Lee Johnson

Pochodzenie

Urodził się 7 czerwca 1981 roku w Newmarket w hrabstwie Suffolk jako jedyne dziecko trenera Gary'ego Johnsona. Wychowywał się wśród szkoleniowców: kiedy miał około dziesięciu lat, jego ojciec prowadził Cambridge United, a mały Lee, jak sam opowiadał, chował się w kontenerze na śmieci i podsłuchiwał przemowy w przerwie meczu. W tamtych latach ojciec pracował z Johnem Beckiem.

Jako piłkarz szkolił się w akademii Arsenalu, potem grał między innymi w Brighton, krótko w Brentford i od 2001 roku w Yeovil Town, prowadzonym przez ojca. Z Yeovil awansował do Football League, a w 2005 roku wygrał z nim rozgrywki League Two. W styczniu 2006 roku przeszedł do Heart of Midlothian, a po pół roku wrócił do ojca, do Bristol City. W Bristolu rozegrał blisko 200 meczów, awansował do Championship (2007) i przegrał z Hull City finał baraży o Premier League (2008). Karierę kończył w Kilmarnock, z którym w marcu 2012 roku wygrał Puchar Ligi Szkockiej; w finale z Celtikiem asystował przy jedynym golu.

Pierwsze kroki w szkoleniu stawiał jeszcze jako zawodnik Bristol City, w drużynie do lat czternastu.

Kariera trenerska

W marcu 2013 roku Oldham Athletic, walczący o utrzymanie w League One, wybrał go spośród około 120 kandydatów. Miał 31 lat i został najmłodszym menedżerem w Football League. W pierwszym meczu Oldham wygrał 3-0 z Hartlepool United. Klub utrzymał się, a w sezonie 2013/2014 skończył rozgrywki na piętnastym miejscu, najwyżej od sezonu 2008/2009. W lutym 2015 roku, gdy Oldham był dziewiąty, Johnson przeniósł się do Barnsley razem z asystentem Tommym Wrightem. Zespół, który zastał na szesnastym miejscu, zakończył sezon jedenasty. W kolejnym sezonie spadł w listopadzie na dwudzieste drugie miejsce, ale po serii siedmiu zwycięstw podniósł się do połowy tabeli i doprowadził drużynę do finału Johnstone's Paint Trophy. Wygrał go już jego następca Paul Heckingbottom.

6 lutego 2016 roku objął Bristol City, klub, w którym był piłkarzem, zagrożony spadkiem z Championship. Pracował tam cztery lata i został najdłużej urzędującym trenerem w tej klasie rozgrywkowej. Pierwszy pełny sezon (2016/2017) skończył na siedemnastym miejscu, z wypożyczonym z Chelsea Tammym Abrahamem, który strzelił dla Bristolu 26 goli. W grudniu 2016 roku osiem porażek z rzędu sprawiło, że kibice wywiesili transparenty „Johnson Out”, ale właściciel klubu Steve Lansdown go nie zwolnił. Sam nazwał ten czas jednym z najgorszych okresów w życiu, a mówił, że z zarządem rozmawiali i szukali wyjścia, a nikt nie chciał zmiany trenera. Rok później Bristol, grając wysokim pressingiem, wyeliminował w Pucharze Ligi trzy kluby Premier League i w ćwierćfinale pokonał Manchester United Jose Mourinho 2-1 (20 grudnia 2017, gol na wagę zwycięstwa w doliczonym czasie). W półfinale uległ Manchesterowi City 3-5 w dwumeczu; Pep Guardiola chwalił styl rywala. W sezonie 2018/2019 zespół był ósmy, najwyżej od 2007/2008, i miał bardzo młody skład, z wychowankiem Lloydem Kellym i wypożyczonymi z Chelsea graczami. Johnson stracił pracę 4 lipca 2020 roku, po czterech porażkach z rzędu i przegranym 0-1 meczu z Cardiff.

5 grudnia 2020 roku został trenerem Sunderlandu w League One i tego samego popołudnia poprowadził zespół w meczu z Wigan. 14 marca 2021 roku Sunderland wygrał 1-0 z Tranmere Rovers w finale EFL Trophy, pierwszym zwycięstwie klubu na Wembley od Pucharu Anglii z 1973 roku. Johnson został zwolniony 29 stycznia 2022 roku po porażce 0-6 w Bolton, gdy drużyna traciła dwa punkty do lidera. Później mówił, że o rozstaniu przesądziło rozejście się z właścicielami w kwestiach, które toczyły się za kulisami. Sunderland awansował do Championship już pod kierunkiem Alexa Neila.

19 maja 2022 roku przejął szkockie Hibernian, a jego asystentem był Jamie McAllister, z którym wcześniej pracował w Sunderlandzie. W sezonie 2023/2024 Hibernian grał kwalifikacje europejskie: wyeliminował Inter Club d'Escaldes i Luzern, a potem przegrał 0-5 z Aston Villą. Po trzech porażkach na starcie ligi, ostatniej 2-3 z Livingston, Johnson został zwolniony w ostatnich dniach sierpnia 2023 roku. Zrzucił wtedy winę na natłok spotkań i „małe marginesy”. Dwa tygodnie później, 10 września, został trenerem Fleetwood Town w League One, ale po 111 dniach i siedmiu porażkach w dziewięciu meczach pożegnał się z klubem.

Przez następny rok nie miał drużyny. Latem 2024 roku City Football Group zatrudniła go na krótko do prowadzenia treningów rezerwowych i młodych graczy Manchesteru City przed sezonem, obok Guardioli; byli wśród nich między innymi Liam Delap, James McAtee i Rico Lewis. Potem pojechał do Nigerii, żeby poznać drogę afrykańskich piłkarzy na szczyt, a w Kopenhadze zajął się tematem atmosfery w zespole.

W marcu 2025 roku grupa wskazała go na stanowisko tymczasowego trenera Lommel SK, należącego do jej sieci. Było to jego pierwsze zagraniczne zajęcie. Zaczął od zwycięstwa nad liderem, Zulte Waregem, i utrzymał klub w Challenger Pro League. W czerwcu 2025 roku dostał stałą posadę. W sezonie 2025/2026 Lommel zajął piąte miejsce, przeszedł przez baraże i po dwumeczu z Dender (3-2 w sumie) awansował do Jupiler Pro League, po raz pierwszy od 23 lat. Do składu dobrał nie tylko młodych graczy z sieci City, ale też doświadczonych, jak 37-letni napastnik Ralf Seuntjens, który prowadził drużynę w strzelaniu goli.

Styl i metody

Johnson od początku kariery mówił o sobie, że „podkrada” pomysły. W 2017 roku opowiadał, że obserwuje zagranicznych trenerów w Championship, od Nuno w Wolverhampton po Jaapa Stama w Reading, i bierze z ich pracy drobne rozwiązania. W 2019 roku pojechał na dwa dni do RB Lipsk i zapisał tam, jak mówił, czterdzieści rzeczy zamiast planowanych czterech czy pięciu. Do Bristolu sprowadził młodych graczy, których chciał rozwijać, i kładł nacisk na rekrutację przez skauting, bo budżet nie pozwalał konkurować z klubami po spadku z Premier League.

W Bristol City w sezonie 2017/2018 drużyna grała wysoki pressing; w kolejnych latach Johnson przerabiał ją na zespół oparty na stabilnej parze stoperów, a w 2020 roku sięgał po ustawienie 4-3-3 wzorowane na Liverpoolu. Przed rewanżem z Manchesterem City powiedział, że jego drużyna nie chce być „dzielnym przegranym”. Ta skłonność do odważnej gry wraca w Lommel: zespół gra wysoko i ofensywnie, czwórką obrońców, w ustawieniu 4-2-3-1 albo 4-1-4-1, a po awansie trener zapowiedział, że nie zamierza „parkować autobusu”. Przyznaje, że w Belgii zespół traci czasem za dużo bramek, ale uważa, że trzeba poprawiać wykonanie, nie zmieniać zasad. Po wysokiej porażce z Union Saint-Gilloise część obserwatorów nazwała taką grę naiwną; Johnson odpowiedział, że ocenić ją można będzie dopiero na koniec sezonu.

O sobie mówi, że nie lubi przegrywać i wymaga od piłkarzy osobowości. Językową barierę w Lommel, gdzie w dniu jego przyjścia w kadrze było szesnaście narodowości, łagodził, jak tłumaczył, humorem i gestem: zawodnik ma czuć, że trener w niego wierzy. W 2025 roku zwracał uwagę na koszt szkoleń trenerskich w Anglii (według niego droga do licencji Pro to 50-75 tys. funtów) i namawiał młodych szkoleniowców do wyjazdów za granicę.

Wypowiedzi

„Wolałbym zawieść odważnie niż nieśmiało.” (The Guardian, styczeń 2018)

„Jeśli spadniemy, to rzeczywiście byliśmy naiwni. Jeśli się utrzymamy, to było to właściwe podejście.” (Het Belang van Limburg, wrzesień 2026)