İsmail Kartal

Pochodzenie

İsmail Kartal urodził się w 1961 roku w Anadolu Kavağı, rybackiej osadzie nad Bosforem na północnym skraju Stambułu. Rodzina pochodzi z Rize, ojciec łowił ryby i początkowo nie chciał, żeby syn grał w piłkę, bo bał się o jego zdrowie i potrzebował go na łodzi. Kartal opowiadał później, że jest „rybackim synem”. W szatni ze względu na ciemną karnację nazywano go „Arapem”.

Zaczynał w Sarıyer, a potem został zawodnikiem Gaziantepsporu. Tam trafił na pozycję prawego obrońcy przypadkiem: w jednym z pierwszych meczów kontuzji doznał podstawowy bek i trener wpuścił młodego Kartala. Pierwszy występ zakończył się błędami w ustawieniu, w drugim źle czuł się w nowych korkach. Po dwóch latach, w 1983 roku, przeszedł do Fenerbahçe, któremu kibicował od dziecka. Działacze wywieźli go wtedy z Gaziantep i ukryli w domu Leftera, legendy klubu. Lefter mówił mu, że jest taki sam jak on, człowiek morza, i radził liczyć tylko na siebie, dużo pracować i nie ulegać kontuzjom. W klubie spędził dziesięć lat, rozegrał około 235 meczów i strzelił 15 goli, głównie z rzutów karnych. W sezonie 1988/1989 Fenerbahçe zdobyło mistrzostwo, strzelając 103 gole. Kartal wykonał wtedy karnego, który dał zwycięstwo w Bursie i przypieczętował tytuł. Karierę kończył w Denizlisporze, gdzie w sezonie 1993/1994 strzelił 12 goli, i w Adanasporze w 1995 roku. W reprezentacji Turcji zagrał sześć razy.

Kariera trenerska

Do Fenerbahçe wrócił w 1996 roku do pracy z młodzieżą. Przełomem było przyjście do klubu Joachima Löwa w 1998 roku: Kartal został jego asystentem i obaj się zaprzyjaźnili. Fenerbahçe zajęło wtedy trzecie miejsce, a Niemiec po sezonie odszedł. Pierwszą samodzielną pracę Kartal miał w Kardemir Karabüksporze (jesień 2000), a potem znów zajmował się młodzieżą Fenerbahçe.

Pierwszy duży sukces osiągnął w Sivassporze. Objął drużynę w sierpniu 2004 roku i po jednym sezonie wprowadził ją do Süper Lig po raz pierwszy w historii klubu, wygrywając 1. Lig. Potem wędrował po klubach zaplecza: Mardinspor (dwa razy), Altay, Malatyaspor (sezon 2006/2007, trzecie miejsce i baraże o awans), Orduspor i Konya Şekerspor. W przerwach komentował mecze w klubowej telewizji FB TV.

W 2010 roku jego dawny kolega z drużyny Aykut Kocaman ściągnął go do Fenerbahçe jako asystenta. Pracował u boku Kocamana, a potem Ersuna Yanala i był w sztabie, który w 2014 roku zdobył mistrzostwo Turcji. Opisywano go wtedy jako powiernika piłkarzy: zaglądał do pokoi, rozmawiał, łagodził napięcia. Gdy Yanal zrezygnował w sierpniu 2014 roku, Kartal został pierwszym trenerem. Pierwszy derbowy mecz wygrał 2:0 z Beşiktaşem na wyjeździe, a 25 sierpnia 2014 roku zdobył Superpuchar Turcji, pokonując w rzutach karnych Galatasaray. Fenerbahçe prowadziło w lidze, ale po wiosennym ataku na autokar drużyny w Rize, w którym ranny został kierowca, straciło rytm i sezon 2014/2015 skończyło na drugim miejscu, trzy punkty za Galatasaray. Po meczu z Kasımpaşą w maju 2015 roku Kartal odszedł. Mówił, że jest wyczerpany, mimo próśb prezesa Aziza Yıldırıma, by został.

Potem było kilka krótkich epizodów: Eskişehirspor (jesień 2015), Gaziantepspor (2016) i MKE Ankaragücü. Do Ankaragücü przyszedł latem 2017 roku. W sezonie 2017/2018 zajął z nim drugie miejsce w 1. Lig i po sześciu latach wprowadził go z powrotem do Süper Lig. W grudniu 2018 roku, już w ekstraklasie, pożegnał się z klubem. Później prowadził Çaykur Rizespor (2019/2020) i Konyaspor (2020/2021).

13 stycznia 2022 roku wrócił do Fenerbahçe po Vitorze Pereirze. Klub miał siedem punktów straty do lidera, a trybuny świeciły pustkami. Na pierwszym spotkaniu powiedział piłkarzom, że wszyscy mają dług wobec klubu, czyli grę, w której widać walkę i bieganie, i obiecał, że będzie wobec nich sprawiedliwy. Spędzał w ośrodku w Samandırze całe dni, a czasem nie wracał na noc do domu. Fenerbahçe po 18 ligowych meczach z jedną porażką zajęło drugie miejsce i wywalczyło miejsce w eliminacjach Ligi Mistrzów. W czerwcu 2022 roku, gdy do klubu przychodził Jorge Jesus, pożegnano go uroczyście. Prezes Ali Koç mówił o „tymczasowym pożegnaniu”.

Wrócił po roku, w lipcu 2023, po zwolnieniu Jesusa. W sezonie 2023/2024 Fenerbahçe zdobyło 99 punktów, najwięcej w historii klubu, strzeliło w lidze najwięcej goli i nie przegrało żadnego meczu na wyjeździe, ale mistrzostwo wygrał Galatasaray (102 punkty). Po sezonie Kartal stracił posadę. W jego zespole grał wtedy Sebastian Szymański, sprowadzony latem 2023 roku z Dynama Moskwa. W styczniu 2025 roku Kartal objął irański Persepolis, z którym zajął trzecie miejsce w lidze, i pracował tam do końca czerwca.

18 czerwca 2026 roku po raz czwarty został trenerem Fenerbahçe, co jest rekordem w historii klubu. W eliminacjach Ligi Mistrzów 2026/2027 jego zespół wyeliminował w drugiej rundzie Górnik Zabrze (1:0 w Stambule i 1:1 w Zabrzu, 28 lipca), a potem Sturm Graz i Olympique Lyon, dzięki czemu Fenerbahçe po 18 latach zagrało w fazie ligowej. Po porażce 1:2 w derbach z Galatasaray Kartal zrezygnował, a klub przyjął dymisję 27 października 2026 roku. Wcześniej, po remisie z Romą we wrześniu, ogłosił już odejście, ale prezes przekonał go do pozostania.

Styl i metody

Kartal preferuje 4-2-3-1. W sezonie 2026/2027 Fenerbahçe grało niemal wyłącznie w tym ustawieniu, sporadycznie 4-3-3. W poprzednich latach zdarzało mu się też grać 4-4-2 z dwoma defensywnymi pomocnikami. Mówi, że podziwia Guardiolę i Kloppa, ale zbudował własny, adaptacyjny styl, bez dogmatów, dopasowany do rywala, stadionu i warunków.

Kibice nazywają go „synem klubu”, a piłkarze „tatą Ismailem”. Chce zespołu, który rozgrywa piłkę i ją zatrzymuje. Po meczu z Górnikiem tłumaczył słabszą pierwszą połowę tym, że rywal przycisnął jego drużynę pressingiem, którego sam chciał użyć. W 2026 roku szczególnie dużo czasu poświęcał stałym fragmentom gry, w obronie i w ataku. Jako asystent zajmował się piłkarzami indywidualnie: Senegalczyk Sow, który czekał na gola 85 dni, po trafieniu jako pierwszemu podziękował właśnie jemu.

Wypowiedzi

„Dajcie mi w tym klubie jakiekolwiek zadanie, a je wykonam. To zadanie jest moim marzeniem.” (Habertürk, czerwiec 2023, cytat z 2014 roku)

„Jesteśmy zespołem, który chce podawać i chce, żeby piłka została przy nas.” (Aydınlık, lipiec 2026)