Dwa razy mistrz League Two, ze Swindon i Leyton Orient; trener, który po głośnych porażkach przebudował własne podejście.
Richard Paul Wellens urodził się 26 marca 1980 roku w Manchesterze. Od dziecka kibicował Manchesterowi United; pierwszy mecz, który zapamiętał, to finał Pucharu Anglii z 1985 roku z Normanem Whitesidem. W akademii United należał do zawodników, o których trener Brian Kidd mówił, że są następni po „Class of ’92”, ale w pierwszym zespole zagrał raz, jako rezerwowy w Pucharze Ligi w październiku 1999 roku. W 2000 roku sir Alex Ferguson wezwał go na rozmowę i powiedział, że klub z niego rezygnuje. Wellens mówi dziś, że sam to przespał: nie pracował nad ciałem, nie ćwiczył, „dryfował”, bo był pewien, że talent wystarczy. Ostrzega przed tym samym młodych zawodników.
Jako pomocnik rozegrał blisko 700 meczów. Od 2000 roku występował w Blackpool, z którym awansował w barażach w 2001 roku i dwa razy wygrał Football League Trophy. Potem grał w Oldham Athletic, Doncaster Rovers (awans do Championship w 2008 roku), Leicester City, gdzie w 2011 roku został zawodnikiem roku klubu, znowu w Doncaster, a karierę skończył w 2017 roku w Macclesfield Town. O grze zaczął myśleć na poważnie u Nigela Pearsona w Leicester, a zerwane więzadło krzyżowe w wieku 33 lat dało mu czas na analizę: tworzenie przestrzeni, kąty podań.
Trenerem został w lipcu 2017 roku, gdy wrócił do Oldham Athletic jako trener pierwszego zespołu. Niespełna trzy miesiące później klub zwolnił Johna Sheridana, a drużyna była ostatnia w League One. Wellens przejął ją tymczasowo, szybko wyciągnął z dołu tabeli i dostał stałą pracę. Prezes Simon Corney opowiadał, że klub rozmawiał też z Paulem Scholesem, ale ten sam doradził, by dać szansę Wellensowi. W styczniu zmienił się właściciel, klub stracił wypożyczonych zawodników, a nowy szef zaczął ingerować w skład. Wellens mówi, że w ostatnich piętnastu meczach „nie był trenerem, tylko marionetką właściciela”. W najgorszym okresie, nie mogąc spać, zadzwonił do Fergusona, który rozmawiał z nim ćwierć godziny i radził, jak odcinać się od pracy. Oldham spadł do League Two, a Wellens został zwolniony w czerwcu 2018 roku.
W listopadzie 2018 roku objął Swindon Town po Philu Brownie. Kibice przyjęli go chłodno: był trenerem, który właśnie spadł z League One. Debiut przegrał 0:4 u siebie z Carlisle United, choć jego zdaniem zespół grał dobrze; zmienił skład i drużyna wygrała trzy kolejne mecze. Sezon skończył na 13. miejscu. Latem 2019 roku oddał szesnastu zawodników i sprowadził tylu samo, razem z dyrektorem sportowym Paulem Jewellem budując skład pod swój styl. Do ataku wypożyczył z Bradford Eoina Doyle’a, który strzelił 23 gole w 22 meczach, a w pomocy postawił na Anthony’ego Granta, uchodzącego wcześniej za trudnego zawodnika. Gdy pandemia przerwała sezon, Swindon zostało mistrzem League Two 2019/2020 według punktów na mecz.
W listopadzie 2020 roku Wellens odszedł do Salford City, którego współwłaścicielami są koledzy z United z „Class of ’92”. Później uznał to za błąd: klub żył od tygodnia do tygodnia, nie dał mu okna transferowego, a plan nie istniał. Salford wygrało pod jego wodzą opóźniony finał EFL Trophy z Portsmouth w rzutach karnych w marcu 2021 roku, który Wellens nazwał po latach „wystawą sklepową” dla samego siebie. Dziewięć dni później został zwolniony za słabą formę ligową.
W maju 2021 roku wrócił do Doncaster Rovers, gdzie jako piłkarz był idolem. Miał odtworzyć styl z czasów Seana O’Driscolla przy dużo mniejszym budżecie. Klub miał kłopoty finansowe, na sparing przyszło siedemnastu zawodników na testach, a kontuzje dziesiątkowały zespół. Zwolniono go w grudniu 2021 roku, gdy Doncaster było w strefie spadkowej. Sam mówi o „samochodowej katastrofie”, ale przyznaje też, że górę wzięło ego.
Leyton Orient wybrał go w marcu 2022 roku, gdy klub był 20. w League Two i od trzech miesięcy bez zwycięstwa. Dyrektor sportowy Martin Ling spotkał się z nim już w maju 2021 roku. Pierwsze tygodnie Wellens poświęcił na grę bez piłki, bo goli w zespole było dość, i Orient uciekł ze strefy zagrożenia. W 2022 roku skończył kurs UEFA Pro. Po przyjściu do klubu sam odezwał się do bramkarza Lawrence’a Vigouroux, którego w Swindon odsunął od składu i który odszedł w 2019 roku; dwie godziny rozmawiali w hotelu, a Vigouroux trafił potem do najlepszej jedenastki sezonu. W sezonie 2022/2023 Orient zaczął ligę od dziesięciu meczów bez porażki, rekordowego startu na czwartym poziomie rozgrywek, awans potwierdził w kwietniu 2023 roku, a tytuł wywalczył z trzema kolejkami zapasu.
W League One skończył sezon 2023/2024 na 11. miejscu. W sezonie 2024/2025 na początku grudnia zajmował jeszcze strefę spadkową, po czym seria zwycięstw zaprowadziła zespół do baraży. W Pucharze Anglii Orient wyeliminował w rzutach karnych Derby County i prowadził z Manchesterem City, który wygrał 2:1. W półfinale baraży pokonał Stockport County, ale w finale na Wembley, przed rekordową dla klubu publicznością ponad 30 tysięcy, przegrał 0:1 z Charlton Athletic po rzucie wolnym. Wellens przyznał, że to pierwszy przegrany finał w jego karierze, i że jest „złamany”, bo wiedział, że zespół się rozpadnie: co roku tracił najlepszych wypożyczonych graczy. W sezonie 2025/2026 Orient utrzymał się w ostatniej kolejce, a trener publicznie rozliczył piłkarzy z braku zaangażowania, nazywając ten rok wstydliwym.
Z prezesem Nigelem Travisem łączy go bliska współpraca; klub co miesiąc otwarcie rozmawia z zawodnikami o finansach, sprzedaży biletów i taktyce. Wellens wskazuje jako wzór Brentford, które rosło powoli, ale dzięki dobrej rekrutacji.
Od początku mówi, że wyróżnikiem jego drużyn ma być styl: piłka na ziemi, szybkie, pozytywne podania i atak. W Swindon budował to na zawodnikach technicznych; pomocnicy schodzili czasem jako fałszywi obrońcy. Gdy rywale zaczęli pressować, dołożył grę za plecy obrońców, a Swindon strzelało w tamtym sezonie najwięcej goli z gry, a także najwięcej po kontrach. Mitem nazywa przekonanie, że w League Two trzeba grać długą piłką. Orient wolał grać szybko przez linie niż wymieniać podania z bramkarzem. Analiza taktyczna z jesieni 2022 roku opisuje agresywny pressing i w obronie ustawienie przypominające 4-2-3-1.
Bywa elastyczny. W Swindon zaczął od ustawienia z trzema obrońcami, potem przeszedł na 4-3-3 i 4-2-3-1. W sezonie 2026/2027 Orient grał najczęściej 3-4-2-1, ale zmieniał ustawienie na 4-2-3-1 i 4-1-4-1.
Rekrutację uważa za połowę pracy: w Swindon oglądał po sześć, siedem meczów tygodniowo, w Orient opiera się też na danych, ale ostatnie słowo należy do niego. Szuka zawodników, których inne kluby skreśliły, i korzysta z rynku wypożyczeń. Od zawodników wymaga pełnej intensywności na treningu, w razie potrzeby mówi to otwarcie, a jeśli przesadzi, potrafi przeprosić; piłkarze Swindon opisują go jako szczerego do bólu. Dołącza do zajęć i potrafi sam pokazać, jak wykonać zagranie, Marc Richards wspomina, że nawet przerzucił go piłką między nogami.
Guardiola powiedział trenerom na spotkaniu, by go nie kopiowali, bo ma najlepszych piłkarzy; Wellens wyciągnął z tego wniosek, że trzeba brać fragmenty i dopasowywać je do własnych zawodników. Od Fergusona dostał SMS po finale z Salford: zapomnij o tym, dalej. W Orient zastosował to po mistrzostwie, bo wiedział, że straci piłkarzy i czeka go praca w League One.
„Krąży mit o League Two. Mówią, że potrzebny jest wielki napastnik i trzeba jak najszybciej posłać piłkę do przodu. Ale można odnosić sukcesy w inny sposób.” (Sky Sports, styczeń 2020)
„Jestem teraz bardziej wyważony, nigdzie mi się nie spieszy.” (Daily Mail, luty 2025)
17
meczów
1,24
punktu na mecz
6
zwycięstw · 3 remisy, 8 porażek
| Okres | Klub | Pkt/mecz | |||
|---|---|---|---|---|---|
| od sierpnia 2025League One | League One | 17 | 6-3-8 | 1,24 | |
| 2022–2025 | 5 | 2-0-3 | 1,20 | ||
| 2021League One | League One | 3 | 0-1-2 | 0,33 | |
| 2020–2021 | Salford City | ||||
| 2018–2020League One | League One | 3 | 0-0-3 | 0,00 | |
| 2017–2018 |
Richie Wellens jest trenerem klubu Leyton Orient od sierpnia 2025.
Richie Wellens ma 46 lat. Urodził się 26 marca 1980 roku.
Richie Wellens wygrał League Two dwa razy. Ze Swindon Town w sezonie 2019/2020, gdy mistrzostwo przyznano według punktów na mecz po przerwaniu rozgrywek przez pandemię, oraz z Leyton Orient w sezonie 2022/2023, z trzema kolejkami zapasu.
Leyton Orient Richiego Wellensa awansował w sezonie 2024/2025 do baraży League One i w półfinale pokonał Stockport County. W finale na Wembley, przed ponad 30 tysiącami widzów, przegrał 0:1 z Charlton Athletic po rzucie wolnym.
Richie Wellens od początku mówi, że wyróżnikiem jego drużyn ma być styl: piłka na ziemi, szybkie, pozytywne podania i atak. Uważa za mit, że w League Two trzeba grać długą piłką. W sezonie 2026/2027 Orient grał najczęściej 3-4-2-1.