Malta to niewielka wysepka na Morzu Śródziemnym na południe od Sycylii. Sama Malta głównie kojarzy się z krzyżem maltańskim, Zakonem Maltańskim (joannici), może niektórym z „Sokołem Maltańskiem” Dashiela Hammeta oraz słabymi piłkarzami. To, że są słabi, nie znaczy jednocześnie – nieciekawi. Przyjrzyjmy się Malcie i jej futbolowi.
Zazwyczaj kiedy widzimy w europejskich pucharach drużynę z Malty, to przewija się nieustannie kilka nazw: Sliema Wanderers, Valetta czy Hibernians. Te drużyny bowiem niemal całkowicie zmonopolizowały krajowe rozgrywki.
Krótka historia
Piłka nożna jest na Malcie najstarszą i najpopularniejszą dyscypliną sportu. Grać w piłkę rozpoczęto już pod koniec XIX wieku, jeszcze za czasów, gdy Malta była kolonią brytyjską. Wg zapisów historycznych grano już w 1884 roku, boso, na powierzchni której żadną siłą nie dało się określić jako boisko. Butów po raz pierwszy użyto w 1885 roku, a jeszcze rok później po raz pierwszy wykorzystano gwizdek sędziego. W 1908 roku pojawiły się poprzeczki oraz dogrywki. Dopiero w późniejszym czasie zaczęto używać siatek w bramkach i numerów na koszulkach.
Maltańska federacja futbolu powstała w 1900 roku i jest jedną z najstarszych w Europie. Mimo to pierwsze rozgrywki ligowe pojawiły się dopiero dziewięć lat później. Pierwszym Mistrzem Malty została Floriana FC. Zespół ten sięgnął po tytuł także w dwóch kolejnych sezonach, a łącznie 25 razy w historii. Floriana FC jest najbardziej utytułowaną drużyną maltańską (łącznie 95 trofeów oraz wiele rekordów ligowych). Jest też drugą najstarszą drużyną maltańską (założona w 1894 roku, starszy jest St. George’s FC – 1890).
W późniejszych latach równolegle obok ligi organizowano też inne rozgrywki m.in.: M.F.A. Cup (sześciokrotnie, od sezonu 1910/1911), Cousis Shield (11 razy, od sezonu 1914/1915), czy Cassar Cup (41 razy od sezonu 1920/1921). Od sezonu 1934/1935 istnieje F.A. Trophy – puchar krajowy. Pierwszy puchar (oraz dwa kolejne) wywalczyła drużyna Sliema Wanderers. Ten zespół z kolei ma w dorobku najwięcej trofeów w F.A. Cup (łącznie 19). Sezon 2003/2004 pozwolił Sliemie wyprzedzić Florianę pod względem liczby triumfów w F.A. Cup i zrównać się z nią liczbą zdobytych tytułów mistrzowskich.
W roku 1920 zespoły maltańskie zaczęły rozgrywać pierwsze mecze z przybywającymi na wyspę drużynami zagranicznymi. W sezonie 1926/1927 wystartował Christmas Cup, w którym brały udział drużyny krajowe i zagraniczne. Wielu zapalonych kibiców opuszczało wówczas świąteczne obiady, byle tylko zobaczyć swoich ulubieńców. Mimo iż zespoły maltańskie dostawały często ciężkie lanie, to i tak Christmas Cup był wielkim świętem dla kibiców.
Jeszcze przed II Wojną Światową kluby maltańskie zaczęły sprowadzać piłkarzy zagranicznych, którzy bardzo wpłynęli na podniesienie poziomu rozgrywek. Sprowadzanie ich nie było zbyt trudne, jako że w tamtych czasach nie płacono za transfery. Co zrozumiałe, wraz ze wzrostem jakości gry rosła liczba widzów przychodzących na mecze.
