Brian Schmetzer

Pochodzenie

Brian Schmetzer urodził się 18 sierpnia 1962 roku w Seattle i wychował w dzielnicy Lake City. Jego ojciec Walter, imigrant z Niemiec, który w młodości był dobrym zawodnikiem, założył dziecięcą drużynę Lake City Hawks. Hawks zdobywali mistrzostwa stanu i byli, jak mówi lokalny historyk piłki Frank MacDonald, praktycznie nie do pokonania. Rodzice prowadzili też Sporthaus Schmetzer, jeden z pierwszych sklepów piłkarskich w mieście. Brian jako dziesięciolatek wyciągał gwoździe z desek i prostował je, żeby można ich było użyć przy budowie garażu, a jako dwunastolatek rozwoził gazety i czyścił sitodruk w zapleczu sklepu. Wychował się w niemieckim domu, gdzie, jak mówi, wszystko było czarno-białe.

W 1980 roku, mając 17 lat, podpisał kontrakt z Seattle Sounders z ligi NASL prosto z Nathan Hale High School. Trener Alan Hinton oglądał mecz Hawks, żeby ocenić innego piłkarza, a Schmetzer, drobny lewoskrzydłowy, przyciągnął jego uwagę golem: ściął do środka i słabszą, prawą nogą trafił w okienko. Sam mówi, że po części zawdzięcza karierę temu strzałowi. Ponieważ był niepełnoletni, kontrakt musiał podpisać ojciec. Przez 17 lat grał jako twardy pomocnik w Sounders, w Tulsa Roughnecks i w halowych San Diego Sockers, Tacoma Stars i St. Louis Storm. Mówi, że nie był nigdy najzdolniejszy na boisku, ale nadrabiał myśleniem o krok do przodu. Opowiada o Prekim, z którym grał w Tacomie: tłumaczył mu, że strzela tyle goli, bo on, Schmetzer, pilnuje i swojego rywala, i jego, skoro Preki nie broni.

W 1991 roku wrócił z rodziną do Seattle i zajął się remontami domów, trenując juniorów. Gdy w 1994 roku wznowiono Sounders, na chwilę wrócił do zawodowego grania i na treningi dojeżdżał ciężarówką, przebierając się z roboczych ubrań na parkingu.

Kariera trenerska

Pierwsze trenerskie kroki robił jako asystent w halowych klubach Tacoma Stars i Seattle SeaDogs, a potem był dyrektorem trenerów w klubie Emerald City FC. W listopadzie 2001 roku odezwał się do niego Adrian Hanauer, dyrektor generalny Sounders, wtedy grających w drugiej lidze USL. Schmetzer nie oddzwonił od razu i nie wiedział, kim jest Hanauer. Na spotkaniu w kawiarni na Capitol Hill siedział też prezes Neil Farnsworth. Schmetzer zadał wiele pytań o rolę i odpowiedzialność, zanim się zgodził. Hanauer wspominał, że większość ludzi najpierw by się zgodziła, a pytania zostawiła na potem.

Od 2002 do 2008 roku prowadził Sounders w USL, a remonty domów robił równolegle. Obok niego był Jimmy Gabriel, starszy i bardziej znany trener, i Schmetzer nie czuł się tym zagrożony. W pierwszym sezonie dostał nagrodę Trenera Roku ligi. W 2005 roku wygrał ligę po rzutach karnych w finale z Richmond Kickers, a w 2007 roku pokonał w finale 4:0 Atlanta Silverbacks. W 2008 roku Sounders doszli do półfinału Pucharu USA, pokonując po drodze dwa kluby MLS.

Gdy Seattle dostało miejsce w MLS, Schmetzer był kandydatem na trenera, ale posadę dostał Sigi Schmid. Zgodził się zostać jego asystentem w latach 2009-2016. Przyjął to bez urazy. Mówił później, że Schmid był właściwym człowiekiem, żeby postawić klub na nogi, a on miał szczęście być jego prawą ręką. Hanauer obiecał mu wcześniej, że gdy kiedyś trzeba będzie się rozstać ze Schmidem, jego kandydatura zostanie rozpatrzona poważnie. Schmid, od którego wiele się wtedy nauczył, powtarzał mu: „zatrudniają cię po to, żeby cię zwolnić”. Schmetzer w tym czasie prowadził treningi i rozmawiał z innymi klubami MLS, ale oferty nie dostał.

26 lipca 2016 roku, po bezbarwnym występie w Kansas City, Sounders zwolnili Schmida. Drużyna miała bilans 6-12-2 i była dziewiąta na Zachodzie. Dyrektor generalny Garth Lagerwey powiedział Schmetzerowi: podwój tempo zdobywania punktów, a zostaniesz. Schmetzer porozmawiał z każdym zawodnikiem o jego roli, ustawił zespół w 4-2-3-1 i wpasował w niego Nicolása Lodeiro, kupionego pod koniec lipca. Sounders skończyli sezon z bilansem 8-2-4 i weszli do play-offów, jako pierwsza drużyna w historii MLS po 20 lub mniej punktach w pierwszych 20 meczach. 2 listopada 2016 roku zdjęto z niego przydomek „tymczasowy”, po tym, jak Hanauer i Lagerwey zebrali kandydatury, ale z nikim nie rozmawiali. 10 grudnia Sounders wygrali MLS Cup z Toronto FC po rzutach karnych. Był pierwszym trenerem, który zdobył ten tytuł po objęciu zespołu w trakcie sezonu.

W 2017 roku Sounders znów dotarli do finału i znów trafili na Toronto, tym razem przegrywając 0:2. W 2019 roku wygrali MLS Cup przed własną publicznością, pokonując Toronto 3:1 przy rekordowych dla stanu Waszyngton 69 274 widzach, po zwycięstwie 3:1 w finale konferencji z Los Angeles FC. W 2020 roku przegrali finał z Columbus Crew. W 2022 roku Sounders jako pierwszy klub z MLS w XXI wieku wygrali Ligę Mistrzów CONCACAF, pokonując w finale Pumas UNAM (5:2 w dwumeczu, rewanż 3:0 przy 68 741 widzach). Po meczu Schmetzer powstrzymywał łzy i poprosił o pół roku, żeby ten sukces przetrawić. W tym samym roku Seattle po raz pierwszy w historii w MLS nie weszło do play-offów.

Wiosną 2024 roku drużyna była w dolnej części tabeli, a Schmetzer mówił o tym otwarcie: „Jedenaste miejsce? Kto słyszał o Sounders na jedenastym miejscu?”. Przyznawał, że w klubie padają pytania, czy ta drużyna, a może i on sam, nie są już „po terminie”, a rozstanie z Lodeiro okazało się trudne. W 2025 roku Sounders wygrali Leagues Cup, pokonując w finale Inter Miami.

Styl i metody

Schmetzer gra systemem 4-2-3-1 od chwili objęcia zespołu w 2016 roku i w sezonie 2026 grał nim najczęściej, ale potrafi zmienić układ w trakcie meczu: w 2018 roku w końcówce meczu z Portland przeszedł na pięciu obrońców, tłumacząc, że wtedy środkowy obrońca może zaryzykować rajd, bo ma asekurację. Przez większość czasu w klubie miał jednego napastnika, najpierw Raúla Ruidíaza, potem różnych graczy, i sam przyznaje, że obsada tej pozycji decyduje o losach sezonu. Podkreśla, że trzeba dopasować system do ludzi: do Lodeiro, który mógł biegać po całym boisku, ustawiał zespół inaczej niż dziś, gdy nikt taki nie gra. O sobie mówi, że jest hybrydą: nie jest trenerem jednego systemu jak Peter Vermes, który gra 4-3-3 i dobiera pod to ustawienie ludzi, ale ceni też u Bruce'a Areny umiejętność wyciągania maksimum z piłkarzy i dobierania brakujących elementów składu.

Jordan Morris nazywa go trenerem dla zawodników: ma swoje taktyki, ale pozwala doświadczonym graczom wyrażać siebie w ich ramach. Jest łatwy w kontakcie, nie traci panowania nad sobą, a odprawy w przerwie są bezpośrednie i w większości pozytywne. Asystent Freddy Juarez opisuje, że Schmetzer pyta o decyzje, żeby skłonić człowieka do ponownego przemyślenia, a gdy jest pewien, ufa mu. W klubie ceni się jego brak ego i otwartość na analizy wideo. Sam mówi, że analityka jest w klubie wszędzie, ale on pozostaje dla niej przeciwwagą, bo kieruje się wyczuciem.

Wie, że w relacjach z piłkarzami nie można być za bardzo kolegą. W jego sztabie rolę łagodniejszego pełni Preki Radosavljević, jego dawny kolega z Tacomy, a on, jak mówi, jest tym, który podejmuje ostateczne decyzje. Przyznaje, że wobec Morrisa bywał zbyt surowy i wielokrotnie z nim rozmawiał, czasem żeby go pchnąć, czasem żeby go wesprzeć. Trudne były też rozmowy z Ruidíazem, który w 2023 roku nie godził się z miejscem na ławce. Remonty domów uważa za szkołę trenowania: w obu przypadkach trzeba zobaczyć problem i znaleźć rozwiązanie. Lubi, gdy chłopcy z akademii wchodzą do pierwszej drużyny, i uważa, że jako pierwszy trener może im to ułatwić.

Wypowiedzi

„Dajcie mi pół roku.” (MLSsoccer.com, kwiecień 2022)

„Nigdy nie opierałem się wyłącznie na danych. Jestem raczej przeciwwagą dla danych, bo kieruję się wyczuciem.” (MLSsoccer.com, maj 2024)