Neil Harris

Pochodzenie

Neil Harris urodził się 12 lipca 1977 roku w Orsett w hrabstwie Essex. Karierę seniorską zaczął w Cambridge City, gdzie w wieku 18 lat trafił pod skrzydła Grahama Danielsa, osobowości i człowieka niebojącego się mówić głośno. Nazywał to swoją „prawdziwą szkołą futbolu”. Pracował też kiedyś w biurze w londyńskim City, od dziewiątej do piątej, a o sobie mówi, że ma mentalność starej szkoły. W 1998 roku do Millwall sprowadził go Billy Bonds. Harris wspomina, że miał wtedy wszystko do udowodnienia i musiał zdobywać kibiców bramkami.

Został w klubie na dobre. Rozegrał dla Millwall ponad 430 meczów w dwóch okresach, strzelił 138 goli i do dziś jest jego najlepszym strzelcem. W 2004 roku grał w ataku w przegranym finale FA Cup z Manchesterem United. Występował też w Cardiff City (na wypożyczeniu), Nottingham Forest, Gillingham i Southend United. Karierę zakończył w czerwcu 2013 roku po kontuzji kolana. Mówił, że decyzja nie była trudna, ale „zostawiasz za sobą marzenie i karierę”.

Kariera trenerska

W czerwcu 2013 roku wrócił do Millwall jako trener w sztabie Steve'a Lomasa: „jestem znów na dole i chcę zobaczyć, czy się do tego nadaję”. Prowadził zespół do lat 21 i uczył młodych zawodników stylu Iana Holloway'a, od którego podpatrywał organizację gry. Gdy w grudniu 2013 roku odszedł Lomas, krótko prowadził pierwszy zespół, ale wtedy zaznaczył, że nie chce tej pracy na dłużej.

Wiosną 2015 roku, po zwolnieniu Holloway'a, znów dostał drużynę do końca sezonu. Millwall spadło z Championship, ale klub potwierdził go jako trenera na stałe. Harris zaczął od oczyszczenia kadry i odbudowy więzi z kibicami, którzy przestali się utożsamiać z drużyną. W sezonie 2015/2016 klub skończył czwarty, cztery punkty za miejscem premiowanym bezpośrednim awansem, i przegrał finał barażów na Wembley z Barnsley 1:3. Rok później wygrał finał barażów z Bradford City 1:0 i wrócił do Championship. W tym samym sezonie w FA Cup wyeliminował Leicester City, mistrza Anglii, a w ćwierćfinale odpadł z Tottenhamem. Drugi ćwierćfinał FA Cup Millwall osiągnęło w 2019 roku, a w 2018 brakowało mu trzech punktów do barażów w Championship. Jego asystentem był David Livermore.

W październiku 2019 roku Harris zrezygnował: „to właściwa decyzja we właściwym czasie, nie tylko dla klubu, ale i dla mnie”. Livermore odszedł razem z nim. Miesiąc później zastąpił Neila Warnocka w Cardiff City. W sezonie 2019/2020 zespół skończył na piątym miejscu i przegrał w półfinale barażów z Fulham. W styczniu 2021 roku, po sześciu porażkach z rzędu, właściciel Vincent Tan zwolnił go razem z Livermore'em.

W styczniu 2022 roku objął Gillingham, które miało dziesięć punktów straty do bezpiecznej strefy w League One. Zespół był blisko utrzymania i spadł dopiero w ostatniej kolejce, na różnicę bramek. W League Two, przy ograniczonym budżecie, wyeliminował w Carabao Cup Brentford po rzutach karnych. Po zmianie właściciela klub wzmocnił skład, a Harris w sezonie 2022/2023 skończył na 17. miejscu. W październiku 2023 roku, po czterech zwycięstwach na początek sezonu i spadku na ósme miejsce, został zwolniony: klub chciał „pójść w innym kierunku”. Harris mówił później, że to było „dziwaczne doświadczenie”, które nauczyło go, żeby nie ufać ludziom wokół siebie i nad sobą.

W grudniu 2023 roku objął Cambridge United w League One, tym razem bez Livermore'a, z istniejącym sztabem. W lutym 2024 roku zgłosiło się Millwall, które po zwolnieniu Joego Edwardsa miało punkt przewagi nad strefą spadkową, i Harris wrócił na The Den. „Jestem innym człowiekiem, mój pogląd na futbol się rozwinął”, mówił, dodając, że nie zmienił przekonań, ale stał się bardziej elastyczny. Klub utrzymał się w Championship i skończył sezon na 13. miejscu. W grudniu 2024 roku Harris odszedł. Mówił, że najbardziej brakuje mu przewodzenia szatni i roli „ojca” dla trzydziestu zawodników.

W lutym 2025 roku wrócił do Cambridge United, ale nie uratował go przed spadkiem do League Two. W sezonie 2025/2026 klub skończył na trzecim miejscu i 2 maja 2026 roku zapewnił sobie bezpośredni awans po bezbramkowym remisie w Crewe, rok po spadku. Miał najlepszą obronę w całej EFL. Harris podkreślał rolę dyrektora sportowego Marka Bonnera, który, jak mówił, zmienił kulturę porażek i zbudował strukturę oraz tożsamość.

Styl i metody

W Millwall Harris stawiał na szerokie 4-4-2. Tłumaczył, że drużyna nie musi mieć piłki, ale ma grać szybko i agresywnie, a skrzydłowi mają dośrodkowywać: „blood and thunder”. Jako wzory podawał Atlético Madryt, Leicester i Burnley, drużyny, które nie zawsze mają piłkę, za to ciężko pracują. Skrzydłowemu, który nie chce dryblować ani dośrodkowywać, mówił, że nie jest dość odważny, by grać w Millwall. Od zawodników oczekuje, żeby byli „uparci, wytrwali, wredni, ale też porządni goście”, a komunikaty upraszcza, jak jego trenerzy Kenny Jackett i Ray Harford. Nie trzyma się jednak jednego systemu: w drużynie do lat 21 grał 4-3-3.

W Cambridge w sezonie 2025/2026 częściej grał trójką z tyłu, w 3-4-2-1, ale przełączał się też na czterech obrońców. W sezonie 2026/2027 w League One zespół wychodzi na przemian w 3-4-2-1 i 4-2-3-1. Ma niewiele piłki i często posyła długie podania, ale mocno pressuje, a rywale rzadko wchodzą w jego pole karne.

Z piłkarzami rozmawia indywidualnie. Zauważał, że kiedyś po meczu szło się do pubu, a dziś piłkarze „piją kawę i zieloną herbatę”. Przyznawał, że zdarzało mu się podnosić głos, a Livermore bywał wtedy „dobrym policjantem”, i że zrobił błąd, gdy zabrał starszego zawodnika na wyjazd na północ i nie wpisał go do osiemnastki. W codziennej pracy uczył się, jak mówił, „każdej minuty każdego dnia”.

Polski wątek jest jeden. W lipcu 2019 roku Harris sprowadził do Millwall z Ipswich Town na wypożyczenie bramkarza Bartosza Białkowskiego, który w 2018 roku był w kadrze Polski na mistrzostwa świata. Pierwsze podejście do transferu rozbiło się o badania medyczne. Harris mówił, że o piłkarzu dostał dobre referencje od Micka McCarthy'ego. Odszedł z Millwall kilka miesięcy później, a Białkowski został w klubie do 2024 roku.

Wypowiedzi

„Nie zmieniłem swoich przekonań za bardzo. Nagle nie wchodzi tu Jürgen Klopp! Ale jestem inny, dużo bardziej elastyczny niż kiedyś” (Southwark News, luty 2024).

„Możesz być tylko tym, kim jesteś. Gdy zaczynasz zmieniać osobę, którą jesteś, idziesz w stronę upadku” (The Guardian, maj 2016).