Leam Richardson

Pochodzenie

Leam Richardson urodził się 19 listopada 1979 roku w Leeds. Wychowywał się w akademii Blackburn Rovers i w 1998 roku grał w finale Młodzieżowego Pucharu Anglii razem z Davidem Dunnem. W pierwszej drużynie zadebiutował w Pucharze Ligi na Elland Road, przeciwko swojemu ukochanemu Leeds. Po zmianie trenera w Blackburn przeniósł się do Boltonu Wanderers, który prowadził wtedy Sam Allardyce.

Jako prawy obrońca rozegrał w Boltonie trzynaście meczów ligowych, w tym minuty w Premier League w sezonie 2001/2002, potem grał na wypożyczeniach w Notts County i Blackpool, a od 2003 roku w Blackpool na stałe. Po odejściu stamtąd w 2005 roku został bez klubu. Przez trzy miesiące trenował sam, aż w Accrington Stanley wziął go na kontrakt niepełnoczasowy trener John Coleman. Miał zostać na rok, a został na osiem: wywalczył awans z Conference do Football League, a potem był podstawowym graczem w League Two. Przez kontuzje i kilka operacji po trzydziestce grał coraz mniej.

Już pod koniec kariery zaczął studia z pracy socjalnej. Przez dwa lata był wolontariuszem w leedzkiej służbie pracy z młodzieżą w konflikcie z prawem, między innymi jako mentor. Sam mówi, że to doświadczenie ukształtowało go jako człowieka i trenera. W pewnym momencie chodził też na kurs fizjoterapii, żeby zrozumieć pracę różnych działów w klubie.

Kariera trenerska

Pierwszą pracę szkoleniowca dostał w styczniu 2012 roku, gdy Coleman odszedł do Rochdale, a Richardson, wciąż zawodnik Accrington, objął drużynę tymczasowo. Kilka tygodni później klub zatrudnił Paula Cooka, a Richardson został jego asystentem. W październiku 2012 roku Cook wyjechał do Chesterfield, Richardson ponownie przejął zespół, a 1 listopada dostał stanowisko na stałe, wciąż jako zarejestrowany piłkarz. W listopadzie 2012 roku sprowadził jako grającego trenera byłego reprezentanta Anglii Jamesa Beattiego. Sezon był trudny: w marcu Accrington było ostatnie w całej Football League. Pięć zwycięstw w ostatnich ośmiu meczach dało utrzymanie na kolejkę przed końcem. Nazwał to wtedy „drobnym cudem”. Po sezonie wrócił do Cooka, tym razem jako asystent w Chesterfield.

Po latach opowiadał, że gdy wskoczył na fotel pierwszego trenera, szybko zrozumiał, że „nie ma pojęcia” o podstawach tej pracy: o presji, wymaganiach i oczekiwaniach. Zdecydował wtedy, że będzie dążył do długowieczności, nie do statusu, i przez kolejnych siedem lat uczył się jako numer dwa. Z Cookiem przeszedł przez Chesterfield (tytuł w League Two), Portsmouth od 2015 roku (mistrzostwo League Two 2016/2017) i Wigan Athletic od maja 2017 roku, gdzie zespół w pierwszym sezonie wygrał League One i awansował do Championship.

Latem 2020 roku Wigan wpadło w administrację, spadło z Championship po odjęciu dwunastu punktów, a Cook zrezygnował. Richardson został do prowadzenia treningów, w listopadzie, po odejściu Johna Sheridana do Swindon Town, przejął drużynę, która była ostatnia w League One. Odrzucał propozycje pracy w Premier League i Championship, bo chciał dokończyć sprawę w Wigan. Drużynę tworzyli wypchnięci z innych klubów zawodnicy, na przykład Will Keane, którego klub zakontraktował na cztery tygodnie, oraz kilkunastu wychowanków. Wigan utrzymało się o jeden punkt, a w kwietniu 2021 roku, już pod nowym właścicielem, Richardson został trenerem na stałe. Odmówił wtedy propozycji Cooka, który objął Ipswich Town i chciał go zabrać jako asystenta. W 2021 roku skończył też kurs UEFA Pro w angielskiej federacji.

Utrzymanie z roku 2021 uważa za największe osiągnięcie w całej karierze, ważniejsze niż tytuły. W kolejnym sezonie 2021/2022 zaczynał praktycznie od zera: w kadrze zostało czterech piłkarzy, nie było działu skautingu, sztabu medycznego ani trenerów pomocniczych. Zbudował zespół z Maxem Powerem, Jamesem McCleanem, Tomem Naylorem i Charliem Wykiem, a obok nich z wychowankami Callumem Langiem i Thelo Aasgaardem. W listopadzie 2021 roku Wyke zasłabł na treningu, a Richardson rozpoczął resuscytację, którą kontynuował klubowy lekarz. Następnego dnia drużyna zremisowała w Cambridge z 0:2 na 2:2, a w następnym meczu w Plymouth wygrała w ostatniej minucie. Richardson uważa tamten tydzień za punkt zwrotny sezonu. 30 kwietnia 2022 roku Wigan wygrało 3:0 w Shrewsbury, zdobyło mistrzostwo League One i awansowało do Championship. Richardson został trenerem sezonu w League One, a drużyna doszła też do półfinału EFL Trophy i czwartej rundy Pucharu Anglii.

W Championship drużyna dobrze zaczęła sezon 2022/2023, ale z cienką kadrą wpadła w serię sześciu porażek w siedmiu meczach. 10 listopada 2022 roku Richardson został zwolniony. Do dziś uważa, że klub mógł mu zaufać na dłużej.

W grudniu 2023 roku objął Rotherham United, ostatnie w Championship. Nie zdołał uratować zespołu, który spadł do League One, a 17 kwietnia 2024 roku, dwa tygodnie po potwierdzeniu spadku, został zwolniony razem z asystentem Robem Kellym. Potem przez osiemnaście miesięcy nie pracował. Ten czas wykorzystał na naukę: spędził dni w Leeds United u Daniela Farkego, odwiedzał Seana Dyche’a w Evertonie i Nottingham Forest, Chrisa Wildera w Sheffield United i Uwe Roslera, a także zajrzał do rugby i pracy lotniczego pogotowia, żeby zobaczyć, jak ludzie podejmują decyzje w ułamku sekundy. Dostawał w tym czasie oferty z Premier League, Championship i zagranicy.

28 października 2025 roku objął Reading, wtedy 19. w League One, po zwolnieniu Noela Hunta. Do sztabu przyszli Danny Schofield i James Beattie, którego w 2012 roku sprowadził do Accrington. Sezon 2025/2026 klub zakończył na dwunastym miejscu, a we wrześniu 2026 roku Richardson został wybrany trenerem miesiąca League One.

Styl i metody

W Wigan grał zwykle 4-2-3-1 i według własnych słów dominował w posiadaniu piłki. W części meczów budował grę czwórką obrońców, a bronił trójką, a gdy rywale zaczęli się do niego dostosowywać, przechodził na 3-4-3. W Reading w sezonie 2026/2027 prawie zawsze wystawia 4-2-3-1. Na początku pracy w klubie zapowiadał grę „z przodu, agresywną, z wysokim pressingiem”, a we wrześniu 2026 roku mówił, że zespół „oddał trochę posiadania piłki za większą penetrację i bramki”.

Najczęściej opisuje swoją pracę przez kulturę klubu. Wymaga od zawodników, by byli „punktualni, schludni i profesjonalni”, i zachęca ich do spędzania więcej czasu w ośrodku treningowym. Mówi, że sprzątaczki i kucharze są dla niego równie ważni jak piłkarze. W Wigan zbudował od zera sztab i działy, razem z dyrektorem naczelnym zatrudniał ludzi od obsługi stadionu po kuchnię. W Reading stworzył grupę liderów z kilku starszych graczy i włącza wychowanków do pierwszego zespołu.

Z doświadczeń z Wigan wyniósł zasadę, że młodych zawodników trzeba łączyć z piłkarzami, których inne kluby odrzuciły, ale którzy mają charakter. Przy rekrutacji liczy się dla niego osobowość tak samo jak talent. Mówi, że praca z młodzieżą w Leeds nauczyła go być zawsze dostępnym dla zawodników i dbać o nich jako o ludzi, nie tylko piłkarzy.

Wypowiedzi

„Moją filozofią jest wygrywanie. Żeby zbudować jakąkolwiek kulturę i filozofię, trzeba wygrywać.” (Reading Today, październik 2025)

„Utrzymanie się w tamtym sezonie to chyba moje największe osiągnięcie jako trenera, nawet ponad kilka mistrzostw. Utrzymania cenisz najbardziej.” (Coaches’ Voice, listopad 2023)