FJW: Zygmunt Anczok – najlepszy polski lewy obrońca w historii

Bytomski rozdział

Etap bytomski dla zawodnika z Lublińca miał bardzo słodki smak, ale od początku… W tamtym czasie Polonia Bytom była jedną z czołowych drużyn w Polsce. Świeżo upieczony mistrz Polski postanowił wprowadzać Anczoka do drużyny powoli. Młody Zygmunt zaczął od występów w drużynach juniorskich. Jakby tego było mało, został jednym z architektów mistrzostwa, po które sięgnęła młodzieżówka Polonii. Był to rok 1963, a finał rozegrano w Zielonej Górze.

Czas w Bytomiu miał się okazać najdłuższym okresem w jednym zespole. Był to też czas sukcesów zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Jednym z takich sukcesów międzynarodowych było zdobycie Pucharu Karla Rappana. Zapytacie, co to za rozgrywki? Dla tych młodszych informacja: Puchar Karla Rappana to poprzednik Pucharu Intertoto, a ten ostatni był turniejem dla tych drużyn, które nie dostały się do bardziej znaczących europejskich pucharów.

Dzięki zwycięstwu w Pucharze Karla Rappana Polonia Bytom z Anczokiem w składzie wyjechała na turniej do Ameryki. Ten turniej również wygrali piłkarze z Bytomia. Stany Zjednoczone dla ówcześnie 19-letniego obrońcy Polonii jawiły się jako zupełnie inny świat. Do legendy przeszły jego opowieści o tym, jak niemal dzień w dzień zajadał się kurczakiem za jednego dolara.

Wróg publiczny

Choć bez wątpienia Polonia Bytom była klubem, w którym Anczok spędził najdłuższy okres swojej sportowej kariery, to jednak gra dla Górnika Zabrze przyniosła mu najważniejsze krajowe trofeum. Przejście z Polonii do Górnika wiązało się z pewnymi nieprzyjemnościami. Z dnia na dzień z postaci powszechnie lubianej w Bytomiu stał się wrogiem publicznym. Jego transfer do klubu z Zabrza wywołał wiele negatywnych emocji wśród kibicowskiej społeczności z Bytomia. Wyzwiska pod jego domem były niemal na porządku dziennym…

(…) nie przeprowadziłem się do Zabrza, nadal mieszkałem w Bytomiu. Brygada, która rozwoziła towar o piątej-szóstej rano po sklepach, złożona z kibiców Polonii, codziennie zatrzymywała się pod moim domem i rozpoczynała koncert wyzwisk. Jestem dumny, że dostałem się wtedy do Górnika Zbigniew Anczok w książce „Górnik Zabrze. Opowieść o złotych latach” Pawła Czady

Zygmunt Anczok dołączył do Górnika Zabrze, który w tamtym okresie był najlepszym polskim zespołem. Świeżo upieczony mistrz Polski i zdobywca Pucharu Polski. Dla Górnika chciał grać każdy. Zwłaszcza u boku Włodzimierza Lubańskiego – jednego z najlepszych napastników w historii polskiej piłki. Przenosiny do Zabrza okazały się strzałem w sam środek tarczy. Z Anczokiem w składzie Górnik zdołał w następnym sezonie obronić dublet i ugruntować swoją pozycję hegemona w polskiej piłce. Mało tego, grając u boku Lubańskiego i wielu innych czołowych zawodników tamtych lat, Anczok miał zdecydowanie bliżej do reprezentacji Polski.

Z zabrzańskim klubem wiąże się jeszcze jedna historia z udziałem lewego obrońcy. Tym razem niezbyt wesoła. To właśnie w Zabrzu Anczok, nękany ciągłymi kontuzjami, postanawia zakończyć swoją karierę. Miał zaledwie 27 lat, gdy podjął tę decyzję. W dzisiejszych czasach to przynajmniej sześc, siedem lat grania na najwyższym poziomie. W latach 70. jego kontuzje nie były tak łatwe do wyleczenia jak dziś. Przedwcześnie zakończyła się poważna kariera zawodnika, który na lata miał panować na lewej stronie w reprezentacji Polski i Górniku Zabrze.

Lewy obrońca z przypadku

Anczok zapisał się w historii polskiego futbolu dzięki grze na lewej obronie. Mało kto jednak wie, że to nie była jego „pierwsza” pozycja na boisku. Były reprezentant Polski karierę rozpoczynał jako prawy łącznik. W dzisiejszych czasach ta pozycja już raczej nie funkcjonuje w taktyce. Co sprawiło, że młody Anczok został z dnia na dzień rzucony na lewą obronę i tam został? Odpowiedź jest prosta: kontuzja kolegi z zespołu.

Niefart kumpla z szatni sprawił, że polska piłka dostała jednego z najlepszych (jeśli nie najlepszego) lewych obrońców w jej historii. Anczok robił to na tyle dobrze, że już do końca swojej kariery został na tej pozycji. Dzięki świetnej wydolności i szybkości (o czym wspominaliśmy już wcześniej) Anczok uchodził za obrońcę nowocześnie grającego w piłkę. Tak oto życie po raz kolejny pokazało, że czasami wielkie historie rodzą się z przypadku…

Anczok w reprezentacji

Zygmunt Anczok po raz pierwszy przywdział biało-czerwony trykot w roku 1965. Rywalem, przeciwko któremu zadebiutował popularny „Ana” (pseudonim odziedziczony po starszym bracie – Eryku), była Szkocja. Mecz rozgrywany w Glasgow miał dla Anczoka słodki smak. „Biało-czerwoni” wywieźli ze Szkocji zwycięstwo. Anczok miał zaledwie 18 lat i był to dopiero początek jego wielkich dni w reprezentacji.

Łącznie „Ana” rozegrał 4138 minut w barwach narodowych. Miał też wkład (i to dość spory) w zdobycie chyba najważniejszego trofeum w historii polskiej piłki. Jako etatowy lewy obrońca kadry pomógł w sięgnięciu po złoty medal na igrzyskach olimpijskich w Monachium w roku 1972. Był jedynym zawodnikiem naszej reprezentacji, który rozegrał wszystkie spotkania tego turnieju od początku do końca.

Licznik zatrzymał się na niewielkiej liczbie występów w porównaniu z umiejętnościami i potencjałem Anczoka. Przedwczesne zakończenie kariery zawodowej w 1974 roku sprawiło, że ostatnim występem w barwach narodowych był przegrany mecz z Walią w 1973 roku.

Anczok był nominowany do „Reprezentacji 100-lecia PZPN”. Przegrał niestety z innym wybitnym lewym obrońcą – Antonim Szymanowskim.

***

„Sport to zdrowie” – takiej frazy często używają osoby uprawiające różne dyscypliny sportowe. Często jednak bywa tak, że sport nie daje zdrowia, ale je zabiera. O tym mógł przekonać się Zygmunt Anczok, który z powodu kontuzji musiał przedwcześnie zakończyć karierę zawodową. Wracał później do gry w klubach amatorskich, jednak to już nie było to samo.

Bez wątpienia zapisał się złotymi zgłoskami na kartach historii polskiego sportu. Dla wielu był najlepszym lewym obrońcą w historii. Być może jego dokonania, tak klubowe, jak i reprezentacyjne, byłyby jeszcze bardziej okazałe. Tego jednak się nigdy nie dowiemy. Niemniej jednak Anczok wielkim piłkarzem był i historia powinna o nim zawsze pamiętać.