Alexandre Santos

Pochodzenie

Alexandre Crispim dos Santos urodził się 18 listopada 1976 roku w Lizbonie i wychował w Alhandrze, w gminie Vila Franca de Xira. Mówi, że to ojciec, który pracował w miejskim sporcie, miał decydujący wpływ na kierunek jego życia w sporcie, a José Peseiro pokazał mu, że futbol jest drogą wymagającą, ale pełną pasji. Zdecydował się zostać nauczycielem wychowania fizycznego. Pracę w piłce zaczął w Alverca, gdzie w latach 2002–2005 prowadził juniorów do lat dziewiętnastu. W kolejnym sezonie był trenerem przygotowania fizycznego w Estoril Praia.

Kariera trenerska

Pierwszą seniorską pracę dostał jako asystent Daúto Faquirá, najpierw w Estrela da Amadora, potem w Vitória Setúbal. Spędzili razem cztery lata. W sierpniu 2010 roku José Peseiro wziął go do sztabu reprezentacji Arabii Saudyjskiej i przez następne osiem lat Santos był jego asystentem w Braga, Al Wahda, Al Ahly w Kairze, FC Porto i Al Sharjah. Jak mówi, był „głównym odpowiedzialnym za cały sztab techniczny”. Z tamtych lat najlepiej pamięta finał Pucharu Portugalii z Porto: zespół wyszarpał Bradze wynik z 0:2, ale przegrał w rzutach karnych. Był to koniec czteromiesięcznej przygody w Porto. Opowiada też o czasach w Egipcie, gdy kibice Al Ahly zatrzymali autokar i wzięli pięciu piłkarzy jako zakładników, bo nie wpuszczono ich na mecz, a drużyna dotarła na stadion taksówkami z opóźnieniem dwóch godzin.

W styczniu 2018 roku odszedł od Peseiro, mimo że w Al Sharjah chciano go zatrzymać. Znajomy z Estoril, Pedro Alves, zaproponował mu pracę w Real SC z Massamá, ostatnim klubem II Liga, i Santos zdecydował się zaryzykować. Peseiro uznał, że to dobry początek. W sezonie 2018/2019 prowadził rezerwy Estoril, gdzie jego zawodnikiem był Matheus Nunes, a w grudniu 2018 roku przeszedł do U-23 Sportingu, w którym trenował m.in. Gonçalo Inácio i Daniela Bragançę. Po latach opowiadał, że gdy w Sportingu zapytano go, kto z Estoril pasowałby do klubu, od razu wskazał Matheusa Nunesa. W czerwcu 2019 roku wrócił do roli asystenta, w Caen pod Rui Almeidą, ale sztab zwolniono po dziewięciu kolejkach. Od grudnia 2019 do lutego 2021 roku prowadził Alverca w czwartej lidze portugalskiej i sam zrezygnował, gdy zespół był drugi w swojej grupie.

W sierpniu 2021 roku przejął Petro de Luanda po Mateusie Agostinho „Bodunha”. Klub nie wygrywał Girabola od dwunastu lat, a nowy trener przyznawał, że od Petro oczekuje się tytułów. W trzy sezony zdobył siedem trofeów: trzy mistrzostwa Angoli, trzy Puchary Angoli i Superpuchar. W maju 2024 roku Petro wygrało ligę trzeci raz z rzędu, czego klub nie dokonał od blisko trzydziestu lat, a kilka tygodni później wygrało Puchar Angoli, co dało pierwsze w historii kraju trzy dublety z rzędu. W Lidze Mistrzów CAF w sezonie 2021/2022 doszedł do półfinału, po drodze eliminując w ćwierćfinale Mamelodi Sundowns. Po trzech sezonach rozstał się z klubem.

Latem 2024 roku objął tunezyjski CS Sfaxien i opuścił go w styczniu 2025 roku po serii porażek. W lutym 2025 roku został trenerem FAR Rabat po Hubercie Veludzie. Klub był wtedy w czołówce Botola Pro i miał zapewniony ćwierćfinał Ligi Mistrzów CAF. W sezonie 2025/2026 poprowadził go do finału tych rozgrywek, pierwszego od 1985 roku, gdy FAR wygrał pierwszą edycję. Droga była nierówna: zaczął od porażki i remisu w grupie, a potem w fazie pucharowej wyeliminował Pyramids, obrońcę tytułu, i Berkane. Finał z Mamelodi Sundowns Miguela Cardoso, pierwszy w historii pojedynek dwóch portugalskich trenerów w takim meczu, FAR przegrał 0:1 w Pretorii i zremisował 1:1 w Rabacie. Santos mówił, że w Maroku „nie ma środka”, bo trener jest albo wielki, albo zły. Klub opuścił w lipcu 2026 roku i zajął z nim czwarte miejsce w lidze.

W sierpniu 2026 roku pracował miesiąc w Kuwejcie i nie poprowadził żadnego oficjalnego meczu. Tłumaczył, że różnił się z pracodawcą w poglądach na przygotowanie profesjonalnego zespołu. We wrześniu 2026 roku został trenerem Nacional na Maderze po zwolnieniu João Gião. Dla niego była to pierwsza praca w Primeira Liga w roli pierwszego trenera. W październiku 2026 roku opuścił Nacional i wrócił do Petro de Luanda, co uzasadnił więzią emocjonalną z klubem.

Styl i metody

Po latach u Peseiro mówi, że relacja trenera z asystentem polega na wyczuciu, co szef chce, i na byciu przy nim w najtrudniejszych porażkach. W Nacional zapowiadał drużynę, która broni w zwartym bloku i potrafi tworzyć dynamikę w ataku. W FAR Rabat deklarował kulturę gry opartą na inicjatywie i posiadaniu piłki, ale pilnował równowagi w dużych meczach, a jego zespół zbudował drogę do finału na organizacji, odporności i zarządzaniu meczem. W Nacional zmienił ustawienie z trzech obrońców, którego używał poprzednik, na czwórkę z tyłu: 4-1-4-1 i 4-2-3-1.

Wypowiedzi

„Nasza kultura gry jest jasna i opiera się na inicjatywie, ale w takich wielkich meczach siła tkwi w umiejętności utrzymania równowagi przez cały mecz.” (SNRT News, maj 2026)

„W Maroku nie ma środka: albo jesteś świetny, albo jesteś głupcem.” (Desporto ao Minuto, maj 2026)