Adi Hütter

Pochodzenie

Adolf „Adi” Hütter urodził się 11 lutego 1970 roku w Hohenems w Vorarlbergu, a wychował w sąsiednim Altach, wsi tuż przy granicy ze Szwajcarią. Jako siedmiolatek napisał w szkole, że chce zostać zawodowym piłkarzem. Nauczycielka powiedziała mu, że to nie jest zawód, ale on nie zmienił zdania. W wieku 17 lat był już podstawowym zawodnikiem Altach w trzecioligowej Regionallidze West. Wyuczył się zawodu kupca hurtowego, a jako 18-latek przeniósł się do Grazer AK.

Największe lata miał w Austrii Salzburg (1993–2000): trzy mistrzostwa kraju (1994, 1995, 1997) i finał Pucharu UEFA 1994 z Interem Mediolan. W pierwszym meczu finału pauzował, w rewanżu na San Siro zagrał przed ponad 80 tysiącami widzów. Po drodze Austria wyeliminowała Eintracht Frankfurt, a on strzelił gola w pierwszym meczu ćwierćfinału. Zagrał 14 razy w reprezentacji Austrii, ale w 1998 roku selekcjoner Herbert Prohaska nie zabrał go na mistrzostwa świata. Odrzucił ofertę 1860 Monachium. Po latach uznał, że siedział wtedy w strefie komfortu, i obiecał sobie, że jako trener pojedzie za granicę, jeśli tylko dostanie szansę.

Mentorem nazywa Heriberta Webera, który wiosną 1996 roku został trenerem Austrii Salzburg i kazał drużynie wybrać kapitana. Zespół wskazał Hüttera, choć kandydowali też bramkarz Otto Konrad i Wolfgang Feiersinger, i opaskę nosił cztery lata. Po Salzburgu grał jeszcze w Grazer AK (Puchar Austrii 2002) i Kapfenberger SV, a od 2005 roku w rezerwach Red Bull Salzburg. Karierę skończył w sierpniu 2007 roku z powodu przewlekłego zapalenia ścięgna Achillesa.

Kariera trenerska

Wszedł do zawodu w Salzburgu: najpierw jako asystent w rezerwach Red Bulla, od 2008 roku jako pierwszy trener drugoligowych Juniors. Chciał prowadzić juniorów, a dostał zespół, który od razu rozliczano z wyników. Sam mówi, że był niecierpliwy i zbyt emocjonalny, bo oczekiwał od chłopaków tego, co sam prezentował jako reprezentant kraju. W 2009 roku wrócił do rodzinnego Altach, które właśnie spadło z Bundesligi. Wymienił w drużynie około 20 piłkarzy i skończył sezon na trzecim miejscu, trzy punkty od awansu, rok później na drugim, punkt od awansu. W kwietniu 2012 roku został zwolniony na osiem kolejek przed końcem, choć Altach znów było drugie. Po latach mówił, że naprawdę leżał wtedy na dnie.

Grödig w drugiej lidze uważa za swoją ostatnią szansę. Z klubu z siedmiotysięcznego miasteczka pod Salzburgiem zrobił mistrza drugiej ligi 2013 roku, z 75 punktami i dziesięcioma więcej niż Altach. Po awansie przebudował skład pod pressing: sprzedał najlepszego strzelca z 17 golami, bo był za wolny, i sprowadził szybkich, głodnych piłkarzy z niższych lig. Piłkarze, jak wspominał, myśleli, że zwariował. Grödig skończyło sezon 2013/2014 na trzecim miejscu i weszło do kwalifikacji Ligi Europy.

Latem 2014 roku zatrudnił go Red Bull Salzburg, gdzie dyrektorem sportowym był Ralf Rangnick, a poprzednikiem Roger Schmidt. Hütter zdobył od razu dublet, mistrzostwo i Puchar Austrii 2015, a w lidze zespół strzelił 99 goli. Pracował z Marcelem Sabitzerem i Naby Keitą, którego klub kupił z drugoligowego Istres, ale z drużyny odchodzili Sadio Mané i Kevin Kampl. Hütter nie chciał co roku zaczynać od nowa i mówił wprost, że nie widzi siebie w roli trenera od szkolenia. Nie zgadzał się też z Rangnickiem w sprawie gry bez piłki: dyrektor chciał ją zmieniać radykalnie, a Hütter chciał móc „patrzeć w lustro” i rozpoznawać własne pomysły. W czerwcu 2015 roku rozstali się za porozumieniem stron.

Spędził trzy miesiące bez pracy i we wrześniu 2015 roku objął Young Boys Berno. Klub od 1986 roku nie był mistrzem Szwajcarii, a od 2010 roku wygrywała Bazylea. Hütter co roku odmładzał skład i zmieniał mentalność szatni. Dwa razy był drugi, a w trzecim sezonie, 28 kwietnia 2018 roku, zapewnił tytuł w meczu z Lucerną, w którym decydującego gola strzelił wprowadzony przez niego z ławki Jean-Pierre Nsame. Przewaga nad Bazyleą wynosiła 16 punktów. W listopadzie 2017 roku odmówił Werderowi Brema, bo nie chciał rezygnować z walki o tytuł, a austriacki związek pytał go o posadę selekcjonera. Finał Pucharu Szwajcarii Young Boys przegrało z FC Zürich 1:2. Hütter mówił, że w Bernie nauczył się łączyć w szatni ludzi z wielu kultur.

Od lata 2018 roku prowadził Eintracht Frankfurt, po Niko Kovaču, który wygrał Puchar Niemiec i odszedł do Bayernu. Start był fatalny: 0:5 z Bayernem w Superpucharze, odpadnięcie z pucharu z czwartoligowym Ulm i cztery punkty w pięciu kolejkach ligowych. Klub nie stracił jednak do niego zaufania. Hütter postawił na trzech napastników naraz: Lukę Jovicia, Sébastiena Hallera i Ante Rebicia, a prasa nazwała ich „Büffelherde”, stadem bawołów. Po wygranej 4:1 z Hannoverem przyszła seria meczów bez porażki. W Lidze Europy Eintracht wygrał wszystkie sześć spotkań grupowych, wyeliminował Szachtar, Inter i Benficę, a w półfinale po dwóch remisach odpadł z Chelsea w rzutach karnych. W pierwszym meczu z Interem Hütter kopnął butelkę z wodą i na rewanż musiał iść na trybuny. Jovic strzelił 27 goli, Haller 20, Rebic 10, a latem cała trójka odeszła. Związek zawodowych piłkarzy VDV wybrał go trenerem sezonu 2018/2019. Potem Eintracht doszedł do półfinału Pucharu Niemiec (2019/2020), a w 2020/2021 skończył ligę na piątym miejscu.

Rozstanie z Frankfurtem było gorsze od całej przygody. Gdy dyrektor Fredi Bobic zapowiedział odejście, Hütter publicznie zadeklarował, że zostaje, a w kwietniu 2021 roku ogłosił przejście do Borussii Mönchengladbach. Eintracht, wciąż walczący o Ligę Mistrzów, wygrał tylko trzy z ostatnich siedmiu meczów i przegrał ze Schalke 4:3 w przedostatniej kolejce. Hütter nazywa tę porażkę punktem zwrotnym. W Gladbach spędził jeden sezon. Wygrał 5:0 z Bayernem w Pucharze Niemiec w październiku 2021 roku, ale w lidze drużyna grała poniżej oczekiwań, a w styczniu 2022 roku odszedł Max Eberl, który go ściągnął. Hütter zakończył współpracę za porozumieniem stron w maju 2022 roku; Borussia była wtedy dziesiąta.

Po przerwie, w której oglądał dużo meczów, 4 lipca 2023 roku został trenerem AS Monaco. W pierwszym sezonie zajął drugie miejsce w Ligue 1 za Paris Saint-Germain, w drugim trzecie, i dwa razy wprowadził zespół do Ligi Mistrzów. Miał jedną z najmłodszych drużyn ligi, z Folarinem Balogunem, Wissamem Ben Yedderem, Aleksandrem Gołowinem i Takumim Minamino. W październiku 2025 roku klub go zwolnił, uznając, że po ponad dwóch sezonach poziom gry nie wzrósł tak, jak oczekiwano.

Jako ekspert Canal+ komentował finał Ligi Mistrzów 2026. Pod koniec maja 2026 roku, po zwolnieniu Alberta Riery, wrócił do Eintrachtu, odrzuciwszy wcześniej ofertę klubu z Premier League. Na pierwszej konferencji przeprosił za zdanie z 2021 roku, że przy zmianie klubu „zmienią się tylko barwy”, nazywając je „absolutnym głupstwem”. Z szefem klubu Axelem Hellmannem, z którym się wtedy poróżnił, pojednał się dużo wcześniej. Pracuje z asystentami Christianem Peintingerem i Klausem Schmidtem, który był z nim w Monaco.

Styl i metody

Zaczynał jako trener piłki z posiadaniem i krótkimi podaniami, bo tak grał sam. Zwrot nastąpił po rozmowie z Rangnickiem, która skłoniła go do pytania, co robić, gdy piłkę ma rywal. Przypomniał sobie wtedy Milana Miklavicia z Grazer AK, który w 1992 roku kazał grać pressingiem w stylu Arrigo Sacchiego, a wpływ miał też Helmut Groß, współpracownik Rangnicka, który wykazał, że około 70 procent goli pada po odbiorze piłki. Hütter zaczął stosować ten model w drugim roku w Grödig. Dziś mówi o połączeniu obu podejść: szybkie przejście i odbiór po stracie, ale z techniką, bo to ona rozstrzyga w ostatniej tercji. Przeciw niskim blokom, jak w Monaco, potrzebuje kreatywnych zawodników.

Jego drużyny bronią wysoko, żeby po odbiorze mieć krótką drogę do bramki, i wymagają szybkości. Monaco 2023/2024 miało drugi atak ligi i najwyższą intensywność pojedynków, strzelało wiele goli głową po stałych fragmentach, ale odsłaniało się na kontry. Hütter lubi mieć czterech zawodników w osi, a strukturę dopasowuje do kadry. W Monaco zaczynał od 3-4-2-1, potem coraz częściej grał 4-2-3-1. W Frankfurcie najpierw dał miejsce trzem napastnikom, a w grudniu 2020 roku zmienił ustawienie i seria dziewięciu zwycięstw w dziesięciu meczach dała Eintrachtowi miejsce w pierwszej czwórce. Po sezonie 2018/2019 uznał, że za późno zaczął rotować i drużyna wypaliła się na koniec, więc zmienił podejście.

Dużo pracuje nad głową. Od lat współpracuje z psychologiem motywacji Jörgiem Zeyringerem, poznanym w Salzburgu, z którym napisał dwie książki, w tym „Teamgeist” z 2019 roku. Przeszedł szkolenie medialne, a w 2009 roku wziął trenera personalnego. W Grödig kazał piłkarzom zamknąć oczy i wyobrazić sobie mistrzostwo, w Bernie powiesił w szafkach ich zdjęcia z wizją celu. Z natury jest spokojny i uprzejmy, ale potrafi być twardy. Evan Ndicka odczuł to w sezonie 2018/2019, a relacje z Rebiciem były napięte. W 2026 roku opisał swój styl jako połączenie bliskości i dystansu: nie jest przyjacielem piłkarzy, ale daleko mu do bycia ich przeciwnikiem.

Z polskiej perspektywy najbardziej znany jest wątek Radosława Majeckiego. W Monaco bramkarz był początkowo rezerwowym, potem wygrał rywalizację i został pierwszym bramkarzem, a w styczniu 2025 roku w TVP Sport mówił, że widzi go w reprezentacji Polski. Dwa miesiące później po błędzie w meczu z Tuluzą posadził go na ławce i wrócił do Philippa Köhna, co nazwał trudną decyzją. W drugiej części sezonu 2024/2025 Majecki nie był już jego pierwszym wyborem, a potem został wypożyczony do Stade Brestois.

Wypowiedzi

„Nie zmieniłem się, tylko rozwinąłem, bo zobaczyłem, czego mi jeszcze brakuje.” (SPOX, marzec 2022)

„Nie chodzi o to, żeby nie przegrać meczu. Chodzi o to, żeby go wygrać.” (Die Presse, wrzesień 2019)