Futbolatorium: człowiek nie wielbłąd…

Odwodnienie na mniejszym poziomie, rzędu 1% ubytku wody, nie niesie za sobą widocznych objawów w samym momencie jego wystąpienia. Ale to w żadnym wypadku nie oznacza, że człowiek w jego wyniku nie ponosi uszczerbku na zdrowiu. Pierwsza sprawa to niższa dostępność elektrolitów. Niby ich poziom nie jest krytycznie mały, niemniej profesjonalny sportowiec może odczuć negatywnie zbyt mało sodu w organizmie (spadek ciśnienia krwi, szybkie zmęczenie, przejściowe kłopoty z sercem). Odwodnienie to także niższy poziom glukozy, bo przy zdrowo działającej trzustce mniej cukru będzie pływać we krwi. To zaś skutkuje o wiele szybszym męczeniem się przez zawodnika, co z kolei negatywnie rzutuje na efekty treningu – albo będzie on krótszy, albo zawodnik podświadomie będzie „pozorował” pracę treningową. Może się więc okazać, że mimo najszczerszych chęci piłkarz nie będzie czynił postępów, a skoro cała drużyna jest odwodniona, to i wyniki się pogorszą. Poleci trener, a tak naprawdę będzie Bogu ducha winny. Cały świat kręci się wokół wody.

Czy Chilijczycy to czarna owca wśród narodów? Czy powinniśmy wierzyć, że u nas wygląda to inaczej? Z jednej strony klimat, jaki panuje w Ameryce Południowej mógł przyczynić się do odwodnienia piłkarzy. Z drugiej strony obniżenie poziomu wody w organizmie nie jest powodowane wyłącznie przez temperaturę. Za dużo soli w diecie, ale też dieta niskosolna. Spożywanie alkoholu i to wcale nie w dużych ilościach (nic tak nie odwadnia jak wino i piwo), zbyt wiele kofeiny w postaci kawy, napojów energetycznych czy mocnej herbaty. W dodatku teraz, w erze nowoczesnych diet, wbrew pozorom o wiele łatwiej jest się odwodnić: za dużo białka, tłuszczu lub nawet błonnika. To wszystko negatywnie wpływa na poziom najważniejszego biologicznie rozpuszczalnika. Co istotne, szybkie uzupełnienie wody po treningu nie będzie miało znaczenia – przez ten czas ustrój człowieka zdąży zaburzyć się konkretnie.

Jak więc rozwiązać problem odwodnienia u piłkarzy? Bardzo prozaicznie – każdy powinien być zobligowany do wypicia na pół godziny przed rozpoczęciem treningu butelki wody mineralnej, zawierającej odpowiednio dużo sodu i magnezu. Tylko tyle i aż tyle. Jeśli chodzi o piłkarzy-amatorów, wytyczne powinny być takie same – zawsze to bezpieczniej. Dla leniwych lub obawiających się, że to nie wystarczy jest jeszcze jedna propozycja: kreatyna. Podstawa suplementacji każdego kulturysty. Relatywnie tani aminokwas, który ma jedną bardzo ciekawą właściwość – delikatnie zatrzymuje wodę w organizmie, nie powodując przy tym dużego wzrostu ciśnienia krwi. Badania uczonych z Brazylii dowiodły, że tydzień stosowania kreatyny u piłkarzy powoduje, że poziom wody w ich organizmach podnosił się o niemal dwa litry i utrzymywał się przez cały czas jej stosowania. Mając na uwadze, że kreatyna ogólnie poprawia wydolność, w dodatku jest w pełni legalna i akceptowana przez środowisko sportowe, powinna ona stać się jednym z podstawowych elementów suplementacji diety przez piłkarzy. Choć przy tak wielkim wysiłku, jaki spotyka profesjonalistów w czasie 90 minut gry, te dwa litry dodatkowej wody to i tak zaledwie kropla w morzu ich zapotrzebowania.

Poprzedni odcinek „Futbolatorium” poświęcony był problemowi ALS wśród piłkarzy.