Ian Evatt

Pochodzenie

Ian Evatt urodził się 19 listopada 1981 roku w Coventry i jako chłopiec kibicował Coventry City, a do szkoły chodził w Caludon Castle School. W wieku dziesięciu lat grał w drużynie okręgowej, gdzie zauważył go Derby County, a w klubie zaczął od jedenastego roku życia. Pierwszy zawodowy kontrakt podpisał w swoje siedemnaste urodziny, a w pierwszej drużynie zadebiutował 19 maja 2001 roku. W Derby po spadku z Premier League był podstawowym zawodnikiem. Grał jako pomocnik, ale w Chesterfield, do którego trafił w 2003 roku, trener Roy McFarland przesunął go do obrony. Evatt został tam kapitanem i piłkarzem roku klubu w sezonie 2003/2004.

Po Queens Park Rangers w styczniu 2007 roku przeniósł się do Blackpool. Wygrał z nim baraże o awans z League One w 2007 roku i z Championship w 2010 roku. W sezonie 2010/2011 jako jedyny zawodnik klubu zagrał we wszystkich 38 meczach Premier League, a klub wybrał go piłkarzem sezonu. W Blackpool spędził siedem lat. W 2013 roku wrócił do Chesterfield jako kapitan i zdobył z klubem League Two w sezonie 2013/2014. Oficjalnie skończył z grą 20 lipca 2019 roku, wchodząc na ostatnie minuty towarzyskiego meczu Barrow z Blackpool, po tym jak klub zapowiedział to kibicom, jeśli ich wpis w mediach społecznościowych dostanie tysiąc udostępnień.

Kariera trenerska

23 kwietnia 2018 roku, po zwolnieniu Jacka Lestera, jeszcze jako piłkarz przejął na kilka meczów Chesterfield. Klub spadł wtedy do National League. Latem, 15 czerwca 2018 roku, został trenerem Barrow z tej ligi. Kibice, jak mówił, byli przyzwyczajeni do bezpośredniej gry i musieli zostać „przeedukowani”, a on przebudował styl drużyny. W zimie 2020 roku drużyna prowadziła w tabeli National League z przewagą siedmiu punktów. Rozgrywki przerwała pandemia, a tytuł mistrza National League w 2020 roku przyznano według średniej punktów. Klub wrócił do Football League po 48 latach. Kibice nazwali zespół „Barrowceloną”: Evatt opowiadał o bramce po 24 podaniach i o akcji, w której przed strzałem piłkę dotknęli wszyscy piłkarze. Scott Quigley i John Rooney byli wtedy wśród najskuteczniejszych strzelców ligi.

1 lipca 2020 roku przejął Bolton Wanderers, który właśnie spadł z League One. Zastał, jak sam mówi, „punkt zero”. Pierwsze cztery mecze o stawkę przegrał, co nie przytrafiło się wcześniej żadnemu trenerowi Bolton, a pierwsze zwycięstwo przyszło 3 października 2020 roku. W grudniu 2020 roku, po odejściu dyrektora sportowego, jego tytuł zmienił się z head coach na manager. Przez kilka miesięcy szukał ustawienia. W styczniu 2021 roku przeszedł na 4-2-3-1, ustabilizował skład i zespół zaczął wygrywać seriami. Bolton skończył sezon na trzecim miejscu i awansował bezpośrednio do League One, wygrywając ostatni mecz z Crawley 4:1.

W League One zajął dziewiąte miejsce w sezonie 2021/2022. 2 kwietnia 2023 roku wygrał na Wembley 4:0 z Plymouth Argyle EFL Trophy. W barażach po sezonie 2022/2023 przegrał półfinał z Barnsley, a rok później, po trzecim miejscu w lidze, finał z Oxford United 0:2. Duże kluby chętnie wysyłały do niego młodych piłkarzy na wypożyczenia, jak bramkarz James Trafford czy obrońca Conor Bradley, a on budował też drugi zespół i akademię. 22 stycznia 2025 roku, gdy Bolton był dziewiąty, strony rozstały się za porozumieniem. Evatt mówił później, że ma na koncie awans, trofeum na Wembley i dwie kampanie barażowe, a ostatnie miesiące nie poszły po jego myśli. Gdy w lutym 2026 roku wrócił na ten stadion jako trener Blackpool, wspominał, że szatnię gości w Bolton urządził tak niewygodnie, jak się dało, między innymi zaklejając gniazdka.

Dziewięć miesięcy spędził bez pracy. Mówił, że potrzebował przerwy po prawie 27 latach w piłce, bo z grania przeszedł od razu do trenowania, i że najtrudniej jest rozwijać siebie, kiedy jest się na stanowisku, bo ta praca trwa całą dobę. W tym czasie pracował między innymi nad stałymi fragmentami. 21 października 2025 roku został trenerem Blackpool, klubu, w którym spędził siedem lat jako zawodnik. Przejął ostatni zespół w tabeli League One po zwolnionym Steve'ie Brusie, a w sztabie ma dawnego kolegę z drużyny, Stephena Crainey'a. Mówił, że to jeden z jego życiowych celów, że chciał tej pracy nie z sentymentu, tylko za kompetencje, i że chce być zapamiętany jako trener, a nie tylko jako piłkarz.

Styl i metody

Evatt stawia na atakującą piłkę z posiadaniem i rozegranie od własnej bramki, także pod pressingiem. Uważa, że kibice płacą za widowisko, więc wygrywanie samymi stałymi fragmentami i długimi piłkami go nie interesuje. Wzorem jest dla niego Pep Guardiola: wspominał o zasadzie sześciu sekund na odbiór piłki po stracie i nazywał ten styl „odważnym”.

W Barrow ustawiał zespół w 3-4-1-2 i tego systemu używał początkowo w Bolton. Od stycznia 2021 roku grał 4-2-3-1, a w sezonie 2022/2023 Bolton w ataku ustawiał się 3-5-2. W rozegraniu stosował dwa warianty: przy dwóch napastnikach rywala bramkarz zostawał za trzema stoperami, a przy jednym wychodził wysoko i razem z dwoma rozchodzącymi się stoperami tworzył linię, co pozwalało mieć więcej graczy z przodu. Zawodnicy zamieniają się pozycjami, na skrzydłach powstają przewagi liczebne, a wahadłowy z drugiej strony wchodzi do środka na dalszy słupek. Napastnicy schodzą między linie. Gdy trzeba, drużyna potrafi też zagrać długą piłkę do wysokich napastników. Po stracie piłki zespół od razu naciska.

Zaczyna od tożsamości gry, a dopiero pod nią układa rekrutację. Pressing dzieli boisko na pięć stref. Uważa, że trener musi „rekrutować ponownie” piłkarzy każdego dnia, i szuka zawodników z głodem. Często nie umieszcza na ławce rezerwowego bramkarza, żeby mieć więcej opcji w ataku, a przy prowadzeniu wpuszcza raczej napastników niż obrońców. W Blackpool chce, żeby zespół atakował z piłką i bez niej, był bardziej agresywny i lepiej grał stałe fragmenty. W sezonie 2026/2027 drużyna gra najczęściej 4-1-3-2, rzadziej 4-2-3-1.

Wypowiedzi

„Wierzę, że piłka jest branżą rozrywkową. Kibice pracują od dziewiątej do piątej, pięć albo sześć dni w tygodniu, żeby było ich stać na bilet. Jeśli mój zespół ma wygrywać tylko stałymi fragmentami i długimi piłkami, to nie na to chciałbym wydawać własne pieniądze.” (The Star, luty 2020)

„To, co wiemy jako trenerzy, jest ograniczone, a to, czego nie wiemy, jest nieograniczone.” (The Bolton News, październik 2025)