Dick Lukkien

Pochodzenie

Dick Lukkien urodził się 28 marca 1972 roku w Winschoten, a wychował w pobliskim Veendam. W piłkę zaczął grać jako ośmiolatek w amatorskim Veendam 1894, potem trafił do młodzieży BV Veendam. Grał tam razem z Gerardem Wiekensem i Rickiem Slorem pod okiem trenera Jana Korte. W domu liczyły się szkoła i futbol, a on sam był pilnym uczniem.

Jako obrońca rozegrał w pierwszym zespole BV Veendam około dziewięćdziesięciu meczów w latach 1991-1996. Potem występował w amatorskich klubach z północy: SVBO, VV Appingedam i HSC Hoogezand, gdzie w 2012 roku skończył karierę.

Do trenerki popchnął go Korte. Kiedy został trenerem Appingedam, poprosił Lukkiena, by był jednocześnie zawodnikiem i szefem szkolenia młodzieży. Namawiał go też na kurs trenerski, choć Lukkien nie miał jeszcze trzydziestu lat i prowadził tylko juniorów C. Dyplom Coach Betaald Voetbal, uznawany przez UEFA, odebrał w lutym 2010 roku w Zeist, w tej samej grupie co Dennis Bergkamp, Patrick Kluivert i Phillip Cocu.

Kariera trenerska

Od sezonu 2002/2003 Lukkien był asystentem w BV Veendam: najpierw u Korte, od 2005 roku u Joopa Galla. Gdy w klubie zaczęło się psuć, Korte doradził mu przejście do FC Groningen. W 2010 roku Lukkien objął tam rezerwy, po roku został asystentem pierwszego zespołu u Pietera Huistry, Roberta Maaskanta i Erwina van de Looi. W 2015 roku, jako asystent, zdobył z Groningen Puchar Holandii po finale z PEC Zwolle.

W rezerwach trafił na Virgila van Dijka, który po przyjściu z Willem II siedział na ławce i poszedł do trenera z pretensjami. Lukkien mówił później, że uważał go za zbyt wygodnego i leniwego, a Van Dijk po latach wspominał, że trener nie odpuszczał, czasem go denerwował, i że jest mu za to bardzo wdzięczny. Dobrze wspomina go też Filip Kostić, któremu Lukkien pomógł przebrnąć przez trudny początek w Groningen.

Pierwszą posadę głównego trenera dostał dość późno. Pierwsze kontakty z Emmen sięgały 2014 roku, rok później odmówił. Liczył, że po Van de Looi to jego wybierze Groningen, ale klub postawił na Ernesta Fabera. 14 marca 2016 roku, jeszcze w trakcie sezonu, Emmen ogłosiło go trenerem od lata. Mówił wtedy, że chce wreszcie stanąć na własnych nogach.

W Emmen spędził siedem lat. W pierwszym sezonie awans nie był realny. Przed drugim sprowadził piłkarzy, których znał lub do których sam się odezwał: Keziaha Veendorpa, z młodzieży Groningen, któremu napisał, że może przyjść i walczyć o kontrakt, oraz Anco Jansena, któremu odpisał pod zdjęciem z wakacji pytaniem, czy wie już, gdzie będzie grał. Emmen skończyło sezon 2017/2018 na siódmym miejscu, ale w barażach pokonało NEC, a w finale Spartę Rotterdam: 0:0 u siebie i 3:1 w Rotterdamie, gdzie jedną z bramek strzelił Jansen. Lukkien mówił wcześniej, że to właśnie Jansen wystrzela im awans. Dla Emmen był to pierwszy awans do Eredivisie w historii, a Drenthe pierwszy raz miało klub w najwyższej lidze.

W Eredivisie zespół zajął czternaste miejsce, a w sezonie 2019/2020, przerwanym po 26 kolejkach przez pandemię, dwunaste. Gdy przed wyjazdem do Ajaksu telewizja pokazała w autokarze skrzynkę piwa przygotowaną na drogę powrotną i nazwała Emmen drużyną campingową, Lukkien powiedział na konferencji, że nie pozwoli tak przedstawiać swoich piłkarzy. Po sezonie 2019/2020 pytał o niego FC Twente, ale Lukkien został w Emmen.

Trzeci sezon w Eredivisie zakończył się spadkiem po barażu z NAC Breda, rozstrzygniętym w rzutach karnych w 2021 roku. Lukkien został pierwszym trenerem w historii klubu, który spadł z ligi. Klub zostawił go na stanowisku. Po słabym początku (cztery punkty w pięciu meczach) i zbudowaniu niemal nowego składu zespół wygrał 7:1 z MVV i od trzydziestej kolejki prowadził w tabeli. Emmen zdobyło mistrzostwo Eerste Divisie z przewagą ośmiu punktów, a Lukkien został wybrany najlepszym trenerem rozgrywek. Rok później klub spadł po raz drugi, w sezonie 2022/2023, ostatnim Lukkiena w Emmen.

W grudniu 2022 roku, po zwolnieniu Franka Wormutha, Groningen zapytało Emmen o jego sytuację. Klub nie zgodził się na rozmowy, a Lukkien oświadczył, że nie lubi odchodzić w trakcie sezonu i zostaje do końca. W marcu 2023 roku ogłoszono, że od lata poprowadzi Groningen.

Przejął klub po spadku z Eredivisie po ponad dwudziestu latach i po sezonie, który kończyły wysokie porażki z Vitesse i Spartą. Start w Eerste Divisie był słaby: po dziesięciu kolejkach dziewiąte miejsce, w październiku jeden punkt, na początku listopada czternaste miejsce. Sztab uznał, że trzeba to zmienić: postawił na dużą energię i intensywność oraz walkę o klub, a w składzie na wychowanków z regionu, m.in. Thoma van Bergena, Wouter Prinsa, Thijmena Blokzijla, Tikę de Jongego i Jorga Schreudersa. W zimie Lukkien rozstał się z kilkoma piłkarzami, którzy nie pasowali do jego koncepcji. Od listopada drużyna przegrała w lidze tylko raz i doszła do półfinału Pucharu Holandii, gdzie odpadła z późniejszym zdobywcą, Feyenoordem. W ostatniej kolejce, 10 maja 2024 roku, wygrała 2:0 z Rodą JC i wróciła do Eredivisie.

W sezonie 2024/2025 Groningen skończyło ligę na trzynastym miejscu. Po dobrym starcie przyszło sześć porażek z rzędu, z 0:6 w Nijmegen jako najniższym punktem. Po zimowych transferach zespół był bardzo trudny do pokonania u siebie. We wrześniu 2025 roku Lukkien został trenerem miesiąca Eredivisie (nagroda imienia Rinusa Michelsa). Latem 2026 roku znów przemodelował role w drużynie.

Mówi, że nie planuje kariery, ale nie ukrywa, że chciałby kiedyś pracować w Niemczech: w dzieciństwie oglądał Sportschau, często jeździł tam na wakacje i dobrze zna język. W kwietniu 2026 roku twierdził też, że nie wątpi w siebie i widzi się w klubie z zachodu kraju lub za granicą.

W lipcu 2025 roku Groningen pozyskało z RKC Waalwijk Oskara Zawadę. Lukkien tłumaczył, że klub ma już w ataku Brynjólfura Willumssona i chciał dla niego konkurenta o podobnym profilu. Wyróżnił umiejętność utrzymania piłki, pozwalającą drużynie przesunąć się wyżej, oraz zdolność do strzelania goli. W pierwszym sparingu, z NEC, Zawada grał jako wsparcie dla akcji. Trener pochwalił jego grę z piłką, ale zaznaczył, że w grze bez piłki musi jeszcze przyzwyczaić się do ustaleń zespołu.

W pierwszej części sezonu 2025/2026 Polak grał niewiele, bo pewne miejsce miał Van Bergen, a w ataku świetnie zaczął Willumsson. 7 marca 2026 roku Lukkien wpuścił go po przerwie meczu z Ajaksem przy stanie 1:1. Zawada strzelił dwa gole, Groningen wygrało 3:1 i przerwało serię sześciu porażek. Trener mówił, że to zwycięstwo zdjęło mu ciężar z barków.

Styl i metody

W Eredivisie Groningen gra najczęściej w ustawieniu 4-2-3-1, także w sezonie 2026/2027. Lukkien lubi „dziesiątkę” za napastnikiem, która potrafi wejść w kombinacje, a także wbiec za linię napastnika. Charakterystyczne są wysoko ustawieni boczni obrońcy i przewaga w budowaniu gry: jeden z dwóch defensywnych pomocników opada między stoperów, a w ataku powstaje często układ 3-1-5-1.

Podstawą jest wysoki pressing. Lukkien tłumaczy, że fundamentem jest organizacja w obronie, a drużyna potrafi w jedenastu wysoko przycisnąć rywala. Van Bergen w sezonie 2024/2025 pressował najczęściej ze wszystkich piłkarzy ligi. Po stracie piłki zespół stara się odzyskać ją jak najszybciej, atakując z wieloma zawodnikami blisko piłki. Już w Emmen po spadku w 2021 roku starał się zbudować rozpoznawalny styl gry.

Gdy zmienia się skład, zmienia role. Schreudersa przesunął z pomocy na prawą obronę, tłumacząc, że boczni obrońcy to dziś pierwsi rozgrywający, którzy potrzebują mocy i wybiegania, a jego zdaniem Schreuders jest zwinny przy piłce, ale lepiej czuje się z dala od tłoku. Van Bergena cofnął za napastnika. Ważny jest też bramkarz Etienne Vaessen, który włącza się do budowania gry.

Chętnie stawia na chłopaków z regionu, a z piłkarzami rozmawia otwarcie i bezpośrednio. Korte opisuje go jako analityka, który jest spokojny i wierzy w swój sposób gry, a Jansen mówi o jego konsekwencji. Ma też poczucie humoru i zamiłowanie do własnych powiedzonek. Sam nie lubi przegrywać, a piłkarzy potrafi publicznie bronić.

Wypowiedzi

„Nasza podstawa to organizacja w obronie. Potrafimy w jedenastu wysoko przycisnąć rywala, z dużą intensywnością i jasnym planem.” (ESPN, listopad 2025)

„Jestem przekonany, że drużyna też będzie rosła, jeśli zawodnicy będą indywidualnie silniejsi.” (Voetbal International, sierpień 2016)