Koleżanka powiedziała mi ostatnio, że wszystkim dziewczynom pochodzącym z Europy dech w piersiach zapierają Latynosi, w szczególności kopiący piłkę. Ale nie po to – na przestrzeni dziejów, ale i teraz – południowoamerykańscy piłkarze migrują na Stary Kontynent. Tutaj są większe sportowe perspektywy – lepsi zawodnicy, trenerzy, infrastruktura, no i większe gaże. Którzy z nich zrobili furorę w Europie?
Wracając do europejskich płac, im głębiej sięgamy w przeszłość, tym mniej zawodników, skuszonych przez angielskich czy hiszpańskich krezusów, jesteśmy w stanie wymienić. Południowoamerykańscy kopacze woleli doprowadzać do orgazmów (lub palpitacji serca) lokalnych kibiców aniżeli lgnąć do europejskich muraw. Tym bardziej że pracodawcy wcale nie płacili tak źle. Do tego dochodziła miłość kibiców-wyznawców, uznających futbol za religię, piłkę, korki i dwa pale wbite w ziemię, połączone trzecim na wysokości głowy, za jedyne relikwie i obiekty kultu. Najlepszym tego dowodem był legendarny Pele, przez wielu uważany za największego piłkarza w dziejach futbolu, który swoją całą karierę, odliczając epizod w Nowym Jorku, spędził w brazylijskim Santosie. Ale byli też i tacy, którzy emigrowali i na nich się skupimy.
Era Di Stefano, czyli czasy pradawne
Miało być o zawodnikach, którzy zrobili furorę w Europie, ale czy w kontekście żywej legendy, prawdziwego herosa futbolu, Alfredo Di Stefano, nie będzie to dyskredytacja? Jeden z najwybitniejszych piłkarzy w historii opuścił kontynent stosunkowo późno, bo w wieku 27 lat. Decyzja o wyjeździe była strzałem w dziesiątkę. W Realu Madryt zastał nie tylko ogromne pieniądze, ale też wielkie sukcesy. „Królewscy”, na czele ze swoim liderem, kreatorem gry, a jednocześnie zabójczo skutecznym łowcą goli, bezczelnie kroczyli przez kolejne etapy poszczególnych rozgrywek. Na uwagę zasługuje fakt, iż kiedy Di Stefano przybył do Madrytu, Real wygrywał w pięciu kolejnych edycjach Pucharu Mistrzów. We wszystkich sukcesach Argentyńczyk miał ogromny udział. Jego 216 bramek strzelonych dla „Królewskich” zostało pobite tylko przez Raula. Co ciekawe, legendarny madritista był już jedną nogą w Barcelonie. Włodarze katalońskiego klubu do dziś plują sobie w brodę, nie mogąc odżałować utraty tak wybornego strzelca. Ciekawostką jest również fakt, iż mimo gry w aż trzech reprezentacjach, Di Stefano ani razu nie był uczestnikiem mundialu. Szerzej o arcyciekawej karierze wspaniałego zawodnika można przeczytać TUTAJ.
Jeśli chodzi o innych Argentyńczyków, którzy zasłynęli na Starym Kontynencie, nie możemy zapomnieć o Omarze Sivori, Mario Kempesie czy Osvaldo Ardilesie. Każdy z wymienionej trójki obrał inny kierunek, mimo to wszyscy mogą się pochwalić podobnymi osiągnięciami. Pierwszy z wymienionych trafił do Włoch, gdzie w barwach Juventusu trzykrotnie sięgał po mistrzostwo, dwukrotnie po Puchar Włoch, raz po koronę króla strzelców. Drugi co prawda nie święcił sukcesów drużynowych, mimo to zdołał zapisać się w annałach Primera Division jako dwukrotny król strzelców, broniąc barw Valencii. Na nic się to jednak zdało – ówczesna drużyna „Nietoperzy” ani razu nie stanęła nawet na ligowym podium. Trzeci miał okazję wznieść w górę trzy puchary krajowe oraz Puchar UEFA. Przez dziesięć lat był zawodnikiem Tottenhamu.
Era Maradony, czyli czasy zamierzchłe
Jednak jeśli chodzi o liczbę strzelonych bramek, wszyscy mogą wiązać buty Brazylijczykowi Romario. Był on bowiem obdarzony zabójczym instynktem strzeleckim, nieprzeciętną łatwością w zdobywaniu bramek. Według nieoficjalnego źródła, czyli jego osobistego rankingu, w całej karierze (włączając w to mecze towarzyskie i pokazowe) zdobył ponad tysiąc bramek! Buty na kołku zawiesił dopiero wtedy, gdy ziścił swój cel w postaci jubileuszowego gola, czyli w wieku 41 lat! Kiedy to nastąpiło, całe trybuny na stadionie Vasco da Gama znalazły się na płycie boiska, fetując bezprecedensowy sukces. Do celebracji dołączył się także prezes tamtejszego klubu, obdarowując Brazylijczyka koszulką z numerem 1000. Zasłynął jako piłkarz PSV Eindhoven, gdzie spędził pięć lat oraz jako zawodnik Barcelony, której barwy reprezentował przez dwa sezony.
Południowoamerykanie to nie tylko Brazylijczycy czy Argentyńczycy. W Europie sporą karierę robili także Peruwiańczycy, na czele z Teofilo Cubillasem, ówczesną gwiazdą FC Porto. Rzecz jasna furorę na Starym Kontynencie robili również Urugwajczycy. W historii najmocniej zapisał się Enzo Francescoli, mający za sobą udaną karierę we Francji i Włoszech. Warto odnotować także Carlosa Valderramę, przez wielu uważanego za najwybitniejszego reprezentanta Kolumbii w historii. Nie chcę z tym polemizować, ale fakty jednoznacznie mówią, że ma za sobą niezwykle udaną przygodę z futbolem, podczas której miał okazję kopać w piłkę w Hiszpanii i Francji. Biorąc do kupy osiągnięcia całej wymienionej trójki, to i tak – cytując – spłuczka klozetowa przy Niagarze, porównując z osiągnięciami Chilijczyka Ivana Zamorano. Do wielkiej europejskiej piłki przebił się on tylnymi drzwiami, bo poprzez szwajcarską ligę. Wielkiej, bo zapisał się w annałach takich klubów jak Sevilla, Real Madryt czy Inter Mediolan. I to nie jako drugoplanowa postać, ale pierwszorzędny aktor.
Kolejnym zawodnikiem uważanym za członka – nie bez powodu – ścisłej piłkarskiej elity w dziejach futbolu był Diego Maradona. Spośród innych wyróżniał się niesamowitym dryblingiem, szybkością, motoryką, bajeczną techniką. Co nie znaczy, że cierpiały na tym jego umiejętności strzeleckie. Wręcz przeciwnie. „Boski Diego” był do tego niezwykłym charakterem, liderem zespołów, w których miał okazję grać. A drużyny te to pierwszy sort ówczesnych czasów. Kariery co prawda nie zrobił w FC Barcelona, z którego odszedł po konflikcie z prezesem, zdobywając wcześniej szereg krajowych trofeów. Trafił do włoskiego Napoli, z którym osiągnął największe sukcesy. Dwa mistrzostwa kraju, puchar i superpuchar, a także Puchar UEFA – tymi trofeami może się poszczycić najlepszy Argentyńczyk w historii futbolu. Poza tym poprowadził reprezentację narodową do mistrzostwa świata w 1986 roku. Był to jednak tyle genialny piłkarz, co kontrowersyjny. Konfliktował się z każdym na swojej drodze, spory regres w jego karierze spowodowały używki, strzelał gole ręką. Kto wie, jakim byłby piłkarzem, gdyby nie nieokiełznany charakter. Wielu porównuje Maradonę do Leo Messiego i… może właśnie to jest zawodnik o podobnych umiejętnościach, ale nieporównywalnie lepszym charakterze?
Czy ktoś pamięta jeszcze Gabriela Batistutę? Jakiż to był genialny zawodnik! Niestety, jego geniusz nigdy nie został w pełni wykorzystany, głównie przez miłość argentyńskiego napastnika do przeciętnej Fiorentiny, w której spędził dziewięć lat, zapewne najlepszego okresu w swojej karierze. Miłość ta osiągnęła taką skalę, że nie odszedł z klubu nawet wtedy, gdy ten znalazł się w Serie B. Instynkt killera, niezwykła szybkość, świetny strzał, również z dystansu – właśnie to cechowało Batistutę. W piłce klubowej nie osiągnął zbyt wiele. Mimo to udało mu się być królem strzelców Serie A oraz dwukrotnie Copa America oraz wicekrólem strzelców mistrzostw świata w 1998 roku.
Era Messiego, czyli czasy współczesne i wcale nie tak dawne
Swój potencjał wykorzystał za to Hernan Crespo, który jest zupełnym przeciwieństwem swojego poprzednika. Począwszy od skłonności do częstych zmian otoczenia, na stylu gry skończywszy. To bardziej typ lisa pola karnego, który bazuje na sprycie, umiejętnym znalezieniu się w „szesnastce”, perfekcyjnym wykańczaniu akcji. Mimo iż grał w największych klubach Serie A, a także w Chelsea, nigdy nie udało mu się sięgnąć po Champions League. Najbliżej celu był w 2005 roku, kiedy to AC Milan przegrał w rzutach karnych z Liverpoolem, a on sam zdobył w tym meczu dwie bramki. Jak się później okazało, do pełni szczęścia brakowało jeszcze jednej.
Boki obrony od zawsze były niezwykle silnym atutem reprezentacji Brazylii. No może nie od zawsze, ale od początku lat 90., kiedy to w drużynie „Canarinhos” swój debiut zaliczyli Cafu i Roberto Carlos. A tych panów chyba nikomu nie trzeba przedstawiać. Oprócz zadań stricte defensywnych, cechowali się niesamowitym ciągiem na bramkę. Cafu niemal do perfekcji opanował podłączanie się do akcji, drybling oraz dośrodkowania, jego partner z drugiej strony boiska zasłynął zaś jako posiadacz najpotężniejszego uderzenia z lewej nogi na świecie. Dlatego obaj panowie w swoich metrykach mają wpisanych stosunkowo dużo, jak na obrońców, strzelonych bramek. Cafu najlepsze lata swojej kariery spędził w AS Roma i AC Milan, Roberto Carlos zaś szmat czasu przebiegał wzdłuż lewej linii bocznej na Santiago Bernabeu.
Nie należy zapominać także o Ronaldinho, bajecznym techniku, uosobieniu stwierdzenia „zabawa z piłką”. Cały swój pobyt w Europie okrasił uśmiechem na ustach, zarówno podczas zwycięstw, jak i porażek. A tych drugich nie miewał zbyt często. Swoich przeciwników przyprawiał o frustrację, notorycznie zakładając im siatki, ośmieszając równie skomplikowanymi co efektownymi zwodami. Szkoda tylko, że prowadził niezbyt sportowy tryb życia. Spowodowało to znaczny spadek formy popularnego „Ronnie”, który na dobrą sprawę mógłby jeszcze grać w piłkę na najwyższym światowym poziomie, ale musi się zadowolić jedynie odcinaniem kuponów w ojczystej lidze.
Podobnie swoją przygodę z piłką zakończył Ronaldo. Materiał na najlepszego napastnika w historii światowego futbolu, którego cechą charakterystyczną była niesamowita szybkość, miał duże problemy z nadwagą, co odbiło się na jego motoryce i kondycji fizycznej. Do „Il Fenomeno” przylgnęła łatka zdrajcy, gdyż strzelał zarówno dla Barcelony, jak i Realu, a także dla obu zespołów z Mediolanu – Interu i Milanu. 420 strzelonych bramek dało mu ogromną ilość sukcesów. O tym nieszablonowym zawodniku więcej przeczytać można TUTAJ.
Czasy dzisiejsze stoją pod znakiem geniuszu Leo Messiego. Najzagorzalsi fani nieprzeciętnego talentu Argentyńczyka twierdzą, że jesteśmy świadkami ery najlepszego zawodnika w dziejach futbolu. No bo czego brakuje z pozoru niewinnie wyglądającemu Messiemu? As Barcelony potrafi zręcznie wymanewrować całą linię defensywną, a potem z zimną krwią wykończyć akcję. Potrafi dostrzec lepiej ustawionych kolegów, potrafi grać głową, potrafi bla bla bla… (Cztery strony dalej.) Mimo 23 lat ma już na koncie 179 bramek w barwach FC Barcelona, pięć tytułów mistrza Hiszpanii, dwa trofea Ligi Mistrzów (i szansę na trzeci puchar), dwie Złote Piłki, trofeum króla strzelców Ligi Mistrzów, trofeum króla strzelców ligi hiszpańskiej, trofeum bla bla bla… (Pięć stron dalej.) I tylko sukcesu z reprezentacją mu brak. A Copa America tuż-tuż…
