Oceania to piłkarskie peryferia. Kluby z Australii czy Oceanii nie są popularne poza kontynentem, reprezentacje tych krajów nie osiągają sukcesów na arenie międzynarodowej. Piłkarze także nie mogą się szczycić osiągnięciami w wielkiej piłce, Europę podbiło zaledwie kilku Australijczyków i jeden Nowozelandczyk. Ten nowozelandzki rodzynek to piłkarz o dźwięcznym przydomku „Kiwi” – Wynton Rufer.
Nowa Zelandia nie jest miejscem, które sprzyja rozwojowi piłkarskiego talentu. Znacznie bardziej popularną dyscypliną jest rugby, w którym „All Blacks” od wielu lat odnoszą ogromne sukcesy. Tubylcy wolą też grać w baseball czy krykiet, spychając piłkę nożną gdzieś pomiędzy saneczkarstwo a pływanie synchroniczne. W takich warunkach trudno podnosić swoje umiejętności, bo po prostu nie ma z kim trenować. Jeśli potraficie sobie wyobrazić chłopca w stroju sportowym z piłką nożną pod pachą, który zza siatki patrzy, jak jego rówieśnicy biegają za jajowatą piłką, to będzie to bliskie temu, co spotkało młodego Wyntona. Na szczęście Rufer mógł trenować codziennie, choćby na ulicy czy podwórku koło domu, bo równie wielkim entuzjastą futbolu był jego brat – Shane. Wynton szybko zapisał się też do lokalnego klubu, Wellington Diamond United, do którego dołączył już w wieku siedmiu lat. Tam już miał z kim grać, ktoś też dbał o to, żeby jego rozwój sprawnościowy przebiegał jak należy. Inna sprawa, że Rufer po prostu do tego klubu nie pasował, uchodził za postać z innej bajki. Był jedynym w tym towarzystwie, który kochał to, co robi, nie biegał za futbolówką tylko dlatego, że okazał się za wątły na uganianie się za jajowatą piłką, jak to było w przypadku wielu młodych chłopców z Nowej Zelandii. Wynton miał to coś, tę pasję, która skazywała go na sukces mimo trudnych warunków.
Wynton Rufer i Pele (fot. wynrs.co.nz)
W pierwszym zespole Wellington Diamonds Rufer debiutował jako 18-letni chłopiec. W międzyczasie zaliczył też kilka występów w lokalnych klubach jak Stop Out i Miramar Rangers. Utalentowany napastnik nie czekał zbyt długo, zanim oglądający go w akcji skauci wywęszyli dobry interes. Piłkarza w swoich szeregach zapragnął angielski Norwich City. Po kilku dniach w hrabstwie Norfolk działacze zaoferowali nastolatkowi kontrakt, nie bacząc na fakt, czy otrzyma on pozwolenie na pracę. Rufer się nie zastanawiał i 23 października stał się pierwszym Nowozelandczykiem, który podpisał zawodowy kontrakt piłkarski. Anglii nie udało się podbić, a zdecydował o tym brak work permit, czyli pozwolenia na pracę. Zawodnik, który otrzymał pseudonim „Kiwi”, musiał szukać nowego klubu, by grać. Wybrał Szwajcarię, skąd pochodził jego ojciec. Szybko okazało się, że ten wybór był strzałem w dziesiątkę.
Przygoda z FC Zurych zaczęła się w maju 1982 roku. „Kiwi” miał już wówczas za sobą sześć meczów i trzy gole w reprezentacji kraju oraz tytuł najbardziej utalentowanego piłkarza w Nowej Zelandii. Zanim jednak wziął udział w meczach o punkty w lidze szwajcarskiej, pokazał swój nieprzeciętny talent przed całym światem. W 1982 roku Nowa Zelandia po raz pierwszy w historii zagrała na mistrzostwach świata i choć wszystkie mecze przegrała, a bohater niniejszego tekstu nie strzelił choćby jednego gola, to został pozytywnie zapamiętany. Rufer stanowił jakieś 80% siły ofensywnej Nowozelandczyków. Jego niewygodne strzały wielokrotnie siały zamęt w szeregach rywali, którzy musieli poświęcać mu znacznie więcej uwagi niż pozostałym piłkarzom. Snajper z Wellington pokazał, że jest nie tylko łowcą bramek, ale potrafi też wykonać efektowny rajd, zaskoczyć przeciwnika nieszablonowym dryblingiem czy huknąć jak z armaty z dużej odległości. Na tle przeciętnych kolegów z zespołu jego grę oglądało się z wielką przyjemnością, a miał przecież tylko 20 lat.
Po powrocie z Hiszpanii Rufer potwierdzał swoje nieprzeciętne umiejętności w lidze szwajcarskiej. Już w pierwszym sezonie, w którym rozegrał 23 mecze i strzelił cztery gole, przebił się do pierwszego składu. W kolejnych latach jego statystyki były coraz lepsze. W sezonie 1983/1984 w 22 spotkaniach strzelił osiem goli, a rok później w 22 występach zaliczył dziesięć trafień. Najlepszy dla niego był sezon 1985/1986, w którym zdobył 14 bramek w 28 spotkaniach. Całkiem nieźle jak na piłkarza z kraju, gdzie na widok okrągłej piłki ludzie pytają, co się z nią stało, że nie jest jajowata.
Wynton Rufer i Otto Rehhagel (fot. wynrs.co.nz)
Zurych nie był w tych latach potęgą w Szwajcarii, więc kiedy przyszła propozycja z FC Aarau, Rufer nie miał się nad czym zastanawiać. W nowym klubie „Kiwi” szybko stał się pierwszoplanową postacią. W pierwszym roku przebywania w nowym środowisku zaliczył dziesięć trafień, a trzeba pamiętać, że rozgrywki zaczynał jako piłkarz Zurychu, dla którego zdobył dwa gole w pięciu meczach. W końcu nastąpiła strzelecka eksplozja. To był sezon 1987/1988, Rufer trafiał prawą i lewą nogą, ale szczególnie zapamiętano jego bramki strzelone głową. Nowozelandczyk, mierzący 181 centymetrów wzrostu, posiadł umiejętność zawisania w powietrzu i wygrywania pojedynków główkowych z piłkarzami o lepszych warunkach fizycznych. Ta umiejętność pozwoliła mu wyśrubować dorobek strzelecki do 21 bramek. W napastniku zakochali się działacze Grasshoppers Zurych, którzy szybko przekonali Nowozelandczyka do zmiany barw klubowych. Opłacało się! Rufer dla „Koników Polnych” strzelił 18 goli, zdobył krajowy puchar i co najważniejsze, został zauważony przez czołowy niemiecki klub – Werder Brema.
Debiut w Werderze przypadł na 29 lipca 1989 roku. Zespół prowadzony wówczas przez Otto Rehhagela zremisował bezbramkowo z St. Pauli, a nowy nabytek nie pokazał się z najlepszej strony. Były to jednak złe miłego początki, bo pierwszy sezon zakończył z dorobkiem dziesięciu goli. W kolejnym sezonie bramek było już 15, a przy okazji udało się zgarnąć Puchar Niemiec, co pozwoliło na start w Pucharach Zdobywców Pucharów. Tam bremeńczycy nie mieli sobie równych, kroczyli pewnie od zwycięstwa do zwycięstwa, na koniec wygrywając 2:0 z AS Monaco po golach niezawodnego Wyntona. Sukces w europejskich pucharach był jednak okupiony słabą postawą w lidze. „Kiwi” zdobył zaledwie pięć goli w 29 meczach, a jego klub nie powtórzył sukcesu z poprzedniego sezonu. Za to rok później Werder był już mistrzem, a wkład Nowozelandczyka był nie do przecenienia. Jego 17 bramek było podstawą sukcesu, z którego cieszono się w Bremie po raz trzeci w historii. W międzyczasie Rufer zgarniał nagrody dla najlepszego piłkarza Oceanii, działo się tak w 1989, 1990 i 1992 roku, ale było to jakby oczywiste, tak jak późniejszy tytuł najlepszego piłkarza Oceanii XX wieku.
Po przekroczeniu 30-roku życia Rufer zaliczył jeden z najbardziej udanych sezonów w swojej karierze, lecz jak się później okazało, „Kiwi” zanotował wówczas ostatni wysoki lot. Sezon 1993/1994 zakończył z dorobkiem dziesięciu goli, w pierwszej części kolejnych rozgrywek zaliczył tylko dwa trafienia, więc przestał być potrzebny. Z Bremy odchodził jednak jako zwycięzca, bo przecież kiedy przychodził do tego klubu, nikt nie sądził, że stanie się on jego legendą.
Wynton Rufer (fot. Iffhs.de)
Jako kolejne miejsce swojej kariery Wynton wybrał Japonię, która była wówczas modnym kierunkiem. W J League można było podnieść z murawy duże pieniądze, które przyciągały czołowych piłkarzy globu. Nowozelandczyk błyszczał wśród nich jasnym światłem. W pierwszym sezonie gry w JEF United Ichara strzelił 21 bramek, w drugim dołożył kolejne cztery. Po niewiele ponad roku spędzonym w Kraju Kwitnącej Wiśni zawodnik zatęsknił jednak za Bundesligą. Kiedy więc przyszła oferta z Kaiserslautern, nie myślał ani chwili, nie interesował go też fakt, że to tylko 2. liga, chciał wrócić tam, gdzie piłka nożna zajmuje najwyższą pozycję w hierarchii młodego człowieka. Wrócił, by karmić się futbolem i delektować się każdym jego kąskiem. Tym razem smak niemieckiego futbolu był jednak cierpki jak nieświeże wino.
Przygoda z Kaiserslautern trwała krótko. Rufer spędził tam zaledwie pół roku, po czym wrócił do ojczyzny. Wybrał Central United, które po chwili zamienił na North Shore United. „Kiwi” spróbował też swoich sił w lidze australijskiej, w której przez trzy sezony reprezentował barwy Melbourne Kingz. W 2002 roku postanowił zakończyć swoją bogatą karierę, która zawsze będzie piękna, bo pozostawia po sobie wiele znaków zapytania. Co by było, gdyby Rufer urodził się w silniejszym piłkarsko kraju, co by się stało, gdyby otrzymał pozwolenie na pracę w Anglii, a co, gdyby nie trafił do Werderu? Sam zawodnik nie marnował czasu na zadawanie sobie takich pytań i wziął się za coś innego.
Jeszcze jako piłkarz Rufer próbował swoich sił jako trener. Praca w North Shore, Kingz czy z reprezentacją kobiet do lat 16 nie przypadła mu jednak do gustu. Nowozelandczyk wybrał coś zupełnie innego. Chodzi o szkolenie młodzieży, która przecież nie darzy piłki nożnej głęboką miłością. Rufer jest założycielem szkółki piłkarskiej o nazwie WYNRS, która ma swoje oddziały w Wellington, Auckland, Dunedin, Christchurch i Hawkes Bay. Jego akademia piłkarska jest sławna na całym świecie, dzięki kontaktom, które posiada. Nic dziwnego, że młodzież w tym kraju coraz chętniej garnie się do piłki nożnej, o czym świadczą coraz lepsze wyniki drużyny narodowej.
Oceania to piłkarskie peryferia. Kluby z Australii czy Oceanii nie są popularne poza kontynentem, reprezentacje tych krajów nie osiągają sukcesów na arenie międzynarodowej. Piłkarze także nie mogą się szczycić osiągnięciami w wielkiej piłce, Europę podbiło zaledwie kilku Australijczyków i jeden Nowozelandczyk. Ten nowozelandzki rodzynek to piłkarz o dźwięcznym przydomku „Kiwi” – Wynton Rufer.
Nowa Zelandia nie jest miejscem, które sprzyja rozwojowi piłkarskiego talentu. Znacznie bardziej popularną dyscypliną jest rugby, w którym „All Blacks” od wielu lat odnoszą ogromne sukcesy. Tubylcy wolą też grać w baseball czy krykiet, spychając piłkę nożną gdzieś pomiędzy saneczkarstwo a pływanie synchroniczne. W takich warunkach trudno podnosić swoje umiejętności, bo po prostu nie ma z kim trenować. Jeśli potraficie sobie wyobrazić chłopca w stroju sportowym z piłką nożną pod pachą, który zza siatki patrzy, jak jego rówieśnicy biegają za jajowatą piłką, to będzie to bliskie temu, co spotkało młodego Wyntona. Na szczęście Rufer mógł trenować codziennie, choćby na ulicy czy podwórku koło domu, bo równie wielkim entuzjastą futbolu był jego brat – Shane. Wynton szybko zapisał się też do lokalnego klubu, Wellington Diamond United, do którego dołączył już w wieku siedmiu lat. Tam już miał z kim grać, ktoś też dbał o to, żeby jego rozwój sprawnościowy przebiegał jak należy. Inna sprawa, że Rufer po prostu do tego klubu nie pasował, uchodził za postać z innej bajki. Był jedynym w tym towarzystwie, który kochał to, co robi, nie biegał za futbolówką tylko dlatego, że okazał się za wątły na uganianie się za jajowatą piłką, jak to było w przypadku wielu młodych chłopców z Nowej Zelandii. Wynton miał to coś, tę pasję, która skazywała go na sukces mimo trudnych warunków.
Wynton Rufer i Pele (fot. wynrs.co.nz)
W pierwszym zespole Wellington Diamonds Rufer debiutował jako 18-letni chłopiec. W międzyczasie zaliczył też kilka występów w lokalnych klubach jak Stop Out i Miramar Rangers. Utalentowany napastnik nie czekał zbyt długo, zanim oglądający go w akcji skauci wywęszyli dobry interes. Piłkarza w swoich szeregach zapragnął angielski Norwich City. Po kilku dniach w hrabstwie Norfolk działacze zaoferowali nastolatkowi kontrakt, nie bacząc na fakt, czy otrzyma on pozwolenie na pracę. Rufer się nie zastanawiał i 23 października stał się pierwszym Nowozelandczykiem, który podpisał zawodowy kontrakt piłkarski. Anglii nie udało się podbić, a zdecydował o tym brak work permit, czyli pozwolenia na pracę. Zawodnik, który otrzymał pseudonim „Kiwi”, musiał szukać nowego klubu, by grać. Wybrał Szwajcarię, skąd pochodził jego ojciec. Szybko okazało się, że ten wybór był strzałem w dziesiątkę.
Przygoda z FC Zurych zaczęła się w maju 1982 roku. „Kiwi” miał już wówczas za sobą sześć meczów i trzy gole w reprezentacji kraju oraz tytuł najbardziej utalentowanego piłkarza w Nowej Zelandii. Zanim jednak wziął udział w meczach o punkty w lidze szwajcarskiej, pokazał swój nieprzeciętny talent przed całym światem. W 1982 roku Nowa Zelandia po raz pierwszy w historii zagrała na mistrzostwach świata i choć wszystkie mecze przegrała, a bohater niniejszego tekstu nie strzelił choćby jednego gola, to został pozytywnie zapamiętany. Rufer stanowił jakieś 80% siły ofensywnej Nowozelandczyków. Jego niewygodne strzały wielokrotnie siały zamęt w szeregach rywali, którzy musieli poświęcać mu znacznie więcej uwagi niż pozostałym piłkarzom. Snajper z Wellington pokazał, że jest nie tylko łowcą bramek, ale potrafi też wykonać efektowny rajd, zaskoczyć przeciwnika nieszablonowym dryblingiem czy huknąć jak z armaty z dużej odległości. Na tle przeciętnych kolegów z zespołu jego grę oglądało się z wielką przyjemnością, a miał przecież tylko 20 lat.
Po powrocie z Hiszpanii Rufer potwierdzał swoje nieprzeciętne umiejętności w lidze szwajcarskiej. Już w pierwszym sezonie, w którym rozegrał 23 mecze i strzelił cztery gole, przebił się do pierwszego składu. W kolejnych latach jego statystyki były coraz lepsze. W sezonie 1983/1984 w 22 spotkaniach strzelił osiem goli, a rok później w 22 występach zaliczył dziesięć trafień. Najlepszy dla niego był sezon 1985/1986, w którym zdobył 14 bramek w 28 spotkaniach. Całkiem nieźle jak na piłkarza z kraju, gdzie na widok okrągłej piłki ludzie pytają, co się z nią stało, że nie jest jajowata.
Wynton Rufer i Otto Rehhagel (fot. wynrs.co.nz)
Zurych nie był w tych latach potęgą w Szwajcarii, więc kiedy przyszła propozycja z FC Aarau, Rufer nie miał się nad czym zastanawiać. W nowym klubie „Kiwi” szybko stał się pierwszoplanową postacią. W pierwszym roku przebywania w nowym środowisku zaliczył dziesięć trafień, a trzeba pamiętać, że rozgrywki zaczynał jako piłkarz Zurychu, dla którego zdobył dwa gole w pięciu meczach. W końcu nastąpiła strzelecka eksplozja. To był sezon 1987/1988, Rufer trafiał prawą i lewą nogą, ale szczególnie zapamiętano jego bramki strzelone głową. Nowozelandczyk, mierzący 181 centymetrów wzrostu, posiadł umiejętność zawisania w powietrzu i wygrywania pojedynków główkowych z piłkarzami o lepszych warunkach fizycznych. Ta umiejętność pozwoliła mu wyśrubować dorobek strzelecki do 21 bramek. W napastniku zakochali się działacze Grasshoppers Zurych, którzy szybko przekonali Nowozelandczyka do zmiany barw klubowych. Opłacało się! Rufer dla „Koników Polnych” strzelił 18 goli, zdobył krajowy puchar i co najważniejsze, został zauważony przez czołowy niemiecki klub – Werder Brema.
Debiut w Werderze przypadł na 29 lipca 1989 roku. Zespół prowadzony wówczas przez Otto Rehhagela zremisował bezbramkowo z St. Pauli, a nowy nabytek nie pokazał się z najlepszej strony. Były to jednak złe miłego początki, bo pierwszy sezon zakończył z dorobkiem dziesięciu goli. W kolejnym sezonie bramek było już 15, a przy okazji udało się zgarnąć Puchar Niemiec, co pozwoliło na start w Pucharach Zdobywców Pucharów. Tam bremeńczycy nie mieli sobie równych, kroczyli pewnie od zwycięstwa do zwycięstwa, na koniec wygrywając 2:0 z AS Monaco po golach niezawodnego Wyntona. Sukces w europejskich pucharach był jednak okupiony słabą postawą w lidze. „Kiwi” zdobył zaledwie pięć goli w 29 meczach, a jego klub nie powtórzył sukcesu z poprzedniego sezonu. Za to rok później Werder był już mistrzem, a wkład Nowozelandczyka był nie do przecenienia. Jego 17 bramek było podstawą sukcesu, z którego cieszono się w Bremie po raz trzeci w historii. W międzyczasie Rufer zgarniał nagrody dla najlepszego piłkarza Oceanii, działo się tak w 1989, 1990 i 1992 roku, ale było to jakby oczywiste, tak jak późniejszy tytuł najlepszego piłkarza Oceanii XX wieku.
Po przekroczeniu 30-roku życia Rufer zaliczył jeden z najbardziej udanych sezonów w swojej karierze, lecz jak się później okazało, „Kiwi” zanotował wówczas ostatni wysoki lot. Sezon 1993/1994 zakończył z dorobkiem dziesięciu goli, w pierwszej części kolejnych rozgrywek zaliczył tylko dwa trafienia, więc przestał być potrzebny. Z Bremy odchodził jednak jako zwycięzca, bo przecież kiedy przychodził do tego klubu, nikt nie sądził, że stanie się on jego legendą.
Wynton Rufer (fot. Iffhs.de)
Jako kolejne miejsce swojej kariery Wynton wybrał Japonię, która była wówczas modnym kierunkiem. W J League można było podnieść z murawy duże pieniądze, które przyciągały czołowych piłkarzy globu. Nowozelandczyk błyszczał wśród nich jasnym światłem. W pierwszym sezonie gry w JEF United Ichara strzelił 21 bramek, w drugim dołożył kolejne cztery. Po niewiele ponad roku spędzonym w Kraju Kwitnącej Wiśni zawodnik zatęsknił jednak za Bundesligą. Kiedy więc przyszła oferta z Kaiserslautern, nie myślał ani chwili, nie interesował go też fakt, że to tylko 2. liga, chciał wrócić tam, gdzie piłka nożna zajmuje najwyższą pozycję w hierarchii młodego człowieka. Wrócił, by karmić się futbolem i delektować się każdym jego kąskiem. Tym razem smak niemieckiego futbolu był jednak cierpki jak nieświeże wino.
Przygoda z Kaiserslautern trwała krótko. Rufer spędził tam zaledwie pół roku, po czym wrócił do ojczyzny. Wybrał Central United, które po chwili zamienił na North Shore United. „Kiwi” spróbował też swoich sił w lidze australijskiej, w której przez trzy sezony reprezentował barwy Melbourne Kingz. W 2002 roku postanowił zakończyć swoją bogatą karierę, która zawsze będzie piękna, bo pozostawia po sobie wiele znaków zapytania. Co by było, gdyby Rufer urodził się w silniejszym piłkarsko kraju, co by się stało, gdyby otrzymał pozwolenie na pracę w Anglii, a co, gdyby nie trafił do Werderu? Sam zawodnik nie marnował czasu na zadawanie sobie takich pytań i wziął się za coś innego.
Jeszcze jako piłkarz Rufer próbował swoich sił jako trener. Praca w North Shore, Kingz czy z reprezentacją kobiet do lat 16 nie przypadła mu jednak do gustu. Nowozelandczyk wybrał coś zupełnie innego. Chodzi o szkolenie młodzieży, która przecież nie darzy piłki nożnej głęboką miłością. Rufer jest założycielem szkółki piłkarskiej o nazwie WYNRS, która ma swoje oddziały w Wellington, Auckland, Dunedin, Christchurch i Hawkes Bay. Jego akademia piłkarska jest sławna na całym świecie, dzięki kontaktom, które posiada. Nic dziwnego, że młodzież w tym kraju coraz chętniej garnie się do piłki nożnej, o czym świadczą coraz lepsze wyniki drużyny narodowej.
