Pustynia na piłkarskiej mapie Europy. Futbol w byłej NRD w kryzysie

W ten właśnie sposób Sparwasser zdobył gola z RFN na mundialu 42 lata temu. To był niezwykle prestiżowy mecz, który NRD wygrało w Hamburgu 1:0.

Latem w tym zestawieniu, jak już wiemy, dojdzie do przetasowań. Dynamo Drezno kilka dni temu zapewniło promocję do 2. Bundesligi, coraz bliższe zagrania na zapleczu jest też Erzgebirge Aue, do 1. Bundesligi galopem zmierza RB Lipsk. Ewentualny awans finansowego potentata spowodowałby, że wschodnie Niemcy miałyby przedstawiciela w Bundeslidze po raz pierwszy od… 2009 roku (!) i od czasów gry w elicie Energie Cottbus (notabene ten klub dziś jest bliski spadkowi z 3. ligi!).

Tak prezentuje się tabela wszech czasów, jeżeli chodzi o liczbę triumfów w DDR-Oberlidze. Dodajmy, że Vorwärts Berlin dziś występuje pod nazwą FC Frankfurt, a Wismut Karl-Marx-Stadt to dziś Erzgebirge Aue.

Kluby = państwowe konglomeraty          

Przez wiele lat funkcjonowanie piłki nożnej w byłym NRD było ściśle związane z zarządzaniem zespołami przez aparat państwowy. Kluby należały do państwowych konsorcjów, a oprócz gry w piłkę zawodnicy byli zatrudnieni w branży, w której specjalizował się właściciel (przykładem może być Dynamo Drezno będące klubem policyjnym – jego gracze pracowali też jako policjanci). Piłkarze byli też wielokrotnie zachęcani do transferów (odbywały się przede wszystkim w obrębie kraju) różnymi prezentami i zapomogami, które fundował zarząd klubu. Jednym z najgłośniejszych przypadków tego procederu był transfer Lutza Lindemanna, który w nagrodę za przyjście do Carl Zeiss Jeny w 1977 roku z Rot-Weiss Erfurt otrzymał trabanta załadowanego owocami i duży dom na wzgórzach, które otaczały Jenę.

Sielanka skończyła się wraz z upadkiem muru berlińskiego. Kluby, nie mogąc znaleźć zamożnych sponsorów, pogrążały się w marazmie, potencjalni inwestorzy natomiast, mając do wyboru alokację środków we wschodniej czy to zachodniej części kraju, częściej wybierali tę drugą możliwość. Włodarze z NRD nie mieli też wprawy w zarządzaniu mechanizmem, który praktykowano po drugiej stronie granicy. – Nie były one gotowe, aby zarządzać na poziomie, który panował już wówczas w Bundeslidze. Piłkarze też chętnie wybierali grę na Zachodzie, ponieważ to było bardziej opłacalne finansowo – powiedział urodzony w Bielsku-Białej Eduard Geyer, legenda enerdowskiego futbolu, jako piłkarz dwukrotny mistrz NRD z Dynamem Drezno na początku lat 70., jako trener ostatni selekcjoner NRD.

Kilka lat temu wydarzeniem bez precedensu, które idealnie wpisało się w szarzyznę wschodnioniemieckiego futbolu, było zachowanie działaczy Hansy Rostock i wielokrotnie wspomnianego wcześniej Dynama Drezno. Sprzedawali oni bilety na mecze swojego zespołu (te przychody stanowią lwią część ich budżetu) mimo… karnego zamknięcia stadionu za chuligańskie wybryki! Powód? A jakżeby inaczej – problemy finansowe!

NRD a reprezentacja Niemiec

Napisaliśmy już wiele o problemach finansowych i różnych dysproporcjach między, możemy chyba tak powiedzieć, Niemcami A a Niemcami B. Kolejnym odbiciem procesów, które od 25 lat zachodzą za naszą zachodnią granicą i które stawiają niewidzialny mur, jest reprezentacja Niemiec. Posłużmy się pewną statystyką. W zwycięskim składzie na mundialu w Brazylii był tylko JEDEN piłkarz urodzony w byłej NRD – Toni Kroos.

Gdy ponad ćwierć wieku temu Niemcy połączyły się w jeden organizm, nie brakowało głosów, że od tej pory „Die Mannschaft” będą światowym hegemonem. – Niemcy od tej pory będą nie do pobicia – wyrokował w listopadzie 1990 roku Franz Beckenbauer, który kilka miesięcy wcześniej poprowadził RFN do zwycięstwa na mistrzostwach świata we Włoszech. W dłuższej  perspektywie okazało się, że urodzeni za wschodnią ścianą muru piłkarze (z nielicznymi wyjątkami jak wspomniani wcześniej Sammer, Kirsten czy chociażby urodzony tuż przy polskiej granicy w Görlitz Michael Ballack) nie byli pierwszoplanowymi gwiazdami, ale głównie, jeżeli ich powołano, byli w cieniu zachodnich kolegów.

Nadzieja na przyszłość

Czy kibice na Wschodzie mogą na przyszłość patrzeć w jaśniejszych kolorach? Wydaje się, że są ku temu przesłanki, a właściwie jedna duża. Napędzany pieniędzmi Red Bulla gigant z Lipska. Drużyny oprócz budowy za grube miliony inwestują kolejne tyle w budowę akademii, która ma wychować następne pokolenie piłkarzy. Z mediów coraz częściej docierają informacje o stabilizowaniu się sytuacji w innych klubach (m.in. stopniowo z problemów wydostaje się Dynamo Drezno, które ma przystąpić do 2. Bundesligi z budżetem ok. 20 milionów euro).

Wydaje się jednak, że do stabilizacji potrzebna jest też poprawa czynnika ekonomiczno-społecznego, który mógłby zahamować odpływ młodych ludzi i jednocześnie zachęcić ich do pozostania na rodzinnej ziemi. Pozwoliłoby to też zachęcić inwestorów do inwestowania w tutejszy sport, a młodzi piłkarze dzięki temu chcieliby szkolić się w szkółkach wschodniej części kraju. Jedno jest pewne. Będzie musiało jeszcze minąć wiele czasu, aby marzenia o nawiązaniu równej walki z zachodnioniemieckim Fussballem przeistoczyły się w rzeczywistość.

• FC Carl Zeiss Jena
• FC Hansa Rostock
• Franz Beckenbauer
• Matthias Sammer
• RB Lipsk
• Toni Kroos

W ten właśnie sposób Sparwasser zdobył gola z RFN na mundialu 42 lata temu. To był niezwykle prestiżowy mecz, który NRD wygrało w Hamburgu 1:0.

Latem w tym zestawieniu, jak już wiemy, dojdzie do przetasowań. Dynamo Drezno kilka dni temu zapewniło promocję do 2. Bundesligi, coraz bliższe zagrania na zapleczu jest też Erzgebirge Aue, do 1. Bundesligi galopem zmierza RB Lipsk. Ewentualny awans finansowego potentata spowodowałby, że wschodnie Niemcy miałyby przedstawiciela w Bundeslidze po raz pierwszy od… 2009 roku (!) i od czasów gry w elicie Energie Cottbus (notabene ten klub dziś jest bliski spadkowi z 3. ligi!).

Tak prezentuje się tabela wszech czasów, jeżeli chodzi o liczbę triumfów w DDR-Oberlidze. Dodajmy, że Vorwärts Berlin dziś występuje pod nazwą FC Frankfurt, a Wismut Karl-Marx-Stadt to dziś Erzgebirge Aue.

Kluby = państwowe konglomeraty          

Przez wiele lat funkcjonowanie piłki nożnej w byłym NRD było ściśle związane z zarządzaniem zespołami przez aparat państwowy. Kluby należały do państwowych konsorcjów, a oprócz gry w piłkę zawodnicy byli zatrudnieni w branży, w której specjalizował się właściciel (przykładem może być Dynamo Drezno będące klubem policyjnym – jego gracze pracowali też jako policjanci). Piłkarze byli też wielokrotnie zachęcani do transferów (odbywały się przede wszystkim w obrębie kraju) różnymi prezentami i zapomogami, które fundował zarząd klubu. Jednym z najgłośniejszych przypadków tego procederu był transfer Lutza Lindemanna, który w nagrodę za przyjście do Carl Zeiss Jeny w 1977 roku z Rot-Weiss Erfurt otrzymał trabanta załadowanego owocami i duży dom na wzgórzach, które otaczały Jenę.

Sielanka skończyła się wraz z upadkiem muru berlińskiego. Kluby, nie mogąc znaleźć zamożnych sponsorów, pogrążały się w marazmie, potencjalni inwestorzy natomiast, mając do wyboru alokację środków we wschodniej czy to zachodniej części kraju, częściej wybierali tę drugą możliwość. Włodarze z NRD nie mieli też wprawy w zarządzaniu mechanizmem, który praktykowano po drugiej stronie granicy. – Nie były one gotowe, aby zarządzać na poziomie, który panował już wówczas w Bundeslidze. Piłkarze też chętnie wybierali grę na Zachodzie, ponieważ to było bardziej opłacalne finansowo – powiedział urodzony w Bielsku-Białej Eduard Geyer, legenda enerdowskiego futbolu, jako piłkarz dwukrotny mistrz NRD z Dynamem Drezno na początku lat 70., jako trener ostatni selekcjoner NRD.

Kilka lat temu wydarzeniem bez precedensu, które idealnie wpisało się w szarzyznę wschodnioniemieckiego futbolu, było zachowanie działaczy Hansy Rostock i wielokrotnie wspomnianego wcześniej Dynama Drezno. Sprzedawali oni bilety na mecze swojego zespołu (te przychody stanowią lwią część ich budżetu) mimo… karnego zamknięcia stadionu za chuligańskie wybryki! Powód? A jakżeby inaczej – problemy finansowe!

NRD a reprezentacja Niemiec

Napisaliśmy już wiele o problemach finansowych i różnych dysproporcjach między, możemy chyba tak powiedzieć, Niemcami A a Niemcami B. Kolejnym odbiciem procesów, które od 25 lat zachodzą za naszą zachodnią granicą i które stawiają niewidzialny mur, jest reprezentacja Niemiec. Posłużmy się pewną statystyką. W zwycięskim składzie na mundialu w Brazylii był tylko JEDEN piłkarz urodzony w byłej NRD – Toni Kroos.

Gdy ponad ćwierć wieku temu Niemcy połączyły się w jeden organizm, nie brakowało głosów, że od tej pory „Die Mannschaft” będą światowym hegemonem. – Niemcy od tej pory będą nie do pobicia – wyrokował w listopadzie 1990 roku Franz Beckenbauer, który kilka miesięcy wcześniej poprowadził RFN do zwycięstwa na mistrzostwach świata we Włoszech. W dłuższej  perspektywie okazało się, że urodzeni za wschodnią ścianą muru piłkarze (z nielicznymi wyjątkami jak wspomniani wcześniej Sammer, Kirsten czy chociażby urodzony tuż przy polskiej granicy w Görlitz Michael Ballack) nie byli pierwszoplanowymi gwiazdami, ale głównie, jeżeli ich powołano, byli w cieniu zachodnich kolegów.

Nadzieja na przyszłość

Czy kibice na Wschodzie mogą na przyszłość patrzeć w jaśniejszych kolorach? Wydaje się, że są ku temu przesłanki, a właściwie jedna duża. Napędzany pieniędzmi Red Bulla gigant z Lipska. Drużyny oprócz budowy za grube miliony inwestują kolejne tyle w budowę akademii, która ma wychować następne pokolenie piłkarzy. Z mediów coraz częściej docierają informacje o stabilizowaniu się sytuacji w innych klubach (m.in. stopniowo z problemów wydostaje się Dynamo Drezno, które ma przystąpić do 2. Bundesligi z budżetem ok. 20 milionów euro).

Wydaje się jednak, że do stabilizacji potrzebna jest też poprawa czynnika ekonomiczno-społecznego, który mógłby zahamować odpływ młodych ludzi i jednocześnie zachęcić ich do pozostania na rodzinnej ziemi. Pozwoliłoby to też zachęcić inwestorów do inwestowania w tutejszy sport, a młodzi piłkarze dzięki temu chcieliby szkolić się w szkółkach wschodniej części kraju. Jedno jest pewne. Będzie musiało jeszcze minąć wiele czasu, aby marzenia o nawiązaniu równej walki z zachodnioniemieckim Fussballem przeistoczyły się w rzeczywistość.