Kim Hellberg

Pochodzenie

Kim Alexander Hellberg urodził się 1 lutego 1988 roku w Norrköping. Dorastał w rodzinie piłkarskiej: jego ojciec, Stefan, przez wiele lat pracował jako trener i asystent w IFK Norrköping. Kim grał jako pomocnik w niższych ligach szwedzkich (Kuddby IF, Ringarums IF, Dagsbergs IF, Kimstad GoIF) i skończył z graniem w wieku 22 lat. Mówi, że dość szybko zrozumiał, że jako trener będzie lepszy niż jako zawodnik.

Zanim mógł żyć z futbolu, pracował jako nauczyciel: w przedszkolu i w szkole podstawowej, na początku także jako nauczyciel WF. Łączył to z wieczornymi treningami, a przez lata nie jeździł na urlopy, bo każdą wolną godzinę oddawał pracy trenerskiej. Mówił później, że praca z dziećmi nauczyła go prowadzić ludzi, którzy są różni, i że wobec zawodników też nie stosuje jednej zasady dla wszystkich.

Opisywano go jako cichego, nieśmiałego chłopca, który w liceum najbardziej bał się wystąpień przed klasą. Wystąpienia publiczne wyćwiczył świadomie, także ćwiczeniami oddechowymi.

Kariera trenerska

Pierwszą pracę dostał w 2011 roku w Kimstad GoIF, klubie z siódmego poziomu rozgrywek. Żartuje, że był dwunastym wyborem, a drużynę współtworzyli jego przyjaciele. Od 2013 roku prowadził Kuddby IF z Vikbolandet. W 2014 roku wygrał z nim rozgrywki piątej ligi, a rok później czwartej. Dzięki temu klub po raz pierwszy od 1993 roku zagrał w czwartej lidze, a w 2016 roku w trzeciej. Jako 18-latek zapowiedział kolegom, że przed 35. urodzinami będzie trenerem w Allsvenskan, o czym opowiedział lokalnej gazecie w 2015 roku, gdy kończył drugi najwyższy kurs trenerski w Szwecji. W pierwszym roku Kuddby dostawało krytykę za długie piłki, a Hellberg stopniowo zmieniał grę zespołu na bardziej kombinacyjną.

W 2017 roku objął IF Sylvia z Norrköping, klub współpracujący z IFK. Rozwój młodych zawodników był tam ważny, i właśnie tam, jak opowiadał, drużyna zaczęła dominować w meczach. Pierwszy rok łączył Sylvię z pracą w piłkarskim liceum, a w drugim zostawił samą Sylvię, co kosztowało go finansowo. Czas poświęcił na analizę tego, jak zdobywa się gole: oglądał Lewandowskiego i Benzemę i szukał powtarzalnych schematów. Pomagało mu w tym zamiłowanie do matematyki. W 2018 roku awansował z Sylvią do trzeciej ligi. W 2019 roku zespół utrzymywał się jako beniaminek, a Hellberg mówił wtedy, że wreszcie żyje z futbolu.

Od stycznia 2020 roku był asystentem Jensa Gustafssona w IFK Norrköping (Gustafsson prowadził później Pogoń Szczecin), a po jego odejściu pozostał w sztabie nowego trenera Rikarda Norlinga. Obaj szefowie powierzali mu duże obszary pracy, zwłaszcza atak pozycyjny, który ułożył w system. Pracował tam z napastnikami takimi jak Christoffer Nyman, Pontus Almqvist i Jordan Larsson. W 2019 roku wspominał, że dwukrotnie odrzucono jego zgłoszenie na kurs UEFA Pro Diploma (na rok dostaje się tam dziesięć osób) i że planuje kandydować ponownie. Mówił też wtedy o tatuażu na piersi: puchar mistrzostw Szwecji, wypełniony dopiero, gdy go wygra.

W grudniu 2021 roku został pierwszym trenerem IFK Värnamo, beniaminka Allsvenskan, który grał w ekstraklasie po raz pierwszy w historii. Poprzedni szkoleniowiec odszedł do Malmö jako skaut, więc klub zaufał asystentowi bez doświadczenia w pierwszoligowym zespole. Z jednym z najmniejszych budżetów w lidze Värnamo utrzymało się w pierwszym sezonie (10. miejsce), a Hellberg zauważał, że z beniaminków ostatniego awansu tylko ono uniknęło spadku. W sezonie 2023 zajęło piąte miejsce. Hellberg przekonywał klub i kibiców, że wysoki pressing i granie od tyłu są możliwe także tam, gdzie wszyscy mówili, że to się nie uda: w pierwszym roku Värnamo jako zespół ligi najczęściej tracił piłkę na własnej połowie, ale w drugim straciło trzecią lub czwartą najmniejszą liczbę goli w lidze. Przed sezonem 2023 odrzucił ofertę IFK Göteborg, a po sezonie rozmawiał także z angielskim Sunderlandem.

Od 2024 roku prowadził Hammarby IF w Sztokholmie. Zapowiedział mistrzostwo Szwecji w ciągu trzech lat, a klub oczekiwał od niego zmiany kultury treningowej: więcej i ciężej. Z klubem był wicemistrzem Allsvenskan w 2024 roku (za Malmö) i 2025 roku (za Mjällby, które wygrało ligę rekordową liczbą punktów). W 2025 roku Hammarby odpadło z eliminacji europejskich pucharów w trzeciej rundzie po meczach z Rosenborgiem. Sam Hellberg przyznał później, że nie umiał dobrze pomóc drużynie po wyjściu z Europy. Wprowadzał do pierwszego zespołu wychowanków i młodych piłkarzy, z których kilku trafiło do mocniejszych klubów, m.in. Deniz Gül do Porto, Bazoumana Touré do Hoffenheim i Sebastian Tounekti do Celtiku. Asystentem Hellberga od Värnamo przez Hammarby aż po Middlesbrough jest David Selini.

Pod koniec listopada 2025 roku objął Middlesbrough w Championship po Robie Edwardsie, który odszedł do Wolverhampton. To jego pierwsza praca poza Szwecją; wcześniej rozmawiał także ze Swansea City. Dyrektor sportowy Kieran Scott obserwował go od dawna. W sezonie 2025/2026 Middlesbrough długo walczyło o awans bezpośrednio, ale skończyło w barażach. W półfinale przegrało z Southampton, które potem wyrzucono z rozgrywek za szpiegowanie treningu Boro („Spygate”), więc Middlesbrough wróciło do gry i przegrało finał na Wembley z Hull City 0:1 po golu w doliczonym czasie. Po dwóch porażkach w jednym tygodniu Hellberg mówił o najtrudniejszych dwóch tygodniach w życiu i wziął na siebie odpowiedzialność za to, że nie rozwiązał meczu.

Styl i metody

Hellberg stawia na dominację: jego zespoły chcą mieć piłkę, rozgrywać krótko i po jej stracie odbierać ją natychmiast. W Värnamo i Hammarby statystyki pokazywały to samo. Jego drużyny przez kolejne sezony kończyły ligę na ostatnim miejscu pod względem celnych długich podań, a Hammarby miało najwyższe w Allsvenskan posiadanie piłki i najczęściej odbierało ją w ostatniej tercji boiska. Za wzory wskazuje się Guardiolę i De Zerbiego, a analitycy widzą też wpływ Kloppa i Nagelsmanna: zwarte ustawienie w ataku i dużą liczbę zawodników wbiegających w pole karne. Treningi opierał na kilku podwójnych sesjach w tygodniu, w całości z piłką na boisku.

W Värnamo drużyna ruszała z ustawienia 4-3-3 lub 4-2-3-1 i dostosowywała strukturę do rywala. Hellberg układał w system atak pozycyjny, a po meczach razem ze sztabem przygotowywał wideoanalizy dla zespołu i indywidualne rozmowy z zawodnikami. Szwedzkie analizy wytykały Värnamo słabsze przekładanie posiadania na sytuacje bramkowe, a poprawa ataku była dla niego zadaniem na Hammarby.

Mówi, że nie ma w jego futbolu połowicznych rozwiązań i że nie zmieniłby planu na 5-4-1 nawet w kryzysie. Uważa, że skoro on sam nie zachowuje wiary, nie może wymagać jej od zawodników. Jest otwarty: pozwalał kibicom i dziennikarzom być na treningach, a ekspertowi telewizyjnemu pokazał kulisy obozu. W Middlesbrough zapowiedział „szybką i agresywną piłkę” i próbę odzyskania piłki jak najszybciej.

Wypowiedzi

„Każdy zawodnik, którego trenowałem, był lepszy ode mnie, nawet w najniższej lidze. Musiałem być dobrym człowiekiem i dobrym trenerem, żeby mnie szanowali” (BBC Radio Tees, marzec 2026).

„Jeśli ja nie potrafię tego utrzymać, jak mają to zrobić moi zawodnicy? W co mają wierzyć? Piłka to w dużej mierze wiara i pewność siebie” (Fotbollskanalen, luty 2024).