Na trybunie: „Obywatele” i obywatele

M.S.: Ja posłużę się przykładem reprezentacji Turcji. Gra w niej urodzony w Brazylii Mehmet (dawniej Marco) Aurelio. Na pewno nie miałby szans na występy w reprezentacji Canarinhos, ale grając przez wiele lat na tureckich boiskach, dojrzał do decyzji przyjęcia obywatelstwa państwa znad Bosforu, został muzułmaninem i zaczął występować dla nowej ojczyzny z dobrym skutkiem dla siebie, jak i dla kraju. Stał się ważnym elementem reprezentacji Turcji. Dzisiaj Mehmet z pewnością ma silniejszą więź z „nową ojczyzną”.

Ł.K.: Jeżeli już wybiera się inną reprezentację, to w jakimś konkretnym celu. Występów w niej oczekuje się z takim samym zdenerwowaniem, a na boisku prezentuje się z równie wielkim zaangażowaniem, jak gdyby była to rodzima kadra. Tutaj można przytoczyć przykład przyszłego reprezentanta Polski, Ludovika Obraniaka. Choć miał propozycję gry w barwach swojej ojczyzny, Francji, zdecydował, że woli jednak założyć koszulkę z białym orzełkiem. I nie wątpię, że w każdy swój ruch na boisku będzie w pełni zaangażowany.

P.M.: Jak według was powinna wyglądać sprawa bariery językowej? Czy ktoś nieznający języka danego kraju powinien być w ogóle brany pod uwagę przy powołaniach do reprezentacji?

Ł.K.: Język akurat nie stanowi większego problemu na boisku. Piłkarze przecież nie wołają do siebie i nie informują się w ten sposób, gdzie pójdzie piłka lub komu zamierzają ją podać. Każda akcja, każde zagranie jest ćwiczone i udoskonalane na treningach, każdy wie, gdzie ma w danym momencie być, więc posługiwanie się mową jest tutaj zbyteczne. Ponadto o wiele szybszym sposobem komunikacji jest pewien umowny system znaków, aniżeli słowa.

M.S.: Tutaj nie do końca zgodzę się z Łukaszem. Owszem, do gry nie jest potrzebna dobra znajomość języka, czego dowodem są sukcesy drużyn klubowych, w których występują piłkarze z różnych krajów, nie zawsze znający ten sam język. W przypadku reprezentacji chodzi jednak o coś innego. Piłkarz jest takim samym człowiekiem jak każdy i nie powinien otrzymywać obywatelstwa bez znajomości języka. Wątpię, żeby Roger czy Emmanuel Olisadebe kiedykolwiek nauczyli się języka polskiego, a jako obywatele Polscy powinni znać „ojczystą” mowę.

S.K.: Ta kwestia jest niewątpliwie sporna, jednak niejednokrotnie sama znajomość języka nie wystarczy. Na boisku istotna jest umiejętność komunikacji, jednak to nie nią wygrywa się mecze. Czasem więc w kraju, w którym brakuje dobrych piłkarzy, reprezentant nieznający języka potrafi grać o klasę lepiej niż rodzimi piłkarze z danego kraju. Tutaj więc ważny jest nie tylko język, ale i klasa piłkarza.

Ł.K.: Mnie w tej sytuacji przypominają się Mistrzostwa Świata U-20 w Kanadzie, kiedy to w zespole Michała Globisza grali nieznający polskiej mowy Damian Rączka czy Ben Starosta. Nie przeszkodziło im to, zwłaszcza temu drugiemu, w rozegraniu całkiem przyzwoitego turnieju. Mający polskie korzenie Anglik sprawiał wrażenie rdzennego reprezentanta Polski. To potwierdza, że w przypadku piłki nożnej język nie jest, a przy obecnym tempie gry długo nie będzie, najważniejszy.

M.S.: Obecnie podobnie będzie wyglądać sytuacja z Ludovikiem Obarniakiem, ale on, w przeciwieństwie do innych „stranierich” w historii polskiej reprezentacji, uczy się języka. Miło byłoby, gdyby Roger, który po Euro 2008 myśli tylko o tym, by wyjechać na zachód, wziął z niego przykład.

P.M.: Co z „Polakami” w naszej rodzimej reprezentacji? Powołania kogo możemy się w najbliższym czasie spodziewać? Na czyj trener powinien postawić, a kto powinien zostać ominięty szerokim łukiem?

S.K.: Moim zdaniem po tym, jak do kadry z obcokrajowców dołączył Roger, na razie nie będzie więcej takich przypadków. Przede wszystkim trudno znaleźć piłkarzy, którzy są dobrzy i chcą dla nas grać. Na pewno jednak warto szukać młodych talentów występujących za granicą, a niejednokrotnie mających polskie korzenie i obywatelstwo. Tacy piłkarze na pewno czuliby się w kadrze bardziej Polakami, a też nie byłoby tylu kontrowersji związanych z ich grą dla reprezentacji Polski.

Ł.K.: Dobrze, że znalazł się wśród obcokrajowców ktoś z poczuciem polskości jak Ludovic Obraniak. Jednak więcej takich przykładów kadrze nie wróżę. Lepiej jest poszukać Polaków za granicą, a potem nie pluć sobie w twarz z powodu straty talentów, chociażby Miroslava Klose, Lukasa Podolskiego, Piotra Trochowskiego czy Tomasza Radzinskiego. To o wiele lepsze, niż naturalizowanie obcokrajowców, którzy w pewnym momencie zaczynają robić łaskę, że przyjadą na zgrupowanie (takich jak Emmanuel Olisadebe).

M.S.: Obaj macie rację, jednak na początku przydałoby się, żeby działacze PZPN-u wzięli przykład ze swoich tureckich kolegów i wyszukiwali piłkarzy, którzy w przyszłości mogliby przydać się kadrze. Przypominają mi się przykłady chyba dwóch najbardziej znanych „utraconych” talentów: Miroslava Klose, który swego czasu był trenowany w rezerwach Kaiserslautern przez Stefana Majewskiego oraz Lukasa Podolskiego, kolegi klubowego Tomasza Kłosa w FC Koeln. W obu przypadkach PZPN był głuchy na podpowiedzi szkoleniowca i ówczesnego piłkarza polskiej kadry. Należy pamiętać, że nie wystarcza raz zaprosić młodego chłopaka do konsulatu polskiego i wręczyć mu pamiątkową koszulkę.

Jak widzimy, sprawy „obywateli” i obywateli wciąż wzbudzają wiele kontrowersji. Zdania na temat chociażby bariery językowej są bardzo zróżnicowane i być może takie rozbieżności w poglądach spowodowały, że dziś polska kadra jest uboższa o kilku solidnych piłkarzy z polskimi korzeniami. Jak na razie nie zapowiada się, że do narodowej kadry trafią kolejni obcokrajowcy z polskim paszportem, ale sytuacja może się diametralnie zmienić w przypadku awansu Polski na Mistrzostwa Świata 2010. Jednak wtedy będzie lepiej, jeśli władze PZPN-u zajrzą na zachodnie boiska i zaproszą do kadry utalentowanych Polaków.

W dyskusji udział wzięli: Piotr Matuszak, Sławomir Kruczek (Primera Division), Łukasz Koszewski i Mateusz Stanaszek (Premier Liga).