Azor Matusiwa

Pochodzenie

Urodził się 28 kwietnia 1998 roku w Hilversum, w rodzinie pochodzącej z Angoli. Jego starszy brat Diangi też był zawodowym piłkarzem i zagrał w reprezentacji Angoli. Matusiwa mówił, że piłką zajmował się od dziecka i grał na ulicy codziennie. Jako nastolatek oglądał Xaviego z Barcelony i Yayę Touré, a mecze Premier League z programu „Match of the Day” sprawiły, że gra w Anglii stała się jego marzeniem.

Zaczynał w hilversumskim klubie HSV Wasmeer. W 2011 roku trafił do młodzieży Almere City, które współpracowało wtedy z Ajaksem Amsterdam. Jako zawodnik Almere trenował czasem z rówieśnikami z Ajaksu, a od sezonu 2013/2014 grał w juniorach Ajaksu, w drużynach U-17, U-18 i U-19.

Kariera

W Ajaksie występował też w rezerwach. W pierwszej drużynie zagrał raz: 6 maja 2018 roku, w ostatniej kolejce Eredivisie z Excelsiorem, wygranej przez Ajax 2:1. Wyszedł w podstawowym składzie, a trener Erik ten Hag zostawił go na boisku do końca. Matusiwa mówił, że ten mecz zapamięta na zawsze. Zimą 2019 roku został wypożyczony do De Graafschap, gdzie zagrał w 16 meczach Eredivisie i czterech spotkaniach baraży.

Latem 2019 roku FC Groningen kupiło go z Ajaksu i podpisało z nim czteroletni kontrakt. Dyrektor techniczny Mark-Jan Fledderus opisywał go jako nowoczesnego, dynamicznego i wszechstronnego pomocnika z wielką chęcią do walki. W Groningen trenował go Danny Buijs. Matusiwa mówił, że to u niego dojrzał jako piłkarz, a szczególnie dużo nauczył się o taktyce obrony. Na początku zdarzały im się spięcia, bo Buijs był twardy na boisku, ale w rozmowach w cztery oczy był wyrozumiały. W Groningen grał też z Arjenem Robbenem. Opowiadał, że gdy Robben uczestniczył w treningach, ich poziom od razu rósł.

Latem 2021 roku przeszedł do Stade de Reims. Chciał wtedy do RC Lens, ale Groningen zablokowało ten transfer. W Reims zadebiutował 12 września 2021 roku w wygranym 2:0 meczu z Rennes na Roazhon Park i szybko wszedł do podstawowego składu. Pod wodzą Willa Stilla stał się jednym z kluczowych graczy środka pola. Jako piłkarz Reims mówił, że marzy o Premier League.

22 stycznia 2024 roku podpisał z Rennes kontrakt na cztery i pół roku. Mówił wtedy, że nie było łatwo opuścić klub w środku sezonu, ale w Rennes widzi tylko pozytywy. Klub podkreślał jego aktywność na boisku, dobrą technikę i inteligencję taktyczną.

13 lipca 2025 roku Ipswich Town ogłosiło jego transfer na cztery lata. Był trzecim letnim nabytkiem klubu, który spadł z Premier League. Matusiwa mówił, że od początku poczuł, że to klub dla niego. W Championship strzelił zwycięskiego gola w meczu z Hull City: 3 marca 2026 roku, w 71. minucie, uderzeniem sprzed pola karnego. W sezonie 2025/2026 miał więcej przechwytów niż jakikolwiek inny pomocnik Championship: 75. Ipswich zapewniło sobie bezpośredni awans 2 maja 2026 roku, wygrywając 3:0 z Queens Park Rangers. Został wybrany Piłkarzem Roku Ipswich i Piłkarzem Roku Kibiców. Po ostatnim meczu mówił: „Przyszedłem po to, żeby pomóc klubowi awansować i wrócić do Premier League. I to zrobiliśmy”.

Styl gry

To czysty defensywny pomocnik, który potrafi grać w środku pola we dwóch i jako pomocnik osłaniający obrońców w trójce. Jest silny, ma duży zasięg i dobrze odbiera piłki. Dzięki wyczuciu pozycji notuje wiele przechwytów: w sezonie 2019/2020 był czwartym najlepszym przechwytującym w Eredivisie. Porównywano go do N’Golo Kanté, ale uważał, że różnią się dość mocno. O sobie mówił: „Jestem piłkarzem, który zawsze daje z siebie wszystko i myśli najpierw o drużynie”.

Reprezentacja

W młodzieżowych reprezentacjach Holandii grał od kategorii U-16. W kadrze U-21 rozegrał cztery mecze i uczestniczył w mistrzostwach Europy U-21 w 2021 roku, na których Holendrzy odpadli w półfinale z Niemcami.