Na początku lat 90. piłkarskie reprezentacje z Afryki zaczęły odgrywać znaczącą rolę w światowym futbolu. W 1990 roku Kamerun dotarł do ćwierćfinału mistrzostw świata, a dwa lata później Ghana sięgnęła po olimpijski brąz. Równie wielkie aspiracje miał wówczas narodowy zespół Zambii. Popularni „Chipolopolo”, czyli „Miedziane Pociski”, zostali niezwykle brutalnie potraktowani przez los, jednak nie poddali się i wrócili na piłkarski szczyt.
O Zambijczykach po raz pierwszy zrobiło się głośno w piłkarskim światku wczesną jesienią 1988 roku. Reprezentacja tego kraju, pod wodzą Samuela Ndhlovu, pojechała do Korei Południowej na igrzyska olimpijskie. Drużyna z Afryki trafiła do grupy B, gdzie miała rywalizować z Irakiem, Włochami i Gwatemalą. W pierwszym meczu „Miedziane Pociski” zremisowały 2:2 z ekipą z Zatoki Perskiej, a bramki dla reprezentantów Czarnego Lądu strzelili Stone Nyirenda i Kalusha Bwalaya, jeden z najlepszych afrykańskich piłkarzy przełomu lat 80. i 90. Prawdziwą furorę Zambijczycy zrobili jednak w starciu z Włochami.
19 września 1988 roku na stadionie w Gwangju gracze „Squadre Azzura” zostali upokorzeni przez słabo wówczas znanych rywali. Klęska Włochów, mających w składzie Ciro Ferrarę i Mauro Tassottiego, była szokiem dla przybyszów z Półwyspu Apenińskiego. Zambijczycy wygrali 4:0, a na listę strzelców wpisali się dwaj niespokrewnieni ze sobą piłkarze o nazwisku Bwalaya: Kalusha (trzykrotnie) i Johnson. Dwa dni później „Miedziane Pociski” znów zwyciężyły 4:0. Tym razem na rozkładzie Afrykańczyków znaleźli się zawodnicy z Gwatemali. Znów błysnął napastnik Cercle Brugge, Kalusha Bwalaya, strzelec dwóch bramek. Taki sam bilans zanotował jego kolega, Derby Mankinka.
Ćwierćfinałowe starcie z Republiką Federalną Niemiec musiało jednak sprowadzić Zambijczyków na ziemię. Do przerwy drużyna ze Starego Kontynentu prowadziła 3:0 po bramkach Wolfganga Funkela i Jurgena Klinsmanna (dwóch). Po zmianie stron swoje trzecie trafienie dołożył Klinsmann i Afrykańczycy musieli pakować walizki. To jednak był tylko przedsmak kolejnych sukcesów drużyny z dawnej Rodezji Północnej.
Półtora roku po igrzyskach w Korei reprezentacja Zambii zameldowała się na rozgrywanym w Algierii Pucharze Narodów Afryki. „Chipolopolo” rozprawili się bowiem w eliminacjach z Mozambikiem i Gabonem. Na nieszczęście dla trenera, Samuela Ndhlovu, w tym turnieju nie mógł wziąć udziału Kalusha Bwalaya, wówczas już zawodnik PSV Eindhoven. Mimo to, drużyna z tej dawnej brytyjskiej kolonii spisywała się znakomicie.
Zambia pokonała w meczach grupowych Kenię i Kamerun po 1:0 i zremisowała bezbramkowo z Senegalem. W półfinale „Miedziane Pociski” nie dały jednak rady Nigerii i przegrały 0:2, zapewniając sobie tym samym udział w meczu o trzecie miejsce. Tam ekipa trenera Ndhlovu rozprawiła się po bramce Webby’ego Chikbalali z Senegalem i wywalczyła brązowy medal XVII Pucharu Narodów Afryki. Zdobywca tego ważnego gola znalazł się wraz ze swoim kolegą z reprezentacji, Samuelem Chombą, w najlepszej jedenastce PNA.
W 1992 roku przygoda Zambijczyków z kontynentalnymi mistrzostwami zakończyła się szybciej niż w Algierii. Podczas turnieju toczonego na senegalskich boiskach w meczu ćwierćfinałowym pogromcami bohaterów tego tekstu okazali się gracze z Wybrzeża Kości Słoniowej. Dla większości zawodników z Zambii były to ostatnie ważne zawody w życiu.
11 października 1992 roku „Miedziane Pociski” rozpoczęły batalię o awans do mistrzostw świata, które miały się odbyć niespełna dwa lata później w Stanach Zjednoczonych. Początkowo drużyna prowadzona przez Niemca Jochena Figgego, nie spisywała się rewelacyjnie. Zambijczycy wygrali 2:0 z Tanzanią (później wynik tego meczu unieważniono, a Tanzańczyków wykluczono z eliminacji), rozbili 4:0 słabą Namibię, ale przegrali 0:2 w potyczce z najgroźniejszym rywalem, Madagaskarem. Na początku stycznia 1993 roku Figge został zastąpiony na stanowisku selekcjonera reprezentacji przez Godfreya Chitalu. Ów szkoleniowiec w przeszłości był jednym z najlepszych zambijskich piłkarzy, a w sezonie 1972, grając w zespole Kabwe Warrors Chitalu, zdobył aż 107 bramek w różnych rozgrywkach.
Pod wodzą Chitalu Zambia ograła 3:1 Tanzanię (podobnie jak jesienią wynik tego meczu unieważniono), ponownie rozgromiła Namibię 4:0, a 27 lutego 1993 roku w Lusace zmierzyła się w batalii o awans do kolejnej fazy eliminacji z Madagaskarem. Bramki Kelvina Mutale, Kalushy Bwalayi i Timothy’ego Mwitwy pozwoliły „Chipolopolo” wygrać 3:1, a ponieważ mieli lepszy bilans bramkowy niż rywale, to zapewnili sobie miejsce w rundzie finałowej kwalifikacji do amerykańskiego mundialu. Pierwszy mecz Zambijczycy mieli rozegrać 2 maja w Dakarze przeciwko Senegalowi.
27 kwietnia 1993 roku rozpoczęła się lotnicza podróż zambijskich piłkarzy z Lusaki do Dakaru. Wstępnie zaplanowano trzy międzylądowania: w Brazzaville (Kongo), Libreville (Gabon) i Abidżanie (Wybrzeże Kości Słoniowej), gdyż należący do Zambijskich Sił Powietrznych samolot DHC-5 Buffalo nie dysponował odpowiednim zasięgiem, pozwalającym na ciągły lot. Na pokładzie wojskowej maszyny znalazło się 18 piłkarzy, 4 członków sztabu szkoleniowego, 3 oficjeli oraz 5 członków załogi. Bez kolegów do Senegalu miał podróżować Kalusha Bwalaya, który na przedmeczowe zgrupowanie planował dotrzeć prosto z Eindhoven, ponieważ wcześniej się rozchorował. Na pokładzie zabrakło też kontuzjowanego zawodnika Anderlechtu Bruksela, Charlesa Musondy. Obaj mięli ogromne szczęście, gdyż samolot z piłkarzami nigdy nie dotarł do celu.
W trakcie tankowania maszyny na lotnisku w Brazzaville mechanicy odkryli awarię jednego z dwóch silników. Osiemnastoletni DHC-5 Buffalo był remontowany na początku 1993 roku i po raz pierwszy miał pokonać tak duży dystans. Usterkę zneutralizowano i zambijski samolot ruszył do Libreville. Postój na lotnisku w stolicy Gabonu również wykazał, że wiekowy środek transportu nie jest w pełni sprawny. Mimo to piloci zdecydowali się lecieć dalej. Kilka minut po starcie doszło do tragedii.
Zambijscy piloci spostrzegli pożar lewego silnika. Kapitan natychmiast zadecydował o powrocie na lotnisko w Libreville. Niestety, zmęczony dowódca statku powietrznego przez pomyłkę wyłączył prawy silnik, wskutek czego maszyna straciła moc i runęła do Oceanu Atlantyckiego, pół kilometra od gabońskiego wybrzeża. Mimo natychmiastowej akcji ratunkowej tamtejszego wojska nie udało się uratować nikogo, spośród 30 osób znajdujących się na pokładzie. Zakończone po 10 latach śledztwo potwierdziło, że powodem tragedii była awaria silnika i błąd pilota.
Katastrofa samolotu z „Miedzianymi Pociskami” na pokładzie była wstrząsem dla całego świata. Również dla Polaków tragedia Zambijczyków nie była obojętnym wydarzeniem. Jednym z tragicznie zmarłych piłkarzy był bowiem Derby Mankinka. Niespełna 28-letni pomocnik wiosną 1992 roku rozegrał trzy mecze w barwach Lecha Poznań i jako pierwszy Afrykańczyk w historii sięgnął po mistrzostwo naszego kraju. W kwietniu 1993 roku Mankinka był zawodnikiem arabskiego Al-Ittifaq.
Żałoba w Zambii trwała kilka tygodni. Ofiary katastrofy z Gabonu zostały pochowane nieopodal Independence Stadium w Lusace, a nowym trenerem kadry mianowano Szkota Iana Porterfieda. Były opiekun m.in. Reading i Chelsea Londyn wraz z Kalushą Bwalayą musiał błyskawicznie skonstruować nową drużynę narodową. Już 4 lipca Zambia miała zmierzyć się w Lusace z Marokiem. „Chipolopolo” dokonali niemożliwego, wygrywając 2:1, a bramki zdobyli niezawodni Kalusha i Johnson Bwalaya. 7 sierpnia Zambijczycy zremisowali bezbramkowo na wyjeździe z Senegalem, a 26 września pokonali w Lusace „Lwy Terangi” aż 4:0. O awansie do finałów mistrzostw świata miało zdecydować starcie Maroka z Zambią.
10 października w Casablance lepsi okazali się gospodarze, którzy za sprawą bramki Abdeslama Laghrissiego zapewnili sobie paszporty do USA. Brak awansu na mundial nie oznaczał jednak, że Zambijczycy zaprzepaścili szansę na jakikolwiek sukces na arenie międzynarodowej. Podopieczni Iana Porterfiela na przełomie marca i kwietnia 1994 roku mieli wziąć udział w Pucharze Narodów Afryki, który zaplanowano w Tunezji.
Reprezentacja Zambii trafiła do grupy z Wybrzeżem Kości Słoniowej i Sierra Leone. Tylko jedna z trzech ekip mogła awansować do ćwierćfinału. Dość niespodziewanie „Chipolopolo” tylko zremisowali 0:0 ze Sierra Leone i tylko zwycięstwo w starciu ze „Słoniami” dawało im przepustkę do dalszej fazy turnieju. Do 79. minuty na tablicy świetlnej utrzymywał się remis, ale wtedy właśnie do siatki rywala trafił Kenneth Malitoli i dał swojej drużynie upragniony awans.
Również jedna bramka wystarczyła Zambijczykom, aby wygrać ćwierćfinałowy mecz z Senegalem. Tym razem gola strzelił Evans Sakala. Odbudowany zespół, któremu przewodził Kalusha Bwalaya, rozgromił w ćwierćfinale Mali 4:0. Gracz PSV Eindhoven raz wpisał się na listę strzelców, pozostałe trafienia dorzucili Elijah Litana, Zeddy Sailetti i Kenneth Maitoli. Mimo sympatii niemal całego świata „Miedziane Pociski” przegrały 10 kwietnia po dramatycznym meczu finałowym z Nigerią 1:2. Zambijczycy prowadzili od 3. minuty po bramce Litany, jednak dwie bramki Emmanuela Amunike dały złoto „Superorłom”.
Na lotnisku i ulicach Lusaki Ian Porterfield i jego piłkarze zostali przywitani jak bohaterowie narodowi. Kalusha Bwalaya, Elijah Litana, Zeddy Sailetti, wybrany do jedenastki turnieju Harrison Chongo, czy też James Phiri stali się żywymi legendami zambijskiego futbolu. Trzeba było niespełna roku, aby po tak strasznej katastrofie jaka spotkała „Chipolopolo”, całkowicie nowi zawodnicy zdołali zająć drugie miejsce w mistrzostwach Afryki. To jedna z najbardziej niezwykłych historii w dziejach światowego futbolu.
Od czasu Pucharu Narodów Afryki w 1994 roku Zambijczycy zdołali jeszcze tylko raz sięgnąć po medal tego turnieju. W 1996 roku „Miedziane Pociski” wywalczyły brąz na boiskach RPA, a Kalusha Bwalaya został królem strzelców mistrzostw Czarnego Lądu.
Dziś ekipa prowadzona przez Włocha Dario Bonettiego plasuje się na 89. miejscu w rankingu FIFA, a prawdziwą nadzieją tamtejszego piłkarstwa jest Emmanuel Mbola. Ten lewy obrońca, który przyszedł na świat 10 maja 1993 roku, ma już na swoim koncie 23 występy w narodowych barwach. Mbola, obecnie zawodnik kongijskiego TP Mazempe, grał już w Europie. Jako gracz Pjunika Erewań wywalczył mistrzostwo i Puchar Armenii i zwrócił na siebie uwagę szefów Arsenalu i Tottenhamu. Kto wie, może już niedługo Mbola nawiąże do osiągnięć Bwalayi.
Nikt jeszcze nie skomentował tego tekstu. Bądź pierwszy.
Dodaj komentarz
Na początku lat 90. piłkarskie reprezentacje z Afryki zaczęły odgrywać znaczącą rolę w światowym futbolu. W 1990 roku Kamerun dotarł do ćwierćfinału mistrzostw świata, a dwa lata później Ghana sięgnęła po olimpijski brąz. Równie wielkie aspiracje miał wówczas narodowy zespół Zambii. Popularni „Chipolopolo”, czyli „Miedziane Pociski”, zostali niezwykle brutalnie potraktowani przez los, jednak nie poddali się i wrócili na piłkarski szczyt.
O Zambijczykach po raz pierwszy zrobiło się głośno w piłkarskim światku wczesną jesienią 1988 roku. Reprezentacja tego kraju, pod wodzą Samuela Ndhlovu, pojechała do Korei Południowej na igrzyska olimpijskie. Drużyna z Afryki trafiła do grupy B, gdzie miała rywalizować z Irakiem, Włochami i Gwatemalą. W pierwszym meczu „Miedziane Pociski” zremisowały 2:2 z ekipą z Zatoki Perskiej, a bramki dla reprezentantów Czarnego Lądu strzelili Stone Nyirenda i Kalusha Bwalaya, jeden z najlepszych afrykańskich piłkarzy przełomu lat 80. i 90. Prawdziwą furorę Zambijczycy zrobili jednak w starciu z Włochami.
19 września 1988 roku na stadionie w Gwangju gracze „Squadre Azzura” zostali upokorzeni przez słabo wówczas znanych rywali. Klęska Włochów, mających w składzie Ciro Ferrarę i Mauro Tassottiego, była szokiem dla przybyszów z Półwyspu Apenińskiego. Zambijczycy wygrali 4:0, a na listę strzelców wpisali się dwaj niespokrewnieni ze sobą piłkarze o nazwisku Bwalaya: Kalusha (trzykrotnie) i Johnson. Dwa dni później „Miedziane Pociski” znów zwyciężyły 4:0. Tym razem na rozkładzie Afrykańczyków znaleźli się zawodnicy z Gwatemali. Znów błysnął napastnik Cercle Brugge, Kalusha Bwalaya, strzelec dwóch bramek. Taki sam bilans zanotował jego kolega, Derby Mankinka.
Ćwierćfinałowe starcie z Republiką Federalną Niemiec musiało jednak sprowadzić Zambijczyków na ziemię. Do przerwy drużyna ze Starego Kontynentu prowadziła 3:0 po bramkach Wolfganga Funkela i Jurgena Klinsmanna (dwóch). Po zmianie stron swoje trzecie trafienie dołożył Klinsmann i Afrykańczycy musieli pakować walizki. To jednak był tylko przedsmak kolejnych sukcesów drużyny z dawnej Rodezji Północnej.
Półtora roku po igrzyskach w Korei reprezentacja Zambii zameldowała się na rozgrywanym w Algierii Pucharze Narodów Afryki. „Chipolopolo” rozprawili się bowiem w eliminacjach z Mozambikiem i Gabonem. Na nieszczęście dla trenera, Samuela Ndhlovu, w tym turnieju nie mógł wziąć udziału Kalusha Bwalaya, wówczas już zawodnik PSV Eindhoven. Mimo to, drużyna z tej dawnej brytyjskiej kolonii spisywała się znakomicie.
Zambia pokonała w meczach grupowych Kenię i Kamerun po 1:0 i zremisowała bezbramkowo z Senegalem. W półfinale „Miedziane Pociski” nie dały jednak rady Nigerii i przegrały 0:2, zapewniając sobie tym samym udział w meczu o trzecie miejsce. Tam ekipa trenera Ndhlovu rozprawiła się po bramce Webby’ego Chikbalali z Senegalem i wywalczyła brązowy medal XVII Pucharu Narodów Afryki. Zdobywca tego ważnego gola znalazł się wraz ze swoim kolegą z reprezentacji, Samuelem Chombą, w najlepszej jedenastce PNA.
W 1992 roku przygoda Zambijczyków z kontynentalnymi mistrzostwami zakończyła się szybciej niż w Algierii. Podczas turnieju toczonego na senegalskich boiskach w meczu ćwierćfinałowym pogromcami bohaterów tego tekstu okazali się gracze z Wybrzeża Kości Słoniowej. Dla większości zawodników z Zambii były to ostatnie ważne zawody w życiu.
11 października 1992 roku „Miedziane Pociski” rozpoczęły batalię o awans do mistrzostw świata, które miały się odbyć niespełna dwa lata później w Stanach Zjednoczonych. Początkowo drużyna prowadzona przez Niemca Jochena Figgego, nie spisywała się rewelacyjnie. Zambijczycy wygrali 2:0 z Tanzanią (później wynik tego meczu unieważniono, a Tanzańczyków wykluczono z eliminacji), rozbili 4:0 słabą Namibię, ale przegrali 0:2 w potyczce z najgroźniejszym rywalem, Madagaskarem. Na początku stycznia 1993 roku Figge został zastąpiony na stanowisku selekcjonera reprezentacji przez Godfreya Chitalu. Ów szkoleniowiec w przeszłości był jednym z najlepszych zambijskich piłkarzy, a w sezonie 1972, grając w zespole Kabwe Warrors Chitalu, zdobył aż 107 bramek w różnych rozgrywkach.
Pod wodzą Chitalu Zambia ograła 3:1 Tanzanię (podobnie jak jesienią wynik tego meczu unieważniono), ponownie rozgromiła Namibię 4:0, a 27 lutego 1993 roku w Lusace zmierzyła się w batalii o awans do kolejnej fazy eliminacji z Madagaskarem. Bramki Kelvina Mutale, Kalushy Bwalayi i Timothy’ego Mwitwy pozwoliły „Chipolopolo” wygrać 3:1, a ponieważ mieli lepszy bilans bramkowy niż rywale, to zapewnili sobie miejsce w rundzie finałowej kwalifikacji do amerykańskiego mundialu. Pierwszy mecz Zambijczycy mieli rozegrać 2 maja w Dakarze przeciwko Senegalowi.
27 kwietnia 1993 roku rozpoczęła się lotnicza podróż zambijskich piłkarzy z Lusaki do Dakaru. Wstępnie zaplanowano trzy międzylądowania: w Brazzaville (Kongo), Libreville (Gabon) i Abidżanie (Wybrzeże Kości Słoniowej), gdyż należący do Zambijskich Sił Powietrznych samolot DHC-5 Buffalo nie dysponował odpowiednim zasięgiem, pozwalającym na ciągły lot. Na pokładzie wojskowej maszyny znalazło się 18 piłkarzy, 4 członków sztabu szkoleniowego, 3 oficjeli oraz 5 członków załogi. Bez kolegów do Senegalu miał podróżować Kalusha Bwalaya, który na przedmeczowe zgrupowanie planował dotrzeć prosto z Eindhoven, ponieważ wcześniej się rozchorował. Na pokładzie zabrakło też kontuzjowanego zawodnika Anderlechtu Bruksela, Charlesa Musondy. Obaj mięli ogromne szczęście, gdyż samolot z piłkarzami nigdy nie dotarł do celu.
W trakcie tankowania maszyny na lotnisku w Brazzaville mechanicy odkryli awarię jednego z dwóch silników. Osiemnastoletni DHC-5 Buffalo był remontowany na początku 1993 roku i po raz pierwszy miał pokonać tak duży dystans. Usterkę zneutralizowano i zambijski samolot ruszył do Libreville. Postój na lotnisku w stolicy Gabonu również wykazał, że wiekowy środek transportu nie jest w pełni sprawny. Mimo to piloci zdecydowali się lecieć dalej. Kilka minut po starcie doszło do tragedii.
Zambijscy piloci spostrzegli pożar lewego silnika. Kapitan natychmiast zadecydował o powrocie na lotnisko w Libreville. Niestety, zmęczony dowódca statku powietrznego przez pomyłkę wyłączył prawy silnik, wskutek czego maszyna straciła moc i runęła do Oceanu Atlantyckiego, pół kilometra od gabońskiego wybrzeża. Mimo natychmiastowej akcji ratunkowej tamtejszego wojska nie udało się uratować nikogo, spośród 30 osób znajdujących się na pokładzie. Zakończone po 10 latach śledztwo potwierdziło, że powodem tragedii była awaria silnika i błąd pilota.
Katastrofa samolotu z „Miedzianymi Pociskami” na pokładzie była wstrząsem dla całego świata. Również dla Polaków tragedia Zambijczyków nie była obojętnym wydarzeniem. Jednym z tragicznie zmarłych piłkarzy był bowiem Derby Mankinka. Niespełna 28-letni pomocnik wiosną 1992 roku rozegrał trzy mecze w barwach Lecha Poznań i jako pierwszy Afrykańczyk w historii sięgnął po mistrzostwo naszego kraju. W kwietniu 1993 roku Mankinka był zawodnikiem arabskiego Al-Ittifaq.
Żałoba w Zambii trwała kilka tygodni. Ofiary katastrofy z Gabonu zostały pochowane nieopodal Independence Stadium w Lusace, a nowym trenerem kadry mianowano Szkota Iana Porterfieda. Były opiekun m.in. Reading i Chelsea Londyn wraz z Kalushą Bwalayą musiał błyskawicznie skonstruować nową drużynę narodową. Już 4 lipca Zambia miała zmierzyć się w Lusace z Marokiem. „Chipolopolo” dokonali niemożliwego, wygrywając 2:1, a bramki zdobyli niezawodni Kalusha i Johnson Bwalaya. 7 sierpnia Zambijczycy zremisowali bezbramkowo na wyjeździe z Senegalem, a 26 września pokonali w Lusace „Lwy Terangi” aż 4:0. O awansie do finałów mistrzostw świata miało zdecydować starcie Maroka z Zambią.
10 października w Casablance lepsi okazali się gospodarze, którzy za sprawą bramki Abdeslama Laghrissiego zapewnili sobie paszporty do USA. Brak awansu na mundial nie oznaczał jednak, że Zambijczycy zaprzepaścili szansę na jakikolwiek sukces na arenie międzynarodowej. Podopieczni Iana Porterfiela na przełomie marca i kwietnia 1994 roku mieli wziąć udział w Pucharze Narodów Afryki, który zaplanowano w Tunezji.
Reprezentacja Zambii trafiła do grupy z Wybrzeżem Kości Słoniowej i Sierra Leone. Tylko jedna z trzech ekip mogła awansować do ćwierćfinału. Dość niespodziewanie „Chipolopolo” tylko zremisowali 0:0 ze Sierra Leone i tylko zwycięstwo w starciu ze „Słoniami” dawało im przepustkę do dalszej fazy turnieju. Do 79. minuty na tablicy świetlnej utrzymywał się remis, ale wtedy właśnie do siatki rywala trafił Kenneth Malitoli i dał swojej drużynie upragniony awans.
Również jedna bramka wystarczyła Zambijczykom, aby wygrać ćwierćfinałowy mecz z Senegalem. Tym razem gola strzelił Evans Sakala. Odbudowany zespół, któremu przewodził Kalusha Bwalaya, rozgromił w ćwierćfinale Mali 4:0. Gracz PSV Eindhoven raz wpisał się na listę strzelców, pozostałe trafienia dorzucili Elijah Litana, Zeddy Sailetti i Kenneth Maitoli. Mimo sympatii niemal całego świata „Miedziane Pociski” przegrały 10 kwietnia po dramatycznym meczu finałowym z Nigerią 1:2. Zambijczycy prowadzili od 3. minuty po bramce Litany, jednak dwie bramki Emmanuela Amunike dały złoto „Superorłom”.
Na lotnisku i ulicach Lusaki Ian Porterfield i jego piłkarze zostali przywitani jak bohaterowie narodowi. Kalusha Bwalaya, Elijah Litana, Zeddy Sailetti, wybrany do jedenastki turnieju Harrison Chongo, czy też James Phiri stali się żywymi legendami zambijskiego futbolu. Trzeba było niespełna roku, aby po tak strasznej katastrofie jaka spotkała „Chipolopolo”, całkowicie nowi zawodnicy zdołali zająć drugie miejsce w mistrzostwach Afryki. To jedna z najbardziej niezwykłych historii w dziejach światowego futbolu.
Od czasu Pucharu Narodów Afryki w 1994 roku Zambijczycy zdołali jeszcze tylko raz sięgnąć po medal tego turnieju. W 1996 roku „Miedziane Pociski” wywalczyły brąz na boiskach RPA, a Kalusha Bwalaya został królem strzelców mistrzostw Czarnego Lądu.
Dziś ekipa prowadzona przez Włocha Dario Bonettiego plasuje się na 89. miejscu w rankingu FIFA, a prawdziwą nadzieją tamtejszego piłkarstwa jest Emmanuel Mbola. Ten lewy obrońca, który przyszedł na świat 10 maja 1993 roku, ma już na swoim koncie 23 występy w narodowych barwach. Mbola, obecnie zawodnik kongijskiego TP Mazempe, grał już w Europie. Jako gracz Pjunika Erewań wywalczył mistrzostwo i Puchar Armenii i zwrócił na siebie uwagę szefów Arsenalu i Tottenhamu. Kto wie, może już niedługo Mbola nawiąże do osiągnięć Bwalayi.