Afryka od zawsze uważana była za trzecią siłę w światowym futbolu po Europie oraz Ameryce Południowej. Mistrzostwa Świata w piłce nożnej rozegrano po raz pierwszy w roku 1930 na boiskach Urugwaju. Z kolei pierwsza oficjalna edycja czempionatu drugiego z wyżej wymienionych kontynentów odbyła się jeszcze wcześniej, bo w roku 1916. Nikogo chyba nie dziwi, że także Afrykańczycy postanowili stworzyć coś podobnego.
Początki Pucharu Narodów Afryki
Pierwsza wzmianka na temat piłkarskich mistrzostw Afryki sięga czerwca 1956 roku, kiedy podczas zorganizowanego w Lizbonie trzeciego kongresu FIFA zaproponowano utworzenie Konfederacji Afrykańskiego Futbolu (CAF). Jak pomyślano, tak zrobiono. Pierwsze tego typu rozgrywki odbyły się w stolicy Sudanu, Chartumie, w roku 1957.
Wówczas nie rozgrywano jeszcze kwalifikacji. Nic chyba w tym dziwnego, skoro udział miały wziąć reprezentacje jedynie czterech krajów – założycieli CAF. Były to Sudan, Egipt, Etiopia oraz Republika Południowej Afryki. Słowem-kluczem jest tu jednak wyraz ‘miały’, bowiem w samym turnieju zagrały tylko trzy pierwsze ekipy. RPA bowiem została zdyskwalifikowana za apartheid i Etiopia miała ułatwioną drogę do finału.
W rezultacie rozegrano jedynie dwa mecze. Pierwszym mistrzem kontynentu został Egipt, który pokonał gospodarzy z Sudanu w ‘półfinale’ oraz Etiopię w finale. Dwa lata później turniej rozgrywano na terenie Zjednoczonej Republiki Arabskiej (twór powstały z połączenia Egiptu i Syrii, rozpadł się w roku 1961, jednak Egipt nie zmienił nazwy jeszcze przez dekadę). W Kairze spotkały się te same trzy reprezentacje. Gospodarze po raz drugi z rzędu zdobyli tytuł, a Etiopia z Sudanem tym razem zamieniły się miejscami na podium.
Trzeci PNA odbył się w roku 1962 na terenie Addis Abeby. Tym razem wzięło w nim udział aż dziewięć ekip, toteż rozegrano eliminacje, żeby wyłonić finałową czwórkę. Automatyczną kwalifikację mieli gospodarze – Etiopia oraz obrońcy tytułu – Egipt. Pozostałą dwójkę utworzyły Tunezja i Uganda. Egipcjanie po raz trzeci grali w finale, jednak tym razem ulegli gospodarzom turnieju. Do rozstrzygnięcia meczu potrzebna była dogrywka.
Dominacja Ghany
W roku 1963 w czwartej edycji turnieju debiutowała Ghana, która była gospodarzem. Podopieczni Charlesa Gyamfiego zdobyli trofeum, w finale pokonując Sudan. Dwa lata później ‘Czarne Gwiazdy’ zrównały się w liczbie wygranych edycji PNA z Egiptem. W Tunezji potrzebowali jednak dogrywki, by jedną bramką wygrać z gospodarzami. Co ciekawe, na drugim turnieju w reprezentacji Ghany grało jedynie dwóch zawodników z poprzedniego zwycięskiego składu.
Z kolei rozgrywany w Etiopii turniej z roku 1968 był cokolwiek przełomowy. Zagrało w nim bowiem aż osiem drużyn z 22, które wzięły udział w eliminacjach. Finałowa ósemka została podzielona na dwie grupy po cztery teamy. Obowiązywał kołowy system rozgrywek, to znaczy w obu grupach każdy grał z każdym, a dalej przechodziły po dwie najlepsze drużyny. Tenże system obowiązywał w PNA aż do roku 1992.
Wracając do roku 1968, tytuł zdobyła reprezentacja Demokratycznej Republiki Konga, w finale pokonując Ghanę. Startując od tego turnieju, wszystkie kolejne odbywają się co dwa lata. Niejaką gwiazdą turniejów rozgrywanych w końcówce lat 60. był Laurent Pokou z Wybrzeża Kości Słoniowej, który a latach 1968 i 1970 zostawał królem strzelców PNA, zdobywając kolejno sześć i osiem bramek. Jego czternaście goli zdobytych w finałach to jak dotąd nie pobity rekord.
