João Pereira

Pochodzenie

João Pedro da Silva Esmail Pereira urodził się 25 lutego 1984 roku w Lizbonie. Jako dziesięciolatek przeszedł z małego klubu Desportivo Domingos Sávio z Campo de Ourique do akademii Benfiki. W młodzieżowych drużynach Benfiki poznał Rúbena Amorima, swojego późniejszego trenera i przyjaciela z dzieciństwa. Amorim opisywał go kiedyś jako człowieka, który poza boiskiem jest ostoją spokoju, a na boisku „mete-nojo”, czyli kimś, kto potrafi działać rywalom na nerwy. Po meczu potrafił czekać w tunelu i pytać rywala, jak się czuje.

Do pierwszej drużyny Benfiki wprowadził go w 2003 roku José António Camacho. Na początku grał w środku pola, potem został prawym obrońcą. W sezonie 2004/2005, pod wodzą Giovanniego Trapattoniego, zdobył z Benfiką mistrzostwo Portugalii, pierwsze dla klubu od 1994 roku. Później grał w Gil Vicente, Bradze, Sportingu (od sezonu 2009/2010) i Valencii, gdzie przez dwa sezony miał pewne miejsce na prawej stronie. Z reprezentacją Portugalii pojechał na Euro 2012 i mistrzostwa świata 2014, rozegrał w niej 40 meczów. Na Euro 2012 zaliczył asystę przy golu Cristiana Ronalda w meczu z Holandią, a w Brazylii to on sfaulował w polu karnym w meczu z Niemcami (0:4) i tym rozpoczął fatalny turniej Portugalczyków. Po epizodzie w Hannoverze i powrocie do Sportingu spędził cztery sezony w tureckim Trabzonsporze, z którym w sezonie 2019/2020 wygrał Puchar Turcji. W 2021 roku wrócił do Sportingu na wezwanie Amorima i zakończył karierę jako mistrz Portugalii, pierwszy dla klubu od 2002 roku. Był znany z agresji: zebrał dwanaście czerwonych kartek.

Kariera trenerska

Od lata 2021 roku był asystentem Filipe Pedro w młodzieżowej drużynie Sportingu U23. Filipe Pedro wspomina, że trafił do sztabu jeszcze „z mentalnością piłkarza”. Rok później, latem 2022 roku, po odejściu Pedra został pierwszym trenerem zespołu. Formalnie nie mógł jeszcze pełnić tej funkcji, bo skończył dopiero kurs UEFA B, więc w protokołach meczowych figurował inny trener. Początki były ciężkie. Zespół balansował w pobliżu końca tabeli, a w komentarzach pojawiały się głosy, że piłkarz „nie rozumie nic z tej roboty”. Dwa lata później, w sezonie 2023/2024, U23 Sportingu zajęło drugie miejsce w Liga Revelação, punkt za Estorilem. Pereira był w tym czasie dwa razy wyrzucany z ławki.

Latem 2024 roku objął rezerwy Sportingu, występujące w Liga 3. Po jedenastu meczach, 11 listopada 2024 roku, prezydent klubu Frederico Varandas ogłosił go następcą Amorima, który odszedł do Manchesteru United. Varandas mówił, że to „kluczowa postać” projektu sportowego Sportingu, a wybór nazywano przyspieszonym planem, bo awans na to stanowisko miał nastąpić siedem miesięcy później. Pereira nie miał jeszcze uprawnień wymaganych w Liga Portugal: czekał na certyfikat UEFA A, a do prowadzenia drużyny potrzebny był poziom UEFA Pro. Na ławce formalnie zasiadał więc asystent Tiago Teixeira.

Nie ułożyło się. W Lidze Mistrzów Sporting przegrał z Arsenalem (1:5) i z Club Brugge (1:2), co skomplikowało drogę do 1/8 finału, a w lidze stracił sześciopunktową przewagę. Pereira prowadził pierwszą drużynę osiem meczów, przez 44 dni. Pod koniec grudnia 2024 roku klub zastąpił go Rui Borgesem. Później Federacja Portugalska ukarała Sporting i obu trenerów grzywnami za brak uprawnień, a Trybunał Arbitrażowy utrzymał tę decyzję. W styczniu 2025 roku Pereira wrócił na dwa miesiące do rezerw. Po latach mówił, że problem był psychologiczny, a nie taktyczny: „Po odejściu Rúbena Amorima nie miałem zdolności, żeby podnieść drużynę”. Dodał, że największy żal ma do siebie, że nie spłacił zaufania Varandasa, który śledził jego pracę od czasów U23. O medalu mistrza Portugalii mówi, że nie czuje się mistrzem ze Sportingiem, a ewentualny udział w zdobyciu Pucharu Portugalii widzi jako niewielki: przeszedł z drużyną dwie rundy.

W marcu 2025 roku Alanyaspor, walczący w Süper Lig o utrzymanie, zatrudnił go jako trenera. Przy prezentacji zapowiedział, że chce odnieść w Turcji taki sukces, jak jako piłkarz. Zadebiutował porażką z Antalyasporem (1:2), przegrał też z Bodrum Jose Moraisa, ale zespół zdołał się utrzymać. Pereira tłumaczył, że musiał przestawić piłkarzy z ustawienia 4-3-3, do którego byli przyzwyczajeni, na swoje 3-4-3. W sezonie 2025/2026 Alanyaspor zakończył ligę na jedenastym miejscu. W dwumeczach z Trabzonsporem i Beşiktaşem zdobył po cztery punkty. Turcję znał z czasów Trabzonsporu i mówi, że to doświadczenie pomogło mu zrozumieć tamtejszą ligę.

Styl i metody

Ostatnim trenerem Pereiry jako piłkarza był Amorim i jego Alanyaspor jest do zespołów Amorima podobny. Przez pierwsze miesiące pracy w Turcji drużyna grała niemal wyłącznie w ustawieniu 3-4-2-1, a w obronie tworzyła zwarty blok 5-4-1 bez luk między liniami. W ataku jednego napastnika wspierało dwóch ofensywnych pomocników. W meczu z Galatasaray w marcu 2026 roku drużyna broniła się w 5-3-2 przechodzącym w 5-4-1, w ataku zmieniała się w 4-3-3 lub 3-4-3, a obrońców rywala sprawdzała biegami trzeciego zawodnika za linię.

Podstawy gry wyniósł od dwóch trenerów, z którymi pracował jako zawodnik: Jorge Jesusa i Amorima. Filipe Pedro, jego pierwszy szef w U23, opisuje go jako człowieka o silnej osobowości i „garze”, znanej z czasów gry, którą przenosi na zawodników. W sezonie 2026/2027 Alanyaspor wychodzi na mecze najczęściej w układzie 3-4-3, czasem 3-4-2-1.

Wypowiedzi

„Gdy zaczynałem karierę trenerską, pierwsze lata były trudne. Mówiło się: wstawiliśmy piłkarza, który nic z tego nie rozumie, odeślijcie go. Po trzech latach zrobiliśmy znakomity sezon w U23, punkt od tytułu. Od tamtej pory João Pereira był przyszłością. Doszliśmy do pierwszej drużyny, wyniki nie są takie, jak oczekiwano, więc João Pereira już się nie nadaje.” (konferencja prasowa przed meczem z Club Brugge, grudzień 2024)

„Bardziej niż problem taktyczny, był to problem psychologiczny. Po odejściu Rúbena Amorima nie miałem zdolności, żeby podnieść drużynę.” (Sport TV, czerwiec 2026)