Guardiola. Miara wielkości

Bo właśnie to powinno nam przychodzić na myśl, gdy mówimy o Pepie. Radość, miłość do piłki nożnej, dziecięca fascynacja, bezkrytyczne uwielbienie. Katalończyk, jeszcze będąc zawodnikiem, większą frajdę odczuwał, analizując mecze, rozmawiając o nich i rozkładając je na czynniki pierwsze, niż grając. Gdy Joan Laporta zaproponował mu prowadzenie pierwszej drużyny Barcelony, Guardiola wsiadł w samolot i poleciał do Argentyny, by porozmawiać z tamtejszymi szkoleniowcami, w szczególności z Marcelo Bielsą. „El Loco” został niedawno zapytany o to wydarzenie. – Czy tamto spotkanie mnie znużyło? Może troszkę w okolicach czternastej godziny rozmów – stwierdził ze śmiechem. I to doskonale charakteryzuje Pepa.

Katalończyk ma złe podejście do swojej pracy. Inni trenerzy traktują to, co robią, jako rodzaj wyzwania, sposób samorealizacji albo po prostu łatwą drogę do udowodnienia sobie i światu, że jest się najlepszym. Czołowi szkoleniowcy potrafią oddzielić życie osobiste od zawodowego, potrafią zamknąć uszy na krytykę i robić to, co do nich należy. Guardiola tego nie umie, on jest przesiąknięty futbolem. A futbol nie jest dla niego dobry. Daje bezsenne noce, nerwowe godziny oczekiwania i niekończący się stres. Po czterech sezonach pracy z Barceloną Pep postarzał się o kilkanaście lat. Osiwiał, zaczął łysieć. W jego oczach nie ma już tego blasku właściwego człowiekowi, który robi to, co kocha. Z jego oczu zieje teraz pustka – taka, jaką widać w spojrzeniu skazanego, który zdał sobie sprawę, że zapadł wyrok. Rodzina Guardioli ustami jego ojca dwa lata temu mówiła, że praca wyniszcza Pepa, że przed każdym meczem Katalończyk nie śpi, że ciągle analizuje, martwi się, podejmuje masę decyzji, które potem zmienia.

Na początku było dobrze. Widać było, że Guardiola sobie nieźle ze wszystkim radzi. Spotykał się z przyjaciółmi, wesoło i bez zdenerwowania odpowiadał na zadawane na konferencjach prasowych pytania, a podczas meczów wyglądał na człowieka po prostu spokojnego. Później sprawy przybierały coraz bardziej dramatyczny obrót. Wypowiedzi dla prasy były cały czas takie same, przed każdym spotkaniem ta sama śpiewka: „Drużyna X to bardzo dobra drużyna, musimy dać z siebie wszystko, by wygrać. Wierzymy w siebie. Zawodnik Y to bardzo dobry zawodnik, musimy dać z siebie wszystko, by go zatrzymać”. W miejsce X można wstawić Sabadell albo Inter Mediolan. W miejsce Y – Gaizkę Toquero i Cristiano Ronaldo. W Hiszpanii od dłuższego czasu nikt nie zwracał uwagi na to, co mówił Pep. 99% jego słów to komunały wyrzucone z powielacza. 1% to również powtarzane do znudzenia mniej lub bardziej kontrowersyjne zdania – „Barcelona nie wygra ligi”, „Jose Mourinho jest prowokatorem” lub „Messi jest najlepszy w historii”. Jeśli dodamy do tego fakt, że Guardiola z zasady nie udziela wywiadów, dostaniemy obraz człowieka doskonale nudnego.

My, którzy nie mamy możliwości kontaktu z trenerem Barcelony, musimy bazować na skrawkach informacji. Te skrawki niestety nie układają się w żadną całość. Nie znamy Guardioli. Nakreślanie jego portretu psychologicznego jest trudne. Efekt końcowy nie jest satysfakcjonujący. No bo co? Zmęczony, nerwowy introwertyk, cierpiący na chroniczne niedobory wiary w siebie? I taki facet wyrasta spod ziemi i w trzy lata rzuca na kolana piłkarski świat, każąc nam przedefiniować pojęcie drużyny idealnej? To nie ma sensu. Pep nas chyba okłamuje. Nosi maskę. Tak samo jak maskę nosi Jose Mourinho.

Zmyliła nas ta ciągła postawa biednego chłopczyka. To ona sprawiła, że ciągle daje się słyszeć głosy mówiące o tym, iż Guardiola trenerem jest przeciętnym, a sukcesy odnosi tylko dlatego, że ma samograja. Podobno jedynym wkładem Katalończyka w ekipę Barcelony jest puszczanie w autobusie piosenek Coldplay. Gdzieś w połowie pierwszego sezonu pracy można było faktycznie odnieść wrażenie, że Pep wcale się nie stara, a mimo wszystko sprawy układają się po jego myśli. Ale potem? Jedno trofeum za drugim, gole, asysty, rekordy, zakrawające o znęcanie się nad rywalami passy… To wszystko dzieło Guardioli. Katalończyk nigdy nie ukrywał fascynacji osobą Johana Cruyffa. Holender pracował z Pepem, a gdy przestał pracować, został jego bliskim znajomym. To właśnie pomysły legendarnego gracza Ajaksu poparte wizją Luisa van Gaala legły u podstaw metod szkoleniowych urodzonego w Santpedorze trenera. To ciekawe, że właśnie z osobą Cruyffa wiąże się incydent, który symbolicznie przesądził o tym, że Guardiola nie zostanie barcelońskim Aleksem Fergusonem.

Dwa lata temu ówczesny sternik „Blaugrany”, Joan Laporta, wysunął pomysł mianowania Holendra honorowym prezesem Barcelony. Pep był gorącym orędownikiem przyznania swojemu mentorowi takiego wyróżnienia. Sprawę szybko przegłosowano, urządzono specjalną uroczystość i dopełniono formalności. A później zmieniła się najważniejsza osoba w klubie, przyszedł „Sandrusco” Rosell i cofnął decyzję o wyborze honorowego prezesa. Guardiola nie był zadowolony. I tak niezbyt dobre relacje z włodarzami uległy znacznemu pogorszeniu. W klubie nikt nie miał wątpliwości, że Pep odejdzie. Rosell zaklinał rzeczywistość, proponował umowę in blanco, roztaczał sielankowe wizje, ale nie miał szans. Niedawna sprawa transferu Neymara, tak mocno forsowana przez prezesa, tylko pogorszyła sprawę. Mówiąc krótko: Pep nie lubił Rosella. Zasady dobrego wychowania i zdrowy rozsądek nie pozwalały na otwartą wrogość, ale nikt nie był w stanie sprawić, by pojawiła się między nimi chociażby nutka przyjaźni.

Pep prawdopodobnie odszedłby rok temu, ale na przeszkodzie stanęły problemy zdrowotne Tito Vilanovy. Guardiola przedłużył umowę o kolejny rok, by zapewnić swojemu przyjacielowi spokój. W poprzednich sezonach do rozmów o kolejnej prolongacie zasiadał w styczniu, maksymalnie lutym. Teraz czas mijał, a sprawy nie ruszały się do przodu. To był znak.

Guardiola zaliczył najbardziej błyskotliwy debiut trenerski od czasów legendarnego Miguela Munoza. Ostatni razy Hiszpanie tak ekscytowali się młodym szkoleniowcem na początku lat 80., kiedy Javier Clemente budował największy Athletic w historii. Sukcesy Pepa, mimo że rozłożone jedynie na cztery lata, stawiają go w pierwszym szeregu największych trenerów Primera Division. Grubo ponad 100 ludzi prowadziło drużyny La Liga dłużej niż on, ale mało który szkoleniowiec wygrał tak wiele. Jeśli Katalończyk nie wróci już trenowania hiszpańskich klubów, oceni go historia. Oceni przez pryzmat wyników, pozycji w futbolu i wpływu na świat. Wyrok będzie łaskawy. Wymyślona przez Pepa ekipa zawładnęła piłką nożną. Dziesiątki zespołów starają się ją naśladować, setki drużyn drżą na samą myśl o meczu z „Dumą Katalonii”. Barcelona stała się synonimem nieznoszącej sprzeciwu potęgi, która upada niezwykle rzadko. Cokolwiek by się stało, Katalończyk napisał piękny rozdział historii futbolu. Sprawił, że „Blaugrana” jeszcze przez wiele lat będzie samym swoim istnieniem skuwać lodem serca i dusze przerażonych przeciwników. Ale będzie to robiła już bez swego najważniejszego ogniwa.

Guardiola zszedł ze sceny, bo się wypalił. Miał dość ciągłego stresu, gigantycznych oczekiwań, gigantycznej krytyki, ciągłego patrzenia na ręce i prób zaglądania w głowę. Miał dość życia na granicy wyczerpania psychofizycznego. Pragnął odpoczynku. Gdy przejmował drużynę, spodziewał się wielkiej przygody. Los, zamiast dać mu piękne górskie krajobrazy, wrzucił go do piekielnej otchłani. Guardiola, korzystając z rad Winstona Churchilla, szedł przed siebie – jeśli jest się w piekle, trzeba iść. Ale jak długo można walczyć ze sobą, czuć palącą potrzebę zmiany i nic z tym nie robić?

Pep ma rodzinę, ma żonę i trójkę dzieci. Katalończyk na konferencji prasowej mówił, że musi na nowo odnaleźć życie poza futbolem, musi z futbolu zrezygnować. Marius, najstarszy potomek Guardioli, ma jedenaście lat. Miał sześć, gdy jego ojciec obejmował posadę trenera drugiej drużyny Barcelony. I oni chyba tak naprawdę się nie znają. Całe świadome dzieciństwo chłopca upłynęło w cieniu futbolu, wiecznej nieobecności ojca, ciągłego stresu, smutków, niepewności. Córki trenera, Maria i Valentina, mają odpowiednio dziewięć i cztery lata. One już nawet nie pamiętają ojca z czasów, kiedy potrafił się jeszcze cieszyć życiem.

Mimo że odejście Pepa z pewnością mocno odbije się na funkcjonowaniu Barcelony i całej La Liga, nikt nie ma prawa powiedzieć, że decyzja podjęta przez Hiszpana była błędna. On zrobił to, na co wielu nie ma odwagi. Nie chciał trwać, nie chciał istnieć dla samego istnienia.

I to, proszę państwa, jest miara wielkości.

• FC Barcelona
• Josep Guardiola

Bo właśnie to powinno nam przychodzić na myśl, gdy mówimy o Pepie. Radość, miłość do piłki nożnej, dziecięca fascynacja, bezkrytyczne uwielbienie. Katalończyk, jeszcze będąc zawodnikiem, większą frajdę odczuwał, analizując mecze, rozmawiając o nich i rozkładając je na czynniki pierwsze, niż grając. Gdy Joan Laporta zaproponował mu prowadzenie pierwszej drużyny Barcelony, Guardiola wsiadł w samolot i poleciał do Argentyny, by porozmawiać z tamtejszymi szkoleniowcami, w szczególności z Marcelo Bielsą. „El Loco” został niedawno zapytany o to wydarzenie. – Czy tamto spotkanie mnie znużyło? Może troszkę w okolicach czternastej godziny rozmów – stwierdził ze śmiechem. I to doskonale charakteryzuje Pepa.

Katalończyk ma złe podejście do swojej pracy. Inni trenerzy traktują to, co robią, jako rodzaj wyzwania, sposób samorealizacji albo po prostu łatwą drogę do udowodnienia sobie i światu, że jest się najlepszym. Czołowi szkoleniowcy potrafią oddzielić życie osobiste od zawodowego, potrafią zamknąć uszy na krytykę i robić to, co do nich należy. Guardiola tego nie umie, on jest przesiąknięty futbolem. A futbol nie jest dla niego dobry. Daje bezsenne noce, nerwowe godziny oczekiwania i niekończący się stres. Po czterech sezonach pracy z Barceloną Pep postarzał się o kilkanaście lat. Osiwiał, zaczął łysieć. W jego oczach nie ma już tego blasku właściwego człowiekowi, który robi to, co kocha. Z jego oczu zieje teraz pustka – taka, jaką widać w spojrzeniu skazanego, który zdał sobie sprawę, że zapadł wyrok. Rodzina Guardioli ustami jego ojca dwa lata temu mówiła, że praca wyniszcza Pepa, że przed każdym meczem Katalończyk nie śpi, że ciągle analizuje, martwi się, podejmuje masę decyzji, które potem zmienia.

Na początku było dobrze. Widać było, że Guardiola sobie nieźle ze wszystkim radzi. Spotykał się z przyjaciółmi, wesoło i bez zdenerwowania odpowiadał na zadawane na konferencjach prasowych pytania, a podczas meczów wyglądał na człowieka po prostu spokojnego. Później sprawy przybierały coraz bardziej dramatyczny obrót. Wypowiedzi dla prasy były cały czas takie same, przed każdym spotkaniem ta sama śpiewka: „Drużyna X to bardzo dobra drużyna, musimy dać z siebie wszystko, by wygrać. Wierzymy w siebie. Zawodnik Y to bardzo dobry zawodnik, musimy dać z siebie wszystko, by go zatrzymać”. W miejsce X można wstawić Sabadell albo Inter Mediolan. W miejsce Y – Gaizkę Toquero i Cristiano Ronaldo. W Hiszpanii od dłuższego czasu nikt nie zwracał uwagi na to, co mówił Pep. 99% jego słów to komunały wyrzucone z powielacza. 1% to również powtarzane do znudzenia mniej lub bardziej kontrowersyjne zdania – „Barcelona nie wygra ligi”, „Jose Mourinho jest prowokatorem” lub „Messi jest najlepszy w historii”. Jeśli dodamy do tego fakt, że Guardiola z zasady nie udziela wywiadów, dostaniemy obraz człowieka doskonale nudnego.

My, którzy nie mamy możliwości kontaktu z trenerem Barcelony, musimy bazować na skrawkach informacji. Te skrawki niestety nie układają się w żadną całość. Nie znamy Guardioli. Nakreślanie jego portretu psychologicznego jest trudne. Efekt końcowy nie jest satysfakcjonujący. No bo co? Zmęczony, nerwowy introwertyk, cierpiący na chroniczne niedobory wiary w siebie? I taki facet wyrasta spod ziemi i w trzy lata rzuca na kolana piłkarski świat, każąc nam przedefiniować pojęcie drużyny idealnej? To nie ma sensu. Pep nas chyba okłamuje. Nosi maskę. Tak samo jak maskę nosi Jose Mourinho.

Zmyliła nas ta ciągła postawa biednego chłopczyka. To ona sprawiła, że ciągle daje się słyszeć głosy mówiące o tym, iż Guardiola trenerem jest przeciętnym, a sukcesy odnosi tylko dlatego, że ma samograja. Podobno jedynym wkładem Katalończyka w ekipę Barcelony jest puszczanie w autobusie piosenek Coldplay. Gdzieś w połowie pierwszego sezonu pracy można było faktycznie odnieść wrażenie, że Pep wcale się nie stara, a mimo wszystko sprawy układają się po jego myśli. Ale potem? Jedno trofeum za drugim, gole, asysty, rekordy, zakrawające o znęcanie się nad rywalami passy… To wszystko dzieło Guardioli. Katalończyk nigdy nie ukrywał fascynacji osobą Johana Cruyffa. Holender pracował z Pepem, a gdy przestał pracować, został jego bliskim znajomym. To właśnie pomysły legendarnego gracza Ajaksu poparte wizją Luisa van Gaala legły u podstaw metod szkoleniowych urodzonego w Santpedorze trenera. To ciekawe, że właśnie z osobą Cruyffa wiąże się incydent, który symbolicznie przesądził o tym, że Guardiola nie zostanie barcelońskim Aleksem Fergusonem.

Dwa lata temu ówczesny sternik „Blaugrany”, Joan Laporta, wysunął pomysł mianowania Holendra honorowym prezesem Barcelony. Pep był gorącym orędownikiem przyznania swojemu mentorowi takiego wyróżnienia. Sprawę szybko przegłosowano, urządzono specjalną uroczystość i dopełniono formalności. A później zmieniła się najważniejsza osoba w klubie, przyszedł „Sandrusco” Rosell i cofnął decyzję o wyborze honorowego prezesa. Guardiola nie był zadowolony. I tak niezbyt dobre relacje z włodarzami uległy znacznemu pogorszeniu. W klubie nikt nie miał wątpliwości, że Pep odejdzie. Rosell zaklinał rzeczywistość, proponował umowę in blanco, roztaczał sielankowe wizje, ale nie miał szans. Niedawna sprawa transferu Neymara, tak mocno forsowana przez prezesa, tylko pogorszyła sprawę. Mówiąc krótko: Pep nie lubił Rosella. Zasady dobrego wychowania i zdrowy rozsądek nie pozwalały na otwartą wrogość, ale nikt nie był w stanie sprawić, by pojawiła się między nimi chociażby nutka przyjaźni.

Pep prawdopodobnie odszedłby rok temu, ale na przeszkodzie stanęły problemy zdrowotne Tito Vilanovy. Guardiola przedłużył umowę o kolejny rok, by zapewnić swojemu przyjacielowi spokój. W poprzednich sezonach do rozmów o kolejnej prolongacie zasiadał w styczniu, maksymalnie lutym. Teraz czas mijał, a sprawy nie ruszały się do przodu. To był znak.

Guardiola zaliczył najbardziej błyskotliwy debiut trenerski od czasów legendarnego Miguela Munoza. Ostatni razy Hiszpanie tak ekscytowali się młodym szkoleniowcem na początku lat 80., kiedy Javier Clemente budował największy Athletic w historii. Sukcesy Pepa, mimo że rozłożone jedynie na cztery lata, stawiają go w pierwszym szeregu największych trenerów Primera Division. Grubo ponad 100 ludzi prowadziło drużyny La Liga dłużej niż on, ale mało który szkoleniowiec wygrał tak wiele. Jeśli Katalończyk nie wróci już trenowania hiszpańskich klubów, oceni go historia. Oceni przez pryzmat wyników, pozycji w futbolu i wpływu na świat. Wyrok będzie łaskawy. Wymyślona przez Pepa ekipa zawładnęła piłką nożną. Dziesiątki zespołów starają się ją naśladować, setki drużyn drżą na samą myśl o meczu z „Dumą Katalonii”. Barcelona stała się synonimem nieznoszącej sprzeciwu potęgi, która upada niezwykle rzadko. Cokolwiek by się stało, Katalończyk napisał piękny rozdział historii futbolu. Sprawił, że „Blaugrana” jeszcze przez wiele lat będzie samym swoim istnieniem skuwać lodem serca i dusze przerażonych przeciwników. Ale będzie to robiła już bez swego najważniejszego ogniwa.

Guardiola zszedł ze sceny, bo się wypalił. Miał dość ciągłego stresu, gigantycznych oczekiwań, gigantycznej krytyki, ciągłego patrzenia na ręce i prób zaglądania w głowę. Miał dość życia na granicy wyczerpania psychofizycznego. Pragnął odpoczynku. Gdy przejmował drużynę, spodziewał się wielkiej przygody. Los, zamiast dać mu piękne górskie krajobrazy, wrzucił go do piekielnej otchłani. Guardiola, korzystając z rad Winstona Churchilla, szedł przed siebie – jeśli jest się w piekle, trzeba iść. Ale jak długo można walczyć ze sobą, czuć palącą potrzebę zmiany i nic z tym nie robić?

Pep ma rodzinę, ma żonę i trójkę dzieci. Katalończyk na konferencji prasowej mówił, że musi na nowo odnaleźć życie poza futbolem, musi z futbolu zrezygnować. Marius, najstarszy potomek Guardioli, ma jedenaście lat. Miał sześć, gdy jego ojciec obejmował posadę trenera drugiej drużyny Barcelony. I oni chyba tak naprawdę się nie znają. Całe świadome dzieciństwo chłopca upłynęło w cieniu futbolu, wiecznej nieobecności ojca, ciągłego stresu, smutków, niepewności. Córki trenera, Maria i Valentina, mają odpowiednio dziewięć i cztery lata. One już nawet nie pamiętają ojca z czasów, kiedy potrafił się jeszcze cieszyć życiem.

Mimo że odejście Pepa z pewnością mocno odbije się na funkcjonowaniu Barcelony i całej La Liga, nikt nie ma prawa powiedzieć, że decyzja podjęta przez Hiszpana była błędna. On zrobił to, na co wielu nie ma odwagi. Nie chciał trwać, nie chciał istnieć dla samego istnienia.

I to, proszę państwa, jest miara wielkości.