Ange Postecoglou

Pochodzenie

Angelos Postekos, znany jako Ange Postecoglou, urodził się 27 sierpnia 1965 roku w Nea Filadelfeia, dzielnicy Aten. W 1970 roku rodzina wyemigrowała do Melbourne: ojciec stracił firmę po wojskowym zamachu stanu w 1967 roku, a podróż statkiem trwała 30 dni. Chłopiec chciał przede wszystkim wtopić się w nowy kraj, a najłatwiej było to zrobić przez sport. W niedziele chodził z ojcem na mecze South Melbourne Hellas, klubu założonego przez greckich imigrantów. Ojciec wskazywał mu drużyny, które strzelają dużo goli, i jak mówi Postecoglou, gdy został trenerem, chciał budować zespoły, które by ojcu się podobały.

W South Melbourne zaczął jako dziewięciolatek. Jako lewy obrońca, szybki, z dobrą lewą nogą, lubiący atakować bokiem boiska, wygrał mistrzostwo National Soccer League w 1984 roku, a w 1991 roku, już jako kapitan, kolejne, po serii rzutów karnych z Melbourne Croatia. Od 1989 do 1992 roku jego trenerem był Ferenc Puskás. Węgier prawie nie mówił po angielsku, za to dobrze po grecku, więc Postecoglou został jego tłumaczem i kierowcą. Woził go na treningi zdezelowanym datsunem, w którym obaj podawali sobie jedyną korbę do opuszczania okien. Puskás grał 4-3-3 z wysokimi skrzydłowymi i bocznymi obrońcami wchodzącymi w atak, gdy cała liga grała 4-4-2, i nie przejmował się błędami, dopóki drużyna wygrywała. Postecoglou nazywa go jednym z najważniejszych wpływów w karierze. Cztery razy zagrał w reprezentacji Australii; karierę zakończyła kontuzja kolana w wieku 27 lat.

Kariera trenerska

Po zakończeniu gry został asystentem w South Melbourne, a w 1996 roku pierwszym trenerem. Klub zdobył pod jego wodzą mistrzostwo Australii w sezonach 1997/1998 i 1998/1999, a w 1999 roku Puchar Oceanii (5:1 w finale z fidżyjskim Nadi), co dało miejsce na pierwszych klubowych mistrzostwach świata w Brazylii. Półamatorski zespół przegrał tam z Manchesterem United 0:2, a Postecoglou siedział na konferencji obok sir Alexa Fergusona. Mówił później, że wtedy „spojrzał bestii w oczy” i przestał się bać.

W 2000 roku objął młodzieżowe reprezentacje Australii i pracował z nimi do 2007 roku. Dwa razy nie awansował na młodzieżowe mistrzostwa świata, a pod koniec 2006 roku w programie „The World Game” Craig Foster pytał go na żywo, czy nie powinien podać się do dymisji. Wywiad uchodzi w Australii za kultowy moment telewizji, a Postecoglou uznał, że zamknął mu drogę do pracy. W lutym 2007 roku stracił posadę. W 2008 roku przyjął ofertę greckiego trzecioligowego Panachaiki z Patras i utrzymał zespół w czołówce tabeli. Jednym z jego piłkarzy był 18-letni Andreas Samaris, późniejszy zawodnik Benfiki i reprezentant Grecji, który wspominał, że to Postecoglou dał mu pierwszą dłuższą serię meczów. Postecoglou wspominał to jako czas, w którym mógł sprawdzić własne teorie, i jako zderzenie z kibicowską gorączką: po przegranym meczu zatrzymał go na ulicy miejscowy ksiądz i zaczął rozliczać ze zmian. Innym razem, gdy po bezbramkowym remisie ochrzaniał zespół w szatni, jeden z Brazylijczyków stał tyłem i mielił kawę na frappé. W Melbourne krótko prowadził Whittlesea Zebras, organizował kliniki trenerskie i pracował w telewizji.

Szansa przyszła w październiku 2009 roku. Brisbane Roar zostało bez trenera po zatrzymaniu Franka Fariny za jazdę pod wpływem alkoholu, a Postecoglou, który wcześniej poprosił szefa ligi Archiego Frasera o jakąkolwiek pracę, poleciał do Brisbane następnego dnia po jego telefonie. Przebudował skład, a pierwsze miesiące były trudne. Potem Roar wygrało A-League w 2011 i 2012 roku, w pierwszym sezonie także fazę zasadniczą, a seria 36 meczów bez porażki dała drużynie przydomek „Roarcelona”. Niemiecki pomocnik Thomas Broich, który przyjechał do Australii rozczarowany futbolem po ponad stu meczach w Bundeslidze, nazwał go później „liderem, wizjonerem i nauczycielem”. Opowiadał, że od Postecoglou nauczył się, o co w tej grze chodzi: na treningach nie wolno było kopnąć piłki powyżej pasa, trzeba było wychodzić spod pressingu bez względu na koszty. W kwietniu 2012 roku trener odszedł do Melbourne Victory, a w październiku 2013 roku, po dwóch porażkach 0:6 reprezentacji Australii z Brazylią i Francją, został jej selekcjonerem. Skład budował po swojemu, wypróbował między 49 a 55 piłkarzy i sam jeździł ich oglądać, w Anglii wypatrzył Massimo Luongo, który strzelił później gola w finale Pucharu Azji.

Na mundialu 2014 w grupie z Hiszpanią, Holandią i Chile przegrał wszystkie mecze, ale zespół zagrał odważnie i krytyka ucichła. W styczniu 2015 roku wygrał Puchar Azji na własnej ziemi, w finale z Koreą Południową (2:1 po dogrywce). Przed dogrywką zauważył, że Koreańczycy siedzą na masażach, a jego piłkarze stoją, i powiedział im: „To będzie lepsze zakończenie”. W listopadzie 2017 roku, dwa tygodnie po awansie na mundial 2018, zrezygnował, zmęczony atmosferą wokół drużyny.

W grudniu 2017 roku trafił do japońskiej Yokohamy F. Marinos. Pierwszy sezon skończył na 12. miejscu, z finałem Pucharu Ligi, a klub nie stracił do niego zaufania mimo walki o utrzymanie. Wystawiał bramkarza daleko od własnej bramki, odsunął od składu 40-letniego klubowego idola Yuji Nakazawę, a w 2019 roku Yokohama wygrała ligę po raz pierwszy od 15 lat. Asystent Peter Cklamovski ocenił później, że liczba zespołów J-League chcących grać z piłką wzrosła po jego przyjściu z jednego, dwóch do ponad połowy ligi.

W czerwcu 2021 roku został trenerem Celticu, jako pierwszy Australijczyk w dużym klubie europejskim. Szkocki klub sięgnął po niego po tym, jak z umowy wycofał się Eddie Howe, a komentator Alan Brazil nazwał tę decyzję żartem. Pomocnik Tom Rogic wspominał atmosferę wokół nominacji jako pytanie „kim jest ten facet?”. Start był fatalny: eliminacja z Ligi Mistrzów po dwumeczu z Midtjylland, najgorszy początek ligi od 23 lat. Przełomem stała się porażka w Livingston we wrześniu, po której Celtic nie przegrał 31 meczów. Po finale Pucharu Ligi w grudniu 2021 roku (2:1 z Hibernian) mówił: „Nie mogę zagwarantować sukcesu, ale chciałem dać kibicom nadzieję”. Mistrzostwo zdobył w maju 2022 roku, a w sezonie 2022/2023 powtórzył tytuł, zdobył kolejny Puchar Ligi (2:1 z Rangers) i Puchar Szkocji, zamykając potrójną koronę.

Tottenham ogłosił go 6 czerwca 2023 roku. Był pierwszym Australijczykiem i pierwszym Grekiem w Premier League. Drużyna zaczęła sezon bez porażki, a Postecoglou trzy razy z rzędu został trenerem miesiąca. Ze szczytu tabeli spadła po porażce 1:4 z Chelsea, w której grała w dziewiątkę; Glenn Hoddle nazwał to „futbolowym samobójstwem”, a Jamie Carragher „szaleństwem, ale świetnym do oglądania”. Skończyła ligę na piątym miejscu. W drugim sezonie, przy długich kontuzjach kluczowych piłkarzy, Tottenham zajął 17. miejsce, najgorsze w swojej historii w Premier League. Mimo to 21 maja 2025 roku w Bilbao pokonał Manchester United 1:0 po golu Brennana Johnsona i wygrał Ligę Europy, kończąc 17-letnią przerwę bez trofeum. W końcówce tych rozgrywek zmienił sposób gry: w półfinale z Bodø/Glimt i wcześniej z Eintrachtem Frankfurt zespół miał mniej piłki niż zazwyczaj. Na paradzie z pucharem zapowiedział, że w dobrych serialach „trzeci sezon jest lepszy od drugiego”, ale 6 czerwca 2025 roku, w dwa lata po nominacji, zarząd go zwolnił. W uzasadnieniu klub napisał, że nie może opierać decyzji na emocjach po tym triumfie.

We wrześniu 2025 roku objął Nottingham Forest. Po ośmiu meczach bez zwycięstwa, ostatnim z porażką 0:3 z Chelsea 18 października, został zwolniony po 39 dniach. W lutym 2026 roku przyznał, że przyjęcie tej pracy tak szybko po Tottenhamie było jego błędem. 3 lipca 2026 roku został trenerem mistrza Arabii Saudyjskiej, Al-Nassr, następcą Jorge Jesusa. Pracuje tam z Cristiano Ronaldo.

Styl i metody

Jego drużyny grają najczęściej 4-3-3 lub 4-2-3-1, z wysoką intensywnością i dużym ryzykiem. W Celticu i Tottenhamie boczni obrońcy schodzili do środka, żeby zagęścić środek pola, skrzydłowi trzymali szerokość, a dośrodkowania szukały trzech zawodników: przy pierwszym słupku, w środku i przy drugim. Bramkarz jest dodatkowym zawodnikiem z pola. Hasło „Κάτω η μπάλα”, czyli piłka na ziemię, które jak mówi, słyszał od ojca przy telewizorze, jest dla niego zasadą wyprowadzania piłki z własnej połowy. W Yokohamie tłumaczył, że drużyna zagra tak samo na wyjeździe i u siebie, na początku tabeli i w pogoni, bo piłkarze „nie znają innej drogi”.

Treningi opiera na grze. Broich wspomina analizę wideo i ćwiczenia, w których każde podanie wywodziło się z meczu. Pomocnik Jackson Irvine opisał pracę z nim jednym słowem, „gorączkowa”, i dodał, że sam trener był „pierwsza klasa”. Obrońca Ryan McGowan mówi, że u Postecoglou jest „po jego myśli albo za drzwi”. Rzadko idzie na kompromis, nie zbliża się zbyt mocno do piłkarzy, a po porażce bierze odpowiedzialność na siebie. Szuka młodych i niedocenionych, których wrzuca na głęboką wodę. Opisuje ich jako „diamenty w stercie kamieni”. W nowym klubie pierwsze miesiące są zwykle trudne, a efekty przychodzą w drugim sezonie, co sam podsumował zdaniem „zawsze wygrywam w drugim roku”.

Krytycy zarzucali mu, że w Tottenhamie trzymał się tego samego planu niezależnie od rywala i kontuzji, a drużyna traciła dużo okazji. Finał Ligi Europy pokazał jednak, że w razie potrzeby potrafi odejść od zasady.

Wypowiedzi

„Lubię te momenty, gdy pojawia się odrobina wątpliwości i ludzie kwestionują mój sposób pracy. Do kina chodzi się na dreszczowiec, byle skończył się dobrze.” (The Guardian, grudzień 2019)

„To była moja zła decyzja, że tam poszedłem. To było zbyt szybko po Tottenhamie.” (The Overlap, luty 2026)