Recep Uçar

Pochodzenie

Recep Uçar urodził się 22 września 1975 w Stambule i wychował w dzielnicy Ümraniye. Piłkę zaczął kopać w wieku dziesięciu lat w juniorach Ümraniysporu, gdzie w każdej grupie wiekowej był kapitanem. Od 1989 roku trenował w Pendiksporze, a w 1998 przeszedł do İstanbul Büyükşehir Belediyespor (İBB), późniejszego Başakşehiru. Jako prawy obrońca spędził tam większość kariery, był kapitanem i skończył grać w styczniu 2008 roku.

Poza boiskiem miał nietypową drogę. Przez dwa lata studiował elektrotechnikę na Uniwersytecie Stambulskim, ale trójkąt między Pendikiem, gdzie grał, uczelnią w Avcılar i domem w Ümraniye był dla niego za duży. Zdał więc egzamin językowy i dostał się na anglistykę nauczycielską na Uniwersytecie Bosforu, którą w 2001 roku skończył z dobrym wynikiem, cały czas grając zawodowo. Mówi, że punkty zbierał w dni wolne od treningów i że prawdopodobnie jest jedynym absolwentem tej uczelni, który ukończył ją jako czynny piłkarz. Angielski pozwala mu rozmawiać z obcokrajowcami bez tłumacza i czytać zagraniczne źródła.

Kariera trenerska

Po zakończeniu gry został w İBB. W latach 2007-2009 był kierownikiem drużyny, a gdy zrezygnował z pracy administracyjnej, Abdullah Avcı powierzył mu utworzenie pierwszego w klubie działu skautingu. Uçar zaczął go prowadzić w 2009 roku. Platform z danymi jeszcze nie było, więc zamontował rejestratory DVD, nagrywał mecze i zbudował archiwum 750 kaset. Obejrzał mecze w kilkudziesięciu krajach. Edina Viscę śledził na meczach w Antalyi, a potem w Sarajewie, Dokę Madureirę zespół obejrzał pięć razy, a Pierre'a Webo Uçar pokazał Avcıemu na nagraniach. Decyzję zawsze podejmował trener, ale to ten dział stał za sprowadzeniem Viscy, Doki, Samuela Holmena i Webo, którzy zmienili twarz klubu.

W sztabie awansował stopniowo. Pracował w juniorach İBB, w sezonie 2013/2014 był jednym z asystentów Cihata Arslana, gdy klub wygrał I ligę i wrócił do Süper Lig, a od 2014 roku, już jako Başakşehir, obok Erola Buluta został asystentem Avcıego, nadal kierując skautingiem. W 2019 roku poszedł za Avcım do Beşiktaşu. Po latach wspominał dwa przegrane finały Pucharu Turcji, kilka walk o mistrzostwo, które nie skończyły się tytułem, i słupek w 90. minucie baraży Ligi Mistrzów z Sevillą. Uçar mówi, że Avcı jest dla niego wzorem w zarządzaniu ludźmi, komunikacji i dyscyplinie pracy.

Pod koniec października 2020 roku przyjął ofertę Ümraniysporu, klubu z własnej dzielnicy, który po ośmiu kolejkach I ligi był piętnasty z pięcioma punktami. Planował iść z Avcım do Trabzonsporu, ale odmówić klubowi z dzieciństwa nie potrafił. Mówił, że albo zostanie asystentem do końca kariery, albo podejmie ryzyko. Decyzję podjęli razem z Avcım, który tydzień później objął Trabzonspor. Debiut wygrał z Giresunsporem, a sezon 2020/2021 skończył na ósmym miejscu. Przed następnym sezonem miał skompletowane 90 procent kadry już w dniu rozpoczęcia przygotowań, a piłkarze dostali wcześniej indywidualne plany, więc po dwóch, trzech dniach obozu mogli ruszyć z pracą na boisku.

W sezonie 2021/2022 Ümraniyespor przez pierwsze siedem kolejek nie stracił gola i wygrał pierwsze pięć meczów, a na trzy kolejki przed końcem zapewnił sobie mistrzostwo I ligi i pierwszy w 84-letniej historii klubu awans do Süper Lig. Średnia widownia wzrosła w tym czasie z dwustu, trzystu do około dwóch tysięcy osób. Dzień wcześniej mistrzostwo Turcji zdobył Trabzonspor Avcıego. Uçar zadzwonił z gratulacjami przed meczem tamtych, a w niedzielę rano zrobił własnym piłkarzom mowę mistrzowską.

W Süper Lig 2022/2023 Ümraniyespor miał jeden z najniższych budżetów, a pierwsze pięć meczów u siebie rozgrywał poza własnym stadionem z powodu remontu. Zaczął od 3:3 na Fenerbahçe, a w meczach z Fenerbahçe i Galatasaray zagrał odważnym pressingiem. Uçar zrezygnował 19 kwietnia 2023 roku, a drużyna spadła z ligi.

We wrześniu 2023 roku przejął Kayserispor po rezygnacji Çağdaşa Atana. Klub miał zakaz transferowy, a Uçar mówił, że poza młodzieżą ma do dyspozycji trzynastu, czternastu zawodników. Pracował tam do końca stycznia 2024 roku. Pod koniec października 2024 roku objął Konyaspor po Ali Çamdalı, sezon 2024/2025 skończył na jedenastym miejscu, a w Pucharze Turcji doszedł do półfinału, w którym Galatasaray wygrał 5:1. W listopadzie 2025 roku, po serii porażek przed własną publicznością i okrzykach trybun, klub rozstał się z nim za porozumieniem stron.

Trzeciego grudnia 2025 roku objął Çaykur Rizespor po rezygnacji İlhana Paluta. Zespół był dwa punkty nad strefą spadkową, a Uçar mówił, że ma dobrych piłkarzy, ale zbyt łatwo traci gole i trudno mu strzelać. Zapowiedział futbol „pełen zapału, z pressingiem i produktywny” oraz drużynę, która „buntuje się na boisku”, bo zna buntowniczy charakter ludzi z tego regionu. Zespół, który przed jego przyjściem rzadko wygrywał w Rize, zaczął wygrywać u siebie, a w marcu miał już dziewięć punktów przewagi nad strefą spadkową. Sezon 2025/2026 Rizespor skończył na ósmym miejscu.

Styl i metody

Najczęściej ustawia drużynę z czwórką obrońców i jednym defensywnym pomocnikiem przed nią. W Ümraniyesporze zwykle było to 4-1-4-1, w Rizesporze na przemian 4-1-4-1, 4-3-3 i 4-2-3-1. Zdarzały się odstępstwa: 3-4-3 w Ümraniyesporze i 3-1-4-2 w Rizesporze jesienią 2026 roku. Sam opisuje swoje drużyny jako zespoły z głównym szablonem gry, w którym zestawy ataków i plany obrony zmienia się zależnie od rywala. Nie lubi długich przemów motywacyjnych: gdy piłka zaczyna się toczyć, mówi, liczą się plany, a nie motywacja.

Uçar powtarzał, że z klubami o wielokrotnie większych budżetach można rywalizować tylko planową grą, byciem dobrą drużyną i pracą większą niż u rywali. Uważa też, że różnice fizyczne między zespołami da się dziś zniwelować, bo wszystko jest mierzone, więc o wyniku decydują systemy, plany, stałe fragmenty i indywidualne umiejętności. W ataku lubi ruchliwych napastników. W sierpniu 2026 roku mówił, że chce grać tak, by widzowie dostali za bilet futbol wart ceny, i że styl rozwija od stycznia 2026 roku.

Przyznał, że on i inni trenerzy czerpią w ataku z Guardioli, w obronie z Kloppa, a także z Nagelsmanna. Rozwój trenera widzi w oglądaniu jak największej liczby meczów, obserwowaniu pracy innych na treningach i układaniu własnych ćwiczeń pod braki zauważone w grze zespołu. W Ümraniyesporze nie było działu skautingu, więc transfery opierał na własnym doświadczeniu i nazywał ten brak słabością klubu.

Od Avcıego przejął podejście do zarządzania grupą. Opisuje go jako demokratę, który wysłuchuje każdego ze sztabu, ale decyzję podejmuje sam. Dla Uçara dobry trener to nie tylko wiedza taktyczna, ale też umiejętność prowadzenia ludzi, komunikacja i zarządzanie szatnią.

Wypowiedzi

„Na boisku będą mecze, które przegramy wynikiem, ale nie chcemy ich przegrywać grą. Naszym celem jest, żeby cały kraj mówił: dziś Ümraniyespor zagrał dobrze.” (Fanatik, listopad 2021)

„Mam 48 lat. W żadnym momencie życia nie zdobyłem niczego dla siebie łatwo.” (Fotospor, wrzesień 2023)