50BL: Happel, Rehhagel i Magath

Wróćmy do Werderu prowadzonego przez „Króla Otto”. Jeden z zawodników tego zespołu na stałe zapisał się na kartach historii. I wcale nie jest to związane z tytułem mistrzowskim z 1988 roku. 14 sierpnia 1981 roku bremeńczycy mierzyli się z Arminią Bielefeld. W pewnym momencie pędzącego z piłką Ewalda Lienena wślizgiem zaatakował Norbert Siegmann. Dziś trudno w to uwierzyć, ale za typowe sanki i rozcięcie nogi rywala na głębokość 25-centymetrów Siegmann obejrzał tylko żółtą kartkę. Co więcej, sam Lienen wcale nie zamierzał zwijać się z bólu, tylko podniósł się i… podbiegł do Otto Rehhagela! Kontuzjowany piłkarz miał pretensje do trenera Werderu, że ten chwilę wcześniej kazał swojemu podopiecznemu zaatakować rywala. Oczywiście zagranie Siegmanna było niezamierzone, ale i tak miał przez to wiele przykrości. Wystarczy wspomnieć tylko, że otrzymywał wiele listów z pogróżkami, a na następny mecz do Bielefeld musiał jechać w kamizelce kuloodpornej.

Lata 80. to również czasy, gdy w Zachodnich Niemczech w piłkę grało wielu naszych rodaków. W latach 1984-1988 byliśmy nawet najliczniejszą nacją poza Niemcami. Nazwisk było wiele: Smolarek, Famuła, Furtok, Hetmański, Kruszyński i wielu innych, ale tylko niektórzy z nich zawojowali niemieckie boiska, robiąc tam prawdziwą furorę.

Jednym z popularniejszych Polaków za naszą zachodnią granicą był Andrzej Buncol. Jego kariera rozwinęła się w Legii Warszawa, ale piłkarskie Niemcy usłyszały o nim dopiero po znakomitej grze w FC Homburg. Popularny „Krupniok” był jednym z kilku polskich ojców sukcesu drużyny. Swoimi znakomitymi technicznymi zagraniami napędzał fioletowy pociąg, którego stacja końcowa miała miejsce dopiero w najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego emigracja i znakomity sezon 1986/1987 zaowocowały kolejnymi transferami. Transferami do Bayeru Leverkusen i Fortuny Düsseldorf. Srebrny medalista mistrzostw świata 1982 największe sukcesy osiągnął w ekipie „Aptekarzy”, z którą triumfował w Pucharze UEFA. Niekwestionowana gwiazda bardzo szybko przyjęła niemieckie obywatelstwo. Buncol nigdy jednak nie zrzekł się swoich polskich więzi rodzinnych.

Grą w Homburgu próbował popisywać się nie tylko Buncol. Roster zespołu zasilili też dwaj inni Polacy, Roman Wójciki oraz Zbigniew Kruszyński. Ten drugi swoją niemiecką przygodę rozpoczął w 1. FC Saarbrucken i tam też zaliczył swój pierwszy sezon w Bundeslidze. Jego drużyna była zbyt słaba i nie utrzymała się w lidze na kolejny sezon, jednak spory bagaż doświadczeń zebrany w 31 spotkaniach przydał się dwa lata później, gdy już w barwach „TeBe” (przydomek FC 08 Homburg) tworzył defensywny duet wraz z Romanem Wójcickim. Niestety, nie najlepsza gra obu zawodników zakończyła ich przygodę z niemiecką ekstraklasą, a obaj rozjechali się w zupełnie różne strony. Kruszyński wyjechał na Wyspy Brytyjskie, a ten pierwszy trafił do drugoligowego Hannoveru 96. Mimo dobrze zapowiadającej się przyszłości, w przeciwieństwie do chociażby Jana Furtoka, świat o nich nigdy nie usłyszał.

Fani futbolu kojarzą Furtoka głównie z gola strzelonego ręką, ale nie zapominajmy, że poza dziesięcioma bramkami w narodowej reprezentacji na listę strzelców wpisywał się również na Zachodzie. Katowiczanin zapisał się na łamach historii, stając się pierwszym polskim wicekrólem strzelców Bundesligi w sezonie 1991, jednak jest to zupełnie inna opowieść. Legenda katowickiego GKS-u wystąpiła w 188 spotkaniach, 60-krotnie pokonując bramkarzy rywala. To nie skuteczność była jego atutem. W Niemczech pamięta się go głównie z niesamowitych rajdów i umiejętności biegania, którą dysponował. Nie była to zwykła cecha. Jego kondycji i prędkości biegu nie powstydziliby się obecnie najszybsi piłkarze świata. Gwieździe HSV nie wróżono świetlanej przyszłości, bo Furtok w latach młodości lubił zaszaleć.

– Wyszalałem się w młodości. W Katowicach za kołnierz nie wylewałem. Dyskoteki rów­nież nie były mi obce. Nie ukrywam, że lubiłem sobie pohulać. Cóż, błędy młodo­ści. Musiałem przez to przejść. Były dyskwalifikacje i inne kary – wspomina mieszkaniec Kostuchny.

Niesamowicie waleczny był również Włodzimierz Smolarek. Jeden z najlepszych polskich piłkarzy w historii wyemigrował do Niemiec, po owocnej przygodzie z łódzkim Widzewem. Jak większość Polaków nie zagościł tam zbyt długo, ale w Eintrachcie Frankfurt przyjęto go bardzo ciepło. „Biało-czerwony” nie pozostał dłużny i w ciągu dwóch sezonów strzelił w barwach „Orłów” 13 bramek. Dla Niemców było to jednak zbyt mało, a „Sołtys” postanowił zmienić otoczenie i wyjechać do Holandii.

Bramkarzy w lidze niemieckiej mieliśmy i mamy wciąż jak na lekarstwo. Dlatego tym bardziej cieszyć nas powinna mocno zaakcentowana obecność Aleksandra Famuły, który przez długi okres swojej kariery reprezentował Karlsruher SC. KSC od zawsze utrzymywało się w dolnej części tabeli, a Polak był często zmuszany do kapitulacji. Wyjmował piłkę z siatki częściej niż raz na mecz, jednak nie schodził z pewnego poziomu, który starczał na utrzymanie się klubu na najwyższym szczeblu. Wychowanek Sparty Lubliniec stał się w końcu coraz mniej potrzebny. Potrzeba jego obecności w drużynie malała z każdym dniem. Największe niezadowolenie z pozycji w zespole musiało przyjść, gdy bramkarz rozegrał tylko jeden mecz w sezonie. Były piłkarz Górnika Zabrze przeszedł jeszcze do Homburga, jednak po kolejnym słabym sezonie postanowił zakończyć karierę.

Swój odcisk na niemieckich boiskach zostawili też Cezary Tobolik i Janusz Turowski, którzy reprezentowali Eintracht Frankfurt. Mielczanin pozostał w Niemczech po wygranym przez Cracovię meczu w Pucharze Lata. We Frankfurcie nie miał zbyt zadowalających rezultatów. Jedynie 12 bramek w 42 występach było wynikiem zdecydowanie zbyt słabym, przez co Niemcy nie chcieli przedłużyć z nim kontraktu. Jeśli chodzi o tego drugiego, to wyemigrował on do Niemiec, łamiąc zdaniem PZPN-u i Legii Warszawa przepisy panujące w Polsce. Według „Wojskowych” podjęcie gry w drużynie „Die Adler” i opuszczenie stołecznej ekipy bez jej zgody było pogwałceniem regulaminu. Nałożona dyskwalifikacja nie była uznawana przez UEFA, bo rozgrywki w Polsce były wtedy traktowane jako amatorskie. Zawodnik bez problemów pokonał granicę i po siedmiu latach gry zakończył karierę.

Po wielu przygodach niemiecką ligę zasilił też Andrzej Rudy. Uciekający ze zgrupowania reprezentacji ligi polskiej trafił do RFN-u, gdzie kontynuował swoją piłkarską przygodę. Pomocnik nie był w stanie zagościć na dłużej w jednym klubie, to i jego przygoda w Kolonii nie trwała zbyt długo. Po trzech sezonach słabej gry wyjechał do Kopenhagi, gdzie okazał się zbyt słaby, nie przebijając się nawet do pierwszej jedenastki. Pojedyncze epizody w Bundeslidze zaliczył również Grzegorz Więzik, swoje umiejętności próbowali zaprezentować Andrzej Pałasz, Krzysztof Hetmański i Jarosław Biernat, ale ich dorobki były tak skąpe, że mało kto wspomina już o ich obecności na niemieckich murawach.