Liczb, które obnażyły jak Śląsk Wrocław jest patologicznie zarządzany przez Miasto nie uda się już zagłuszyć nawet pełnymi trybunami ani medalami. Audyt finansowy klubu przeprowadzony przez Grant Thornton bezlitośnie obnaża mechanizmy zarządzania, w których sukces kadencji mierzy się nie bilansem, a skalą i decyzyjnością miejskiej pompy finansowej. To nie jest już wyłącznie problem Śląska Wrocław tylko wzorzec patologii polskiego klubu miejskiego. Chroniczna niezdolność do samofinansowania, fatalna struktura kosztów i pełna zależność od politycznej woli ratusza.
Rok 2024 miał być momentem przełomu. Śląsk po dwóch sezonach balansowania na krawędzi spadku sensacyjnie sięga po srebro Ekstraklasy. Kibicie wracają na stadion. Cały Wrocław żyje sukcesem, a miasto korzysta z propagandowego triumfu: „oto mamy projekt, na którym wszyscy skorzystają”. Politycy wykorzystują także ten sukces jako pretekst, aby w kuriozalny sposób nie sprzedać klubu zainteresowanemu inwestorowi. Jednak rzeczywistość finansowa to gorzki policzek dla każdej postronnej osoby potrafiącej czytać sprawozdania, a nie tylko PR-owe komunikaty z ratusza.
Audyt pokazał jedno. Żaden sezon w latach 2021–2024 nie przyniósł nawet złudzenia zyskownej działalności operacyjnej klubu. Tabela wyników finansowych rozpoczyna się od minusów i na nich się kończy, ze stratami netto za rok 2021 (-14 mln zł), 2022 (-20,6 mln zł), 2023 (-26,8 mln zł) i 2024 (-9,7 mln zł). Marketingowe teksty Prezydenta Miasta o srebrach rodowych i sportowy wynik z 2024 roku nieco maskowały prawdę. To była podróż na kroplówce, którą ustala każda kolejna uchwała Rady Miejskiej.
Śląsk Wrocław na finansowej smyczy miasta
Największym akcjonariuszem klubu (99,7%) jest Gmina Wrocław i to nie jest wybór ekonomiczny. To jest model uprzedmiotowienia profesjonalnej piłki nożnej przez lokalną władzę publiczną. Rok w rok – niezależnie od wyniku sportowego czy nastrojów kibicowskich – Śląsk dostawał wprost z budżetu miasta dokapitalizowanie, dotacje albo umorzenia pożyczek. 13 mln zł (2021), 13 mln zł (2022), 17 mln zł (2023), 32,5 mln zł (2024). W 2026 w ratuszu już kompletnie odpięto wrotki i w ciągu niecałych dwóch tygodni wrzucono do klubu rekordowe 40 mln zł. Najgorszy w tym wszystkim jest fakt, że to nie są dotacje na rozwój czy inwestycję w młodzież. To zwyczajne zasypywanie systemowej dziury w rachunku bieżącym.
Prawie cały kluczowy majątek – stadion, boiska, biura – pozostaje w rękach miasta lub miejskich spółek. Co więcej, każda infrastrukturalna „inwestycja” klubu jest w rzeczywistości kolejną fakturą opłacaną z klubowej kasy właśnie do miejskich podmiotów. Umowy dzierżawne, medialne i reklamowe czy korzystanie z loży VIP to kolejne dowody na to, że realnym beneficjentem każdej dekady funkcjonowania klubu jest nie jego społeczność. Wszystko pożera urzędniczy „system naczyń połączonych”.
Hazard zamiast strategii
Śląsk Wrocław nie potrafi wygenerować powtarzalnego zysku ani ze sprzedaży biletów, ani sponsorów, ani działalności handlowej. Rośnie liczba kibiców. Wpływy z dnia meczowego sięgają rekordowych 8,1 mln zł. W tym samym czasie sama obsługa stadionu, ochrona i catering pożerają każdy dodatkowy dochód. Dochody komercyjne – sklepik, gadżety, eventy – były nawet w sezonie sukcesu mizerne. W wicemistrzowskim roku 2024 marża handlowa oscylowała wokół miliona złotych. Kibic myśli, że każda kupiona koszulka finansuje klub. Problem w tym, że główna część tej kwoty wraca w postaci czynszu do miejskiej kasy.
Największym dopalaczem do budżetu pozostają transfery zawodników. Ale jak pokazuje audyt, to nie jest ani model, ani powtarzalność tylko jakaś forma kulawego hazardu. W latach 2022 – 2024 sprzedaż praw do kart zawodniczych dała klubowi ok. 30 mln zł. Jednak już układ wpływów pokazuje dobitnie, że w pojedynczych latach saldo „od zera do bohatera” zależy od tego, czy przywiezie się gotówkę za dwóch – trzech kluczowych graczy na raz, czy nie. Z takim podejściem nie da się zarządzać ryzykiem, nie mówiąc o budowie długofalowej sportowej podstawy.
Wydatki bez odpowiedzialności
Rachunki audytorskie są tu bezlitosne. Koszty personelu, które klubowi prezesi i polityczni decydenci chwalą, gdy trzeba wręczać medale, ale nie tłumaczą podatnikom, że z 32,7 do 48,4 mln zł. Wynagrodzenia zawodników to połowa całkowitych kosztów klubu. Reszta? Trenerzy, administracja, B2B, zachcianki szkoleniowe i premie. Każdy rekord przychodów napędza kolejne podwyżki, a udział kosztów płac w strukturze budżetu operacyjnego przekracza stabilne minimum. Takiego stanu nie zaakceptowałby żaden inwestor prywatny.
Dla miasta natomiast to nie problem. Wystarczy kolejna uchwała dopłatowa. Mówiąc brutalnie, urzędnik powie „przesuniemy w budżecie”, a klub i tak nie zmienia nawyków. Kompletny brak inwestycji w aktywa trwałe oraz wynajmowanie infrastruktury miejskiej zabija resztki ambicji budowania modelu samodzielnego. Optymalizacja kosztów sprowadza się do negocjowania czy czynsz i barter będą w tym roku ciut wyższe, czy tylko waloryzowane. W tym modelu nikt realnie nie liczy się z kosztami. Nikt nie ponosi osobistej ani finansowej odpowiedzialności za doprowadzanie klubowego budżetu do stanu permanentnego deficytu.
Patologia zarządzania w wersji miejskiej
Mamy do czynienia z klasyczną miejską patologią zarządzania klubem sportowym. Władza polityczna podejmuje de facto wszystkie kluczowe decyzje. Spiralę deficytu maskuje „sezonowym finansowym sukcesem” (transfer, prawa TV, dotacja), ale nie posiada nawet koncepcji kontroli kosztów czy wychodzenia z modelu subsydiowanego. Klub przynosi przepływ gotówki do systemu miejskiego. Jest wygodnym narzędziem wizerunkowym dla miejskich spółek oraz propagandowym produktem przy każdych kolejnych wyborach. Ale cena jest wysoka. Każdy kolejny remis, każda podwyżka miejskich usług, każdy sezon bez transferowej wyprzedaży prowadzi klub pod ścianę.
Każde wyniki sportowe z ostatniego dziesięciolecia były w dużej mierze jednorazowym efektem decyzji urzędniczych. Miasto może dalej zamiatać deficyt pod dywan. A co jeśli zmieni się klimat polityczny lub po prostu wyczerpią się możliwości dokapitalizowania? Wtedy Śląsk – i nie tylko Śląsk – z hukiem wyleci z elity. Wtedy pozostanie tylko stwierdzić, że na miejsce w niej nigdy sam nie potrafił – lub mu nie pozwolono – zapracować.
Śląsk Wrocław nie ma żadnej drogi rozwoju
Dopóki decyduje polityka, a klub funkcjonuje w warunkach totalnej zależności finansowej i infrastrukturalnej od miasta, nie ma szans na realne uzdrowienie czy samodzielność. Śląsk Wrocław to wizytówka patologii miejskiego zarządzania sportem zawodowym. Coraz wyższe koszty, żadnej zdolności kapitałowej, puste inwestycje, a cała strategia to permanentna gra na czas i głosy. Jeśli ktoś dziś jeszcze uwierzy, że klub w rękach miasta oznacza biznesową stabilność i bezpieczeństwo, powinien najpierw przeczytać pełny audyt Śląska Wrocław. Za chwilę może być o jedną miejską uchwałę za późno.
