał za wzór profesjonalizmu. Rotował bramkarzami, Mikołajem Biegańskim i Pawłem Kieszkiem, a największy postęp widział u Serafina Szoty i Konrada Gruszkowskiego. W Pucharze Polski wyeliminował na wyjeździe Stal Mielec, GKS Tychy i Widzew Łódź, a Wisła była liderem ligi w wykorzystaniu młodzieżowców. Rundę jesienną skończyła na 13. miejscu.

W zimie klub sprzedał Yawa Yeboaha i El Mahdiouiego. 12 lutego 2022 roku Wisła przegrała u siebie 0:1 ze Stalą Mielec bez celnego strzału, a następnego dnia Gula stracił pracę. Krytycy pisali, że trener został zakładnikiem własnej idei i dopasowywał piłkarzy do taktyki, a nie odwrotnie. Zarzucali mu też przywiązanie do Skvarki. Sam uważa, że decyzja była emocjonalna, bo dwa dni wcześniej rozmawiał z zarządem o postępie, i zaznaczył, że nie ma powodu trzaskać drzwiami. Po nim drużynę przejął Jerzy Brzęczek, ale Wisła spadła z ekstraklasy.

W DAC Dunajská Streda pracował od czerwca 2022 roku. W sezonie 2022/2023 wyrównał najlepszy wynik klubu w ekstraklasie: drugie miejsce, rekordowa seria meczów bez porażki na wyjazdach, sześć meczów w europejskich pucharach i rekordowa frekwencja na meczu ligowym. Odrzucił wtedy ofertę z Dalekiego Wschodu, bo chciał zostać w Europie. W listopadzie 2023 roku, po słabym starcie kolejnego sezonu, klub rozwiązał z nim umowę. W lecie 2024 roku objął cypryjski Apollon Limassol, który rozstał się z nim 9 grudnia po pięciu meczach bez zwycięstwa i szóstym miejscu.

W styczniu 2025 roku został trenerem Riga FC, który od kilku lat nie był mistrzem. Najpierw zmienił to, co nazywa duchem drużyny, i odbudował szacunek do zawodników z dłuższym stażem w klubie. W pewnym momencie sezonu Riga wygrała 15 meczów z rzędu, a przewaga nad rywalem wciąż wynosiła trzy punkty. 24 października 2025 roku, na dwie kolejki przed końcem, została mistrzem, mając dziewięć punktów przewagi nad RFS. To czwarty tytuł klubu i drugi Guli jako trenera. W sierpniu 2025 roku odpadła w barażu Ligi Konferencji ze Spartą Praga (0:2 i 1:0), a w finale Pucharu Łotwy uległa FK Auda. W 2026 roku wymieniano go wśród kandydatów na selekcjonera Słowacji, wybrano Vladimíra Weissa. Gula został w Rydze i po wyeliminowaniu Győru wprowadził zespół do fazy grupowej Ligi Konferencji, po raz pierwszy w historii klubu.

Styl i metody

Najpierw posiadanie i szybka kombinacja. Gula mówi, że najbardziej lubi, gdy jego zespół dominuje i długo utrzymuje się przy piłce, ale gra nią szybko. Inspiruje się Guardiolą, Tuchelem i Kloppem. Jeździł na staże do Ajaksu, do Bayernu za czasów Guardioli, do Napoli do Carla Ancelottiego i do Dinama Zagrzeb, gdzie uczył się wprowadzania młodzieży. W Żylinie i Trenczynie grał zwykle 4-3-3, czasem 4-5-1. W Rydze wystawia najczęściej czterech obrońców, głównie w ustawieniu 4-2-3-1 i 4-3-3, choć zdarzają się też trzech i pięciu. Środkowi obrońcy rozgrywają na połowie rywala, pomocnicy zamieniają się pozycjami, a w środku nie zawsze gra klasyczny defensywny pomocnik. Nie uzależnia gry od jednego typu piłkarza i daje zawodnikom sporo swobody. Cena tego stylu to przestrzenie za linią piłki i kontry. Gula sam przyznawał, że drużyna musi pracować nad kryciem w polu karnym.

Po stracie piłki zespół ma od razu naciskać. Asystent Żyliny opisywał w 2026 roku jego zespoły jako dynamiczne, z wysokim posiadaniem i natychmiastowym pressingiem. Po tytule z 2017 roku wymienił trzy cechy swojej drużyny: zwartość, ofensywność i zespołowość.

Treningi budował wokół piłki. Jaroslav Mihalik wspominał podania na jeden–dwa kontakty, po 40–50 w jednej serii. Gula był jednym z pierwszych na Słowacji, którzy nagrywali treningi i pokazywali piłkarzom błędy i dobre momenty. W Wiśle też nagrywał każdy trening. Mówił, że futbol jest stylem życia, a nie dwiema godzinami w klubie, i że chce korzystać z monitoringu GPS i aplikacji. Peter Mazan, który grał u niego w Trenczynie, opowiadał o tabletach z zadaniami do wykonania w domu, o trenerze mentalnym i dwóch godzinach biegania po imprezie. Gula pracuje od lat z tym samym sztabem: Marián Zimen, Ladislav Kubalík, Martin Kojnok i brat Norbert.

Rozwija młodych i potrafi zmienić im pozycję: Škriniara przesunął ze środka pomocy na środek obrony. W szatni powtarzał, że mogą trafić do Interu czy Bayernu. Wybiera najsilniejszy skład niezależnie od wieku, choć w Wiśle młodzi grali najwięcej w lidze. Na początku sezonu stawia na stabilność, potem rotuje częściej. Nie zmienia ustawienia pod każdego rywala, bo uważa, że przesadne dopasowanie spowalnia rozwój filozofii zespołu. W Wiśle dwa razy próbował innej formacji: w Zabrzu przyniosło to wynik, ze Śląskiem nie.

Jest wymagający i bywa głośny. Roman Gergel mówił: „lubi krzyknąć, nawet bardzo”, a Gula przyznał, że w przerwie z Radomiakiem musiał zareagować krzykiem. W Pilźnie zaprzeczył, że wprowadził twardy reżim. Piłkarze mówią o nim jako o profesjonaliście, który całe dni spędza na stadionie. Nie lubi pracować na emocjach, woli mówić o faktach, meczach i treningach. Mecze przeżywa intensywnie, a przy swoim polu kładzie po obu stronach butelki z wodą, do których wraca w trakcie spotkania. W zawodzie trenera połowa to według niego wiedza i przygotowanie, a druga połowa intuicja i szybka decyzja, jak przy wpuszczeniu Williama z Bilbao.

Wypowiedzi

„Chcieli, żebym się nie zmieniał. A kiedy się nie zmieniłem, wymienili mnie…” (Šport.sk, luty 2022).

„Jeżeli będziemy zmieniać pomysł po jednym nieudanym meczu, to nic to nie da. Trzymam się konkretnego stylu gry, kultury gry, danych wartości” (Weszło, grudzień 2021).