Phil Parkinson

Pochodzenie

Phil Parkinson urodził się 1 grudnia 1967 roku w Chorley w hrabstwie Lancashire. Gdy miał dziesięć lat, rodzina przeniosła się do Stockton-on-Tees na północnym wschodzie Anglii. Jako piłkarz wyszedł z akademii Southampton, ale w pierwszej drużynie nie zagrał. W 1988 roku trafił do Bury, zadebiutował w meczu z Brentford i od razu strzelił gola. Po czterech latach przeszedł do Reading i został tam jedenaście sezonów: był kapitanem, z drużyną wygrał Second Division w 1993/1994, a jako kapitan awansował w 2001/2002. W 2005 roku kibice Reading wybrali go najlepszym środkowym pomocnikiem w historii klubu.

Jeszcze jako piłkarz zrobił licencjat z nauk społecznych w Open University. Do 2006 roku miał też licencje trenerskie UEFA A, B i C. W Reading uczył się od Alana Pardew, a wcześniej od Marka McGhee, którego uważał za ważnego dla swojego myślenia o futbolu.

Kariera trenerska

W sezonie 2002/2003 Parkinson był w Reading piłkarzem-trenerem i pracował z pierwszym zespołem u boku Pardew. Gdy menedżer dostał trzymeczowy zakaz przebywania na ławce, Parkinson poprowadził drużynę z linii i Reading wygrało wszystkie trzy spotkania. Pardew po zakończeniu zakazu został na trybunach. Wtedy do Reading zadzwonił Colchester United, który szukał młodego, obiecującego menedżera. Parkinson nie składał podania, a Pardew poradził mu, żeby pojechał na rozmowę dla doświadczenia. W lutym 2003 roku objął trzecioligowy Colchester, chociaż chciał jeszcze grać, a prezes uznał, że zarządzanie wystarczy.

W Colchester zbudował zespół oparty na obronie i w sezonie 2005/2006 awansował z nim do Championship, mimo najniższej średniej frekwencji w lidze. W tym samym sezonie Colchester doszło do piątej rundy Pucharu Anglii, gdzie przegrało z Chelsea. Latem 2006 roku Parkinson przeniósł się do Hull City, a Colchester próbowało go zatrzymać sądowym zakazem. W Hull wytrzymał niecałe pięć miesięcy. W grudniu odszedł za porozumieniem stron, po porażce 1:5 z dawnym klubem. Nazywał to później największym rozczarowaniem w karierze, a w dokumencie „Welcome to Wrexham” wspominał, że po utracie pracy poczuł, jakby skończył się świat.

W styczniu 2007 roku został asystentem Pardew w Charlton Athletic. W kwietniu wycofał się z objęcia Huddersfield Town na godzinę przed prezentacją, tłumacząc, że szansa pracy z Pardew na takim poziomie była zbyt dobra. Gdy w listopadzie 2008 roku Pardew stracił pracę, Parkinson przejął Charlton tymczasowo, a 31 grudnia na stałe. Klub spadł do League One, a w 2009/2010 skończył czwarty i odpadł w półfinale baraży po rzutach karnych ze Swindon Town. W styczniu 2011 roku Parkinson został zwolniony po porażce 2:4 z tym samym rywalem.

W sierpniu 2011 roku objął Bradford City w League Two. Pierwszy sezon skończył na 18. miejscu, a w 2012/2013 doprowadził zespół do finału Pucharu Ligi. Bradford wyeliminowało po drodze Arsenal po rzutach karnych i Aston Villę (łącznie 4:3), a na Wembley przegrało 0:5 ze Swansea. Był to pierwszy od 1962 roku czwartoligowiec w finale głównych rozgrywek pucharowych i jedyny w finale na Wembley. Trzy miesiące później Bradford wygrało baraże i awansowało do League One. W styczniu 2015 roku Parkinson doprowadził do jednej z największych niespodzianek w historii Pucharu Anglii: Bradford przegrywało na Stamford Bridge 0:2, a wygrało z Chelsea 4:2. Gdy José Mourinho podszedł na kilka minut przed końcem z wyciągniętą ręką, Parkinson zignorował gest, bo nie chciał kusić losu. Mourinho przyszedł potem do szatni gości i uścisnął dłoń każdemu piłkarzowi, co Parkinson uznał za wielki gest klasy. W 2016 roku Bradford odpadło w półfinale baraży z Millwall, a Parkinson po prawie pięciu latach odszedł do Bolton Wanderers.

W Bolton od razu awansował z League One do Championship, mimo zakazu transferowego i limitu płac. W sezonie 2017/2018 zespół do początku grudnia tkwił w strefie spadkowej, a utrzymanie zapewnił sobie w ostatniej kolejce. W 2018/2019 klub nie wypłacał zarobków, zawodnicy strajkowali, Bolton spadł i w maju 2019 roku ogłosił upadłość. W sierpniu wystawiał młodzieżowe składy, w tym najmłodszy w swojej historii. Gdy klub odwołał mecz z Doncaster Rovers z obawy o dobro młodych zawodników, a przejęcie klubu nadal się przeciągało, Parkinson i asystent Steve Parkin złożyli rezygnację. Parkinson mówił wtedy, że personel i piłkarze zostali „zostawieni na pastwę losu”.

W październiku 2019 roku objął Sunderland w League One. Pierwszy sezon, skrócony przez pandemię, skończył na ósmym miejscu. W listopadzie 2020 roku został zwolniony po pięciu meczach bez zwycięstwa, gdy drużyna wypadła z miejsc barażowych. Kibice zarzucali mu jednowymiarowy styl i niewielkie zmiany w trakcie meczów.

1 lipca 2021 roku został szkoleniowcem Wrexham w National League. Klubem od kilku miesięcy kierowali Ryan Reynolds i Rob McElhenney, a kamery dokumentu „Welcome to Wrexham” rejestrowały pierwszy sezon. Dyrektor klubu Humphrey Ker wspominał, że o Parkinsona pytało wtedy także West Bromwich Albion, więc musieli go przekonywać. Asystent Steve Parkin zastanawiał się, po co menedżer jego formatu schodzi do National League, ale uległ, bo Parkinson dobrze czyta ludzi i od początku dobrze czuł to miejsce. Początek 2021/2022 był tak słaby, że jeden z odcinków dokumentu nosił tytuł „Sack the Gaffer?”, a właściciele rozważali w nim zwolnienie trenera. Wrexham skończył sezon na drugim miejscu, przegrał finał FA Trophy z Bromley i po porażce 4:5 z Grimsby Town odpadł w półfinale baraży.

W 2022/2023 Wrexham wygrał National League z 111 punktami, najwięcej w pięciu najwyższych klasach rozgrywkowych w Anglii. Droga nie była gładka: w Wielki Piątek 2023 roku przegrana w Halifax w walce z Notts County o bezpośredni awans groziła wykolejeniem sezonu. Zespół wrócił do Football League po piętnastu latach. Potem przyszły awanse do League One (2024) i do Championship (2025), w obu przypadkach z drugiego miejsca, co dało Parkinsonowi trzy awanse z rzędu, pierwszy taki przypadek w wyższych ligach Anglii i Walii. W styczniu 2025 roku rozegrał swój tysięczny mecz jako menedżer. W pierwszym sezonie w Championship Wrexham zajął siódme miejsce, najwyższe w historii klubu, a o udziale w barażach zadecydowała ostatnia kolejka. W Pucharze Anglii 2025/2026 przegrał z Chelsea 2:4 po wyrównanej walce.

Polski wątek jest jeden. W lipcu 2026 roku Wrexham zagrał w Krakowie z Wisłą w sparingu z okazji 120-lecia klubu i zremisował 0:0. Parkinson przed meczem mówił, że to nie jest zwykły sparing, bo na takie spotkania nie przychodzi ponad dwadzieścia tysięcy ludzi, i że oba kluby łączy to, że ocalili je kibice.

Styl i metody

Parkinson buduje zespoły na organizacji, obronie i grze bezpośredniej. We Wrexham najczęściej ustawia trzech środkowych obrońców i dwóch wahadłowych: w sezonie 2026/2027 zwykle 3-4-2-1, wcześniej także 3-5-2 i 3-5-1-1. Większość asyst pochodzi od wahadłowych, a w polu karnym ma być dużo ludzi. W ataku opiera się na wysokim napastniku, który przytrzymuje piłkę i wygrywa pojedynki, a drużyna walczy o drugie piłki. Mocną bronią są stałe fragmenty gry i długie wrzuty z autu. Bez piłki zespół ustawia się kompaktowo, wahadłowi cofają się, a środek jest zamknięty, więc rywal jest spychany na skrzydła. W National League Wrexham potrafił też wysoko naciskać, a w rozegraniu tworzył przewagi w środku pola i zmieniał pozycje. Rywale często nazywali tę grę prostą, a Steven Pressley, wtedy trener Coventry City, po remisie 3:3 z Bradford w listopadzie 2013 roku określił ją jako „futbol z mrocznych wieków” (później przeprosił). Parkinson odpowiedział, że jego zespół gra „z równowagą” i lubi wyprowadzać piłkę na skrzydła i dośrodkowywać.

Parkinson rzadko zmienia ustawienie w trakcie meczu, co zarzucali mu kibice Sunderlandu. Paul Heckingbottom, szykując Sheffield United na Wrexham, zauważył jednak, że potrafi być elastyczny, gdy jego zespół nie dominuje. W 2005 roku mówił, że krzyk w szatni nie jest dla niego, bo woli traktować piłkarzy z szacunkiem i w zamian go otrzymywać. W dokumencie widać jednak jego emocjonalne przemowy w przerwie. Od Bradford przez Bolton i Sunderland po Wrexham towarzyszy mu Steve Parkin.

Wypowiedzi

„Pierwszy raz straciłem pracę w Hull City i miałem wrażenie, że skończył się świat. Z takich ciosów trzeba wyciągać wnioski i szybko iść dalej, nie oglądając się za siebie.” (Welcome to Wrexham, 2022)

„Wiadomo, że gdyby Chelsea strzeliła jeszcze jednego gola, to mając na boisku piłkarzy światowej klasy, mogła łatwo strzelić drugiego, więc chcieliśmy skupić się na tym, co mamy robić, i dowieźć mecz do końca.” (BBC Sport, styczeń 2015)