
Senegalski defensywny pomocnik z Dakaru, wychowanek akademii Diambars, który grał w Lille, Evertonie i PSG.
Urodził się 26 września 1989 roku w Dakarze. Do jedenastego roku życia mieszkał z rodzicami nad morzem i grał w piłkę na piasku. Po powrocie do dzielnicy Medina w Dakarze grał na ulicy, a potem w szkółce Ibrahima Ba. Wybrał ją, bo mógł tam grać boso. Był numerem 10 i dostał przezwisko „Bosy”.
Jako czternastolatek trafił do akademii Diambars, gdzie oprócz piłki chodził do szkoły. Nie uchodził tam za wielki talent, ale szybko się uczył. W 2007 roku wypatrzyli go skauci Lille podczas meczów towarzyskich we Francji. Lille chciało wziąć tylko Pape Souaré, ale dyrektor Diambars Jimmy Adjovi-Boco przekonał klub, żeby wziął też Gueye. W 2008 roku trafił do akademii Lille.
Do pierwszego zespołu Lille przebił się w sezonie 2010/11. W finale Pucharu Francji w 2011 roku pod nieobecność Floriana Balmonta wyszedł w pierwszym składzie, a Lille pokonało PSG 1:0. Obok Rio Mavuby grał jako bardziej ofensywny pomocnik i poprawił podania. W styczniu 2013 roku, po kontuzji Mavuby, zajął jego miejsce przed obroną. Odtąd grał w Lille regularnie, także w Lidze Mistrzów.
W 2015 roku przeszedł do Aston Villi. Grał w podstawowym składzie u trzech kolejnych trenerów, ale Villa spadła z Premier League. W 2016 roku przeszedł do Evertonu i stał się jednym z jego najważniejszych zawodników. Latem 2019 roku przeszedł do PSG i od początku grał w środku pola z Marquinhosem i Marco Verrattim.
1 września 2022 roku, gdy nie było już dla niego miejsca w planach PSG, wrócił do Evertonu. 24 lipca 2026 roku Everton ogłosił jego odejście po siedmiu sezonach w dwóch okresach. David Moyes chwalił jego przywództwo w szatni, zwłaszcza w ostatnim sezonie na Goodison Park. W sierpniu 2026 roku podpisał kontrakt z saudyjskim Al-Diriyah.
Wyróżniał się pracowitością, siłą fizyczną i odbiorem piłki. Dobrze czytał grę i przechwytywał mnóstwo piłek. Dawał drużynie równowagę, bo zabezpieczał tyły, a w razie potrzeby rozpoczynał ataki. W Lille nauczył się też dalekich podań przez całą szerokość boiska. Mówił o sobie, że jest perfekcjonistą i nie znosi tracić piłki.
W 2012 roku zagrał na igrzyskach olimpijskich w Londynie, ale na początku turnieju doznał kontuzji. W Pucharze Narodów Afryki rozgrywanym na przełomie 2021 i 2022 roku grał pełne mecze we wszystkich spotkaniach poza meczem grupowym z Gwineą. Senegal pokonał w finale Egipt po rzutach karnych.