Mikey Varas

Pochodzenie

Michael Anthony Varas, znany jako Mikey, urodził się 7 grudnia 1982 roku w Burlingame w Kalifornii. Jego ojciec pochodzi z Chile, matka jest Amerykanką. W nastoletnich latach często jeździł do Chile i trenował tam w akademii Universidad Católica. Grał w piłkę na University of San Francisco, a po studiach spędził rok w Chile, trenując z Santiago Wanderers. Sam mówi, że nie miał zawodowej kariery piłkarskiej.

Wykształcenie ma nietypowe jak na trenera MLS: magisterium z kinezjologii, ze specjalizacją z wychowania fizycznego, na Fresno Pacific University i drugie, z przywództwa organizacyjnego, na Southern New Hampshire University. Pierwszy dyplom zdobywał z myślą o pracy na uczelni: chciał być wykładowcą i trenerem w community college.

Kariera trenerska

Przez pierwsze lata pracował w klubach i szkółkach rejonu San Francisco. Prowadził szkołę futsalu w Burlingame, koordynował regionalny program rozwoju zawodników NorCal Premier Soccer i trenował zespoły U-12, U-17 i U-19 w De Anza Force. Zawodowej pracy nie planował: chciał być najlepszym trenerem U-12, a potem U-14 czy U-19. Żartuje, że przez pierwsze dziesięć lat nie należał nawet do sześciu najlepszych trenerów północnej Kalifornii. Praca przy pięciu drużynach, wieczorami i w weekendy, męczyła go, więc plan brzmiał: zostać wykładowcą. Trzy razy dochodził do ostatniego etapu rekrutacji na uczelnię i trzy razy odpadł.

Do futbolu zawodowego otworzyło mu drzwi polecenie znajomego, Benjamina Ziemera, który pracował w Sacramento Republic. W 2016 roku Varas przeprowadził się do akademii tego klubu i w pierwszym sezonie został wybrany trenerem roku strefy zachodniej U.S. Soccer Development Academy w kategorii U-14. Kolejny przypadek zdarzył się jeszcze wcześniej: w 2013 roku, na kursie licencji A, mieszkał w jednym pokoju z Luchim Gonzalezem. Gonzalez zapytał go, dlaczego prowadzi dziewczynki U-11, skoro mógłby pracować wyżej. Kilka lat później, jako dyrektor akademii FC Dallas, wziął go do klubu: w lipcu 2017 roku Varas został trenerem drużyny U-16. W styczniu 2019 roku Gonzalez, już jako trener pierwszej drużyny, awansował go na asystenta. Dallas dwa razy z rzędu weszło do play-offów, a w marcu 2019 roku wyrównało rekord MLS, wystawiając w jednym meczu siedmiu wychowanków akademii. Varas pracował tam m.in. z Bryanem Reynoldsem, Paxtonem Pomykalem, Brandonem Servanią, Tannerem Tessmannem, Jesusem Ferreirą i Ricardo Pepim.

W listopadzie 2021 roku U.S. Soccer powierzyło mu reprezentację USA do lat 20. Plan opisywał w trzech krokach: najpierw kultura jedności i rywalizacji, bo piłkarze nie grali razem od dwóch lat z powodu pandemii, potem wyraźny styl gry spójny w całej federacji, od kadry seniorów po najmłodszych, wreszcie przejęcie przez zawodników odpowiedzialności za drużynę. W 2022 roku wygrał z nią mistrzostwa CONCACAF U-20 bez porażki i zapewnił Amerykanom pierwszy od 2008 roku awans na igrzyska olimpijskie. W półfinale wygrali w Hondurasie 3:0 przed wrogą publicznością, z laserem celowanym w oczy bramkarza, a w finale 6:0 z Dominikaną. Na mistrzostwach świata U-20 w 2023 roku wygrał grupę z Ekwadorem, Słowacją i Fidżi, pokonał w 1/8 finału Nową Zelandię 4:0 i odpadł w ćwierćfinale z późniejszym mistrzem, Urugwajem (0:2). Był też skautem rywali reprezentacji seniorów na mundialu 2022 i asystentem Gregga Berhaltera w 2023 roku. Po zwolnieniu Berhaltera, we wrześniu 2024 roku, poprowadził kadrę tymczasowo w sparingach z Kanadą i Nową Zelandią, do czasu przejęcia jej przez Mauricio Pochettino.

16 września 2024 roku został pierwszym trenerem w historii San Diego FC, nowego klubu MLS w sieci Right to Dream. To była jego pierwsza praca jako szkoleniowca pierwszej drużyny klubu. Przyznaje, że wybór był ryzykiem: podczas procesu rekrutacji powiedział, że klub, który go wybierze, będzie bardzo odważny, bo dowodów na jego umiejętności jest niewiele. Pierwszy miesiąc spędził z dyrektorem sportowym Tylerem Heapsem w podróży po strukturach Right to Dream w Ghanie, Egipcie i Danii. Wtedy też rozmawiali z przyszłymi zawodnikami, m.in. Jeppem Tverskovem, Marcusem Ingvartsenem i Alexem Mightenem, przedstawiając im klub jako koncepcję bez dowodów. 23 lutego 2025 roku San Diego wygrało debiut 2:0 na wyjeździe z Galaxy, obrońcą tytułu. Sezon 2025 zakończyło na pierwszym miejscu w konferencji zachodniej, z rekordową dla klubów z rozszerzenia ligi liczbą punktów (63) i zwycięstw, i doszło do finału konferencji. Varas był finalistą nagrody Trenera Roku MLS. Po pierwszym domowym meczu klubu, zakończonym bezbramkowym remisem ze St. Louis City, razem z Heapsem publicznie potępił homofobiczne okrzyki części kibiców.

Jesienią 2025 roku miał głośny konflikt z Hirvingiem Lozano. Po tym, jak Varas zdjął meksykańskiego skrzydłowego w przerwie meczu z Houston w październiku, doszło do incydentu, przez który Lozano nie zagrał w ostatnim meczu sezonu zasadniczego ani w przegranym meczu play-offów z Vancouver. W styczniu 2026 roku Heaps ogłosił, że Lozano nie wróci do zespołu, a Varas mówił, że liczy się drużyna i jej chemia, a San Diego grało już wiele meczów bez niego i grało dobrze. Wiosną 2026 roku San Diego po odpadnięciu z Pucharu Mistrzów CONCACAF w Toluce (0:4) przeżyło pierwszy kryzys: serię porażek, kontuzje, w tym kapitana Tverskova, i siedem czerwonych kartek w rozgrywkach. Varas tłumaczył, że przyczyn jest wiele, i zapowiadał, że nie zrezygnuje z ryzykownego, ofensywnego modelu gry.

Styl i metody

Jego drużyny grają z piłką i chcą dyktować przebieg meczu. Styl bywa opisywany jako wywodzący się z Barcelony Pepa Guardioli i Tito Vilanovy. Podziwia też Marcelo Bielsę: pojechał do Buenos Aires, żeby rozmawiać z trenerami młodzieży w tamtejszych klubach. W sezonie 2025 San Diego grało najczęściej 4-3-3, podawało krótko, należało do zespołów z największą liczbą podań w lidze i prowadziło w statystyce podań progresywnych. Bez piłki pressowało wysoko, napastnicy kryli indywidualnie, a skład zmieniał się niewiele, żeby utrzymać stabilny rdzeń. Sam zapowiadał grę zrównoważoną między strukturą a swobodą: dyscyplina w ramach ustalonego układu i wolność dla indywidualnej kreatywności.

W 2026 roku San Diego też grało najczęściej w ustawieniu 4-3-3. We wrześniu, po trzech porażkach z rzędu w lidze, Varas przeszedł w jednym meczu na 3-4-3 z trójką z tyłu i dwoma szerokimi skrzydłowymi. Powód podał sam: układ miał dać stabilność przy zawodnikach, jakich miał do dyspozycji. Drużyna zremisowała wtedy 2:2 z Inter Miami.

Jest przekonany, że z młodymi zawodnikami można grać proaktywnie i wygrywać, choć wymaga to pracy i czasu. Jako były trener juniorów interesuje się motoryką: uważa, że podstawowe umiejętności ruchowe kształtują się przed okresem dojrzewania, a dzisiejszym dzieciom brakuje swobodnej zabawy na ulicy. Z kadrami młodzieżowymi pracował nad kontrolą oddechu i spokojem w trudnych momentach, a jogę uważa za prywatny wybór, którego nikomu nie narzuca. O reprezentacjach mówi jako dwukulturowy trener: wie, jak trudno wybrać między krajami, i uważa empatię za część pracy.

Wypowiedzi

„Z piłką będziemy odważni. Chcemy kontrolować mecze przez zamierzoną pionowość, kreatywność i dynamikę.” (MLSsoccer.com, wrzesień 2024)

„Nigdy nie chciałem być trenerem zawodowym. Chciałem być najlepszym trenerem U-12, albo U-14, albo U-19.” (MLSsoccer.com, listopad 2025)