Nie było w historii futbolu drugiego takiego meczu. Nigdy przedtem i nigdy potem żadna drużyna nie odrobiła jedenastu goli straty. Na pewno nie w spotkaniu takiej rangi.
Na początek wyjaśnienie dla kibiców, którzy niezbyt interesują się hiszpańską piłką i pojęciami jej właściwymi. „Remontada” to po prostu mniej lub bardziej spektakularne odrobienie strat. Do zbiorowej świadomości trafiło dzięki Realowi Madryt lat 70., który nagminnie dokonywał cudów motywacji i waleczności, odwracając losy spotkania. Symbolem owych remontad był wielki Juanito, którego ducha kibice „Królewskich” do dziś przywołują w trudnych momentach.
Goiko nie miał zbyt wiele pracy w meczu z Maltą. Nie zdążył nawet połamać żadnej nogi (fot. as.com)
Przechodząc do rzeczy, przenosimy się do roku 1983. Dobiegają końca eliminacje do mistrzostw Europy, które mają zostać rozegrane rok później na boiskach Francji. Sytuacja w siódmej grupie kwalifikacyjnej jest niezwykle ciekawa. Ostatnie miejsce z jedną wygraną na koncie zajmuje Malta, przed nią z trzema punktami (w tamtych czasach wygrana warta była dwa oczka) jest Islandia. Dalej mamy Irlandię, Hiszpanię i Holandię. „Pomarańczowi” po rozegraniu wszystkich meczów zapisali na swoim koncie 13 punktów, „La Seleccion” ma ich o dwa mniej. Ma też jedno zaległe spotkanie oraz bilans bramkowy gorszy o jedenaście.
Nie jest łatwo. Można nawet powiedzieć, że jest niełatwo. Mało tego! Można powiedzieć, że jest beznadziejnie i wcale wtedy się nie skłamie. Jedenaście goli? 11:0? Niby przeciwnik łatwy, ostatnia w tabeli Malta, ale żeby jedenaście?!
Mówienie o wyniku 11:0 wydaje się niepoważne, to byłby cud, ale nic nie jest niemożliwe.
Powiedział Miguel Munoz, najlepszy trener w historii Primera Division i ówczesny selekcjoner kadry, po czym ogłosił listę powołanych. Po trzech graczy z Athleticu Bilbao (Zubizarreta, Goikoetxea, Sarabia), Barcelony („Lobo” Carrasco, Marcos Alonso, Tente Sanchez), Realu Madryt (Santillana, Gallego, Camacho) oraz Saragossy (Guerri, Salva, Senor). Dwóch zawodników przysłał Betis (Rincon, Gordillo). Sporting Gijon reprezentował Maceda, a Sevillę Paco Buyo. Wielkim nieobecnym był bramkarz Realu Sociedad, legendarny Arkonada, którego z gry wyeliminowała kontuzja. Drużyna trenowała razem w ośrodku pod Sewillą przez tydzień. Na trzy dni przed meczem kontuzji doznał jeden z kluczowych zawodników kadry, Gallego. Zastąpił go Victor Munoz.
Malta do meczu przygotowywała się w miasteczku sportowym Betisu. Trener Scerri powołał do kadry graczy reprezentujących jedynie rodzime kluby. Wszyscy poza bramkarzem Johnem Bonello byli amatorami. Golkiper Paola Hibernians przez dwa lata grał w Niemczech i uchodził za gwiazdę ekipy Malty.
Jeśli puszczę dziś jedenaście bramek, nie wrócę do kraju.
Powiedział Bonello w przedmeczowym wywiadzie. Gdyby znał przyszłość, nie zgrywałby takiego twardziela.
21 grudnia 1983 roku, kilka minut po 20 – piłkarze wybiegają na boisko. Scerri posłał do boju następująca jedenastkę: Bonello; Azzopardi, Farrugia, Holland, Butigieg, Fabri; Degiorgio, Spiteri, Farrugia; Tortell oraz Demanuele. Miguel Munoz postawił na niezwykle ofensywną mieszankę doświadczenia i młodości. Na bramce wystawił debiutanta, Paco Buyo, późniejszą legendę Realu Madryt. Obronę sformowali Maceda, kapitan „La Seleccion” Jose Antonio Camacho oraz powszechnie uważany za najtwardszego gracza w historii, Andoni Goikoetxea. W pomocy widzowie zgromadzeni na stadionie Betisu mieli okazję zobaczyć Senora, Gordillo i Munoza. W skład czteroosobowej formacji ataku wchodziły gwiazdy Realu i Barcelony – Santillana i „Lobo” – uzupełnione o ulubieńca miejscowych kibiców Rincona oraz Manu Sarabię.
Mecz rozpoczął się od mocnego uderzenia gospodarzy. Już w drugiej minucie turecki sędzia Erkan Goksel podyktował rzut karny dla Hiszpanów. Do piłki podszedł Juan Senor i… nie trafił. Na szczęście dla „La Seleccion”, wychowanek Realu Madryt nie załamał się tym niepowodzeniem i przez resztę meczu sumiennie harował, by zatrzeć złe wrażenie. Harowała też cała drużyna Munoza, przez pierwszy kwadrans niemiłosiernie ostrzeliwując bramkę Bonello. Było ciężko, 30 tysięcy widzów powoli zaczynało się niecierpliwić, aż wreszcie się udało.
Maceda, piłka w pole karne rywala… Strzał Santillany… Gol.*
Zero radości, kilka uścisków i szybki powrót na własną połową. Komentator nawet za bardzo nie podniósł głosu, gdy legendarny Galisyjczyk umieszczał piłkę w siatce. Piętnaście i pół minuty to za długo, wszyscy spodziewali się „goleady” od pierwszych minut. To, co stało się kilka minut później, zabiło marzenia o 11:0 i utwierdziło kibiców w przekonaniu, że coś jest bardzo nie tak.
Victor do Torella… Degiorgio… i gol. Gol Degiorgio
24. minuta, a Hiszpania remisuje po przypadkowym trafieniu Malty. Piłka odbiła się od nóg któregoś z obrońców i lobem poszybowała w kierunku bramki Paco Buyo. Nie ma sensu pytać, czy gdyby między słupkami stał wielki jak dąb i skoczny jak… coś innego niż dąb Arkonada, futbolówka wylądowałaby w jego rękawicach. Może tak, może nie. Minęła już ponad 1/4 meczu, a „La Seleccion” ciągle potrzebowała jedenastu bramek.
Senor do Santillany… Dobra pozycja Santillany… Gol.
Hiszpania się nie poddała, nie miała prawa tego zrobić, obiecała sobie i kibicom walkę, więc walczyć zamierzała do końca. Już dwie minuty po wyrównującym trafieniu Maltańczyków drugą bramkę na swoje konto zapisał Santillana. Genialnym podaniem popisał się Senor, który każdą akcją spłacał kredyt zaufania zaciągnięty w drugiej minucie.
Gordillo zabiera się z piłką… Santillana… Gol.
Trzeci gol asa Realu Madryt strzelony w 29. minucie wlał nadzieję w serca kibiców. Malcie można szybko strzelić kilka goli, wystarczy chcieć, myśleli sobie. Mylili się, bo poza chceniem, potrzebne było także szczęście. A tego brakowało już do końca pierwszej połowy. Do szatni Hiszpanie schodzili nieco zdenerwowani. Odrobili tylko dwa z jedenastu goli. Potrzebna była zmiana podejścia, bo na razie na miarę możliwości z kwartetu ofensywnego grał tylko niezawodny Santillana. Po kilkunastu minutach męskiej rozmowy piłkarze wrócili na murawę, wysłuchali gwizdka tureckiego arbitra i ruszyli.
Jose Antonio Camacho (fot. elpais.com)
Piłka do Rincona… Rincon wbiega w pole karne… świetne zagranie Rincona… Gol.
Trybuny oszalały. Gracz Betisu strzelił czwartą bramkę dla Hiszpanii już po dwóch minutach od rozpoczęcia drugiej połowy. Rincon popisał się świetną indywidualną akcją, wbiegł w pole karne, minął jednego rywala, zwiódł drugiego i posłał mocną piłkę w długi róg.
Długa piłka do Rincona… Rincon… i gol. Gol Rincona.
Wychowanek Realu Madryt na drugą cześć spotkania wyszedł bardzo zmotywowany, bo już dziesięć minut po strzeleniu pierwszego gola po raz kolejny pokonał bramkarza Malty. Genialną piłkę posłał mu Maceda. „Poliemu” pozostało tylko ograć obrońcę i umieścić piłkę w siatce.
Gordillo…uwaga na piłkę… Maceda… Gol!
Obrońca Sportingu atomowym strzałem z woleja zakończył chwilowe zamieszanie w polu karnym i świetnie spożytkował ciężką pracę Gordillo na skrzydle. Gol numer sześć – potrzebne było drugie tyle, a czasu zostało już niewiele, bo Lewantyńczyk bramkarza pokonał na pół godziny przed końcem meczu.
Senor… strzał Santillany… gol! Co za gol Macedy!
Gol numer siedem również był autorstwa stopera Sportingu, który pięknym szczupakiem wykończył piękny strzał Santillany, który pięknym uderzeniem głową chciał wykończyć piękne dośrodkowanie Senora. Między kolejnymi golami Macedy nie minęła nawet minuta. Szaleństwo.
Podanie do Rincona… Rincon… Rincon… Rincon! Co za gol!
Minęło 60 sekund, a Rincon skompletował klasycznego hattricka po akcji w stylu Maradony z najlepszych lat. Gracz Betisu minął trzech rywali i nie oglądając się na kolegów, zdobył bramkę. Było 8:1, brakowało już tylko czterech goli. Był czas, wreszcie była też prawdziwa nadzieja.
Victor…Santillana… Gol Santillany!
W 76. minucie zabłąkana piłka spadła w polu karnym pod nogi Santillany. Galisyjczyk takie okazje wykorzystywał, wykorzystuje i pewnie będzie wykorzystywał aż do śmierci z zamkniętymi oczami. 9:1.
Godillo… Maceda… czysta pozycja… i gol! Gol dla Hiszpanii, gol Rincona.
Dwucyfrowy wynik w 78. minucie. Nikt na stadionie już nie siedział, komentator krzyczał do mikrofonu, a Hiszpania szalała, bo brakowało już tylko dwóch goli.
Carrasco… Senor… uwaga na piłkę… Sarabia… gol!
Jedenaste trafienie zatrzęsło stadionem w posadach. Manu Sarabia płaskim strzałem pokonał bramkarza Malty. Do końca meczu pozostało co najmniej dziesięć minut.
Senor i Victor… Senor… Senor… Gol! Gooooool! Goooool Senora! Gol numer dwanaście.
Juan Senor odkupił swoje winy z początku meczu. Przez całe spotkanie był nie do zatrzymania, dwoił się i troił. Los wynagrodził mu ciężką pracę dwunastym golem. Piłkarze oszaleli, oszalał sztab trenerski, wszyscy oszaleli i było im z tym dobrze. Kilka minut później gola zdobył jeszcze Gordillo, ale sędzia dopatrzył się pozycji spalonej i bramki nie uznał.
Po ostatnim gwizdku sędziego w Hiszpanii rozpoczęło się nieoficjalne święto narodowe. Piłkarze byli witani jak zdobywcy mistrzostwa świata, stawili się na audiencji u Juana Carlosa oraz przyjęli gratulacje z rąk ministra kultury, Javiera Solany. Do 2008 roku i triumfu na Euro mecz z Maltą uchodził za największy, obok tytułu najlepszej drużyny Starego Kontynentu wywalczonego w roku 1964, sukces „La Seleccion”. Holenderskie media wietrzyły spisek, oskarżając Hiszpanię i Maltę o knowania przeciwko „Oranjes”. Trener „Pomarańczowych” sprawę skwitował krótko:
W futbolu też zdarzają się cuda.
* Wszystkie zapisane kursywą, nieco zdawkowe opisy goli, pochodzą z telewizyjnej relacji Jose Angela de la Casy. Dla Hiszpanów znaczą one tyle samo, co dla nas prośby i groźby Tomasza Zimocha skierowane do tureckiego arbitra meczu Widzew – Broendby.
Nie było w historii futbolu drugiego takiego meczu. Nigdy przedtem i nigdy potem żadna drużyna nie odrobiła jedenastu goli straty. Na pewno nie w spotkaniu takiej rangi.
Na początek wyjaśnienie dla kibiców, którzy niezbyt interesują się hiszpańską piłką i pojęciami jej właściwymi. „Remontada” to po prostu mniej lub bardziej spektakularne odrobienie strat. Do zbiorowej świadomości trafiło dzięki Realowi Madryt lat 70., który nagminnie dokonywał cudów motywacji i waleczności, odwracając losy spotkania. Symbolem owych remontad był wielki Juanito, którego ducha kibice „Królewskich” do dziś przywołują w trudnych momentach.
Goiko nie miał zbyt wiele pracy w meczu z Maltą. Nie zdążył nawet połamać żadnej nogi (fot. as.com)
Przechodząc do rzeczy, przenosimy się do roku 1983. Dobiegają końca eliminacje do mistrzostw Europy, które mają zostać rozegrane rok później na boiskach Francji. Sytuacja w siódmej grupie kwalifikacyjnej jest niezwykle ciekawa. Ostatnie miejsce z jedną wygraną na koncie zajmuje Malta, przed nią z trzema punktami (w tamtych czasach wygrana warta była dwa oczka) jest Islandia. Dalej mamy Irlandię, Hiszpanię i Holandię. „Pomarańczowi” po rozegraniu wszystkich meczów zapisali na swoim koncie 13 punktów, „La Seleccion” ma ich o dwa mniej. Ma też jedno zaległe spotkanie oraz bilans bramkowy gorszy o jedenaście.
Nie jest łatwo. Można nawet powiedzieć, że jest niełatwo. Mało tego! Można powiedzieć, że jest beznadziejnie i wcale wtedy się nie skłamie. Jedenaście goli? 11:0? Niby przeciwnik łatwy, ostatnia w tabeli Malta, ale żeby jedenaście?!
Mówienie o wyniku 11:0 wydaje się niepoważne, to byłby cud, ale nic nie jest niemożliwe.
Powiedział Miguel Munoz, najlepszy trener w historii Primera Division i ówczesny selekcjoner kadry, po czym ogłosił listę powołanych. Po trzech graczy z Athleticu Bilbao (Zubizarreta, Goikoetxea, Sarabia), Barcelony („Lobo” Carrasco, Marcos Alonso, Tente Sanchez), Realu Madryt (Santillana, Gallego, Camacho) oraz Saragossy (Guerri, Salva, Senor). Dwóch zawodników przysłał Betis (Rincon, Gordillo). Sporting Gijon reprezentował Maceda, a Sevillę Paco Buyo. Wielkim nieobecnym był bramkarz Realu Sociedad, legendarny Arkonada, którego z gry wyeliminowała kontuzja. Drużyna trenowała razem w ośrodku pod Sewillą przez tydzień. Na trzy dni przed meczem kontuzji doznał jeden z kluczowych zawodników kadry, Gallego. Zastąpił go Victor Munoz.
Malta do meczu przygotowywała się w miasteczku sportowym Betisu. Trener Scerri powołał do kadry graczy reprezentujących jedynie rodzime kluby. Wszyscy poza bramkarzem Johnem Bonello byli amatorami. Golkiper Paola Hibernians przez dwa lata grał w Niemczech i uchodził za gwiazdę ekipy Malty.
Jeśli puszczę dziś jedenaście bramek, nie wrócę do kraju.
Powiedział Bonello w przedmeczowym wywiadzie. Gdyby znał przyszłość, nie zgrywałby takiego twardziela.
21 grudnia 1983 roku, kilka minut po 20 – piłkarze wybiegają na boisko. Scerri posłał do boju następująca jedenastkę: Bonello; Azzopardi, Farrugia, Holland, Butigieg, Fabri; Degiorgio, Spiteri, Farrugia; Tortell oraz Demanuele. Miguel Munoz postawił na niezwykle ofensywną mieszankę doświadczenia i młodości. Na bramce wystawił debiutanta, Paco Buyo, późniejszą legendę Realu Madryt. Obronę sformowali Maceda, kapitan „La Seleccion” Jose Antonio Camacho oraz powszechnie uważany za najtwardszego gracza w historii, Andoni Goikoetxea. W pomocy widzowie zgromadzeni na stadionie Betisu mieli okazję zobaczyć Senora, Gordillo i Munoza. W skład czteroosobowej formacji ataku wchodziły gwiazdy Realu i Barcelony – Santillana i „Lobo” – uzupełnione o ulubieńca miejscowych kibiców Rincona oraz Manu Sarabię.
Mecz rozpoczął się od mocnego uderzenia gospodarzy. Już w drugiej minucie turecki sędzia Erkan Goksel podyktował rzut karny dla Hiszpanów. Do piłki podszedł Juan Senor i… nie trafił. Na szczęście dla „La Seleccion”, wychowanek Realu Madryt nie załamał się tym niepowodzeniem i przez resztę meczu sumiennie harował, by zatrzeć złe wrażenie. Harowała też cała drużyna Munoza, przez pierwszy kwadrans niemiłosiernie ostrzeliwując bramkę Bonello. Było ciężko, 30 tysięcy widzów powoli zaczynało się niecierpliwić, aż wreszcie się udało.
Maceda, piłka w pole karne rywala… Strzał Santillany… Gol.*
Zero radości, kilka uścisków i szybki powrót na własną połową. Komentator nawet za bardzo nie podniósł głosu, gdy legendarny Galisyjczyk umieszczał piłkę w siatce. Piętnaście i pół minuty to za długo, wszyscy spodziewali się „goleady” od pierwszych minut. To, co stało się kilka minut później, zabiło marzenia o 11:0 i utwierdziło kibiców w przekonaniu, że coś jest bardzo nie tak.
Victor do Torella… Degiorgio… i gol. Gol Degiorgio
24. minuta, a Hiszpania remisuje po przypadkowym trafieniu Malty. Piłka odbiła się od nóg któregoś z obrońców i lobem poszybowała w kierunku bramki Paco Buyo. Nie ma sensu pytać, czy gdyby między słupkami stał wielki jak dąb i skoczny jak… coś innego niż dąb Arkonada, futbolówka wylądowałaby w jego rękawicach. Może tak, może nie. Minęła już ponad 1/4 meczu, a „La Seleccion” ciągle potrzebowała jedenastu bramek.
Senor do Santillany… Dobra pozycja Santillany… Gol.
Hiszpania się nie poddała, nie miała prawa tego zrobić, obiecała sobie i kibicom walkę, więc walczyć zamierzała do końca. Już dwie minuty po wyrównującym trafieniu Maltańczyków drugą bramkę na swoje konto zapisał Santillana. Genialnym podaniem popisał się Senor, który każdą akcją spłacał kredyt zaufania zaciągnięty w drugiej minucie.
Gordillo zabiera się z piłką… Santillana… Gol.
Trzeci gol asa Realu Madryt strzelony w 29. minucie wlał nadzieję w serca kibiców. Malcie można szybko strzelić kilka goli, wystarczy chcieć, myśleli sobie. Mylili się, bo poza chceniem, potrzebne było także szczęście. A tego brakowało już do końca pierwszej połowy. Do szatni Hiszpanie schodzili nieco zdenerwowani. Odrobili tylko dwa z jedenastu goli. Potrzebna była zmiana podejścia, bo na razie na miarę możliwości z kwartetu ofensywnego grał tylko niezawodny Santillana. Po kilkunastu minutach męskiej rozmowy piłkarze wrócili na murawę, wysłuchali gwizdka tureckiego arbitra i ruszyli.
Jose Antonio Camacho (fot. elpais.com)
Piłka do Rincona… Rincon wbiega w pole karne… świetne zagranie Rincona… Gol.
Trybuny oszalały. Gracz Betisu strzelił czwartą bramkę dla Hiszpanii już po dwóch minutach od rozpoczęcia drugiej połowy. Rincon popisał się świetną indywidualną akcją, wbiegł w pole karne, minął jednego rywala, zwiódł drugiego i posłał mocną piłkę w długi róg.
Długa piłka do Rincona… Rincon… i gol. Gol Rincona.
Wychowanek Realu Madryt na drugą cześć spotkania wyszedł bardzo zmotywowany, bo już dziesięć minut po strzeleniu pierwszego gola po raz kolejny pokonał bramkarza Malty. Genialną piłkę posłał mu Maceda. „Poliemu” pozostało tylko ograć obrońcę i umieścić piłkę w siatce.
Gordillo…uwaga na piłkę… Maceda… Gol!
Obrońca Sportingu atomowym strzałem z woleja zakończył chwilowe zamieszanie w polu karnym i świetnie spożytkował ciężką pracę Gordillo na skrzydle. Gol numer sześć – potrzebne było drugie tyle, a czasu zostało już niewiele, bo Lewantyńczyk bramkarza pokonał na pół godziny przed końcem meczu.
Senor… strzał Santillany… gol! Co za gol Macedy!
Gol numer siedem również był autorstwa stopera Sportingu, który pięknym szczupakiem wykończył piękny strzał Santillany, który pięknym uderzeniem głową chciał wykończyć piękne dośrodkowanie Senora. Między kolejnymi golami Macedy nie minęła nawet minuta. Szaleństwo.
Podanie do Rincona… Rincon… Rincon… Rincon! Co za gol!
Minęło 60 sekund, a Rincon skompletował klasycznego hattricka po akcji w stylu Maradony z najlepszych lat. Gracz Betisu minął trzech rywali i nie oglądając się na kolegów, zdobył bramkę. Było 8:1, brakowało już tylko czterech goli. Był czas, wreszcie była też prawdziwa nadzieja.
Victor…Santillana… Gol Santillany!
W 76. minucie zabłąkana piłka spadła w polu karnym pod nogi Santillany. Galisyjczyk takie okazje wykorzystywał, wykorzystuje i pewnie będzie wykorzystywał aż do śmierci z zamkniętymi oczami. 9:1.
Godillo… Maceda… czysta pozycja… i gol! Gol dla Hiszpanii, gol Rincona.
Dwucyfrowy wynik w 78. minucie. Nikt na stadionie już nie siedział, komentator krzyczał do mikrofonu, a Hiszpania szalała, bo brakowało już tylko dwóch goli.
Carrasco… Senor… uwaga na piłkę… Sarabia… gol!
Jedenaste trafienie zatrzęsło stadionem w posadach. Manu Sarabia płaskim strzałem pokonał bramkarza Malty. Do końca meczu pozostało co najmniej dziesięć minut.
Senor i Victor… Senor… Senor… Gol! Gooooool! Goooool Senora! Gol numer dwanaście.
Juan Senor odkupił swoje winy z początku meczu. Przez całe spotkanie był nie do zatrzymania, dwoił się i troił. Los wynagrodził mu ciężką pracę dwunastym golem. Piłkarze oszaleli, oszalał sztab trenerski, wszyscy oszaleli i było im z tym dobrze. Kilka minut później gola zdobył jeszcze Gordillo, ale sędzia dopatrzył się pozycji spalonej i bramki nie uznał.
Po ostatnim gwizdku sędziego w Hiszpanii rozpoczęło się nieoficjalne święto narodowe. Piłkarze byli witani jak zdobywcy mistrzostwa świata, stawili się na audiencji u Juana Carlosa oraz przyjęli gratulacje z rąk ministra kultury, Javiera Solany. Do 2008 roku i triumfu na Euro mecz z Maltą uchodził za największy, obok tytułu najlepszej drużyny Starego Kontynentu wywalczonego w roku 1964, sukces „La Seleccion”. Holenderskie media wietrzyły spisek, oskarżając Hiszpanię i Maltę o knowania przeciwko „Oranjes”. Trener „Pomarańczowych” sprawę skwitował krótko:
W futbolu też zdarzają się cuda.
* Wszystkie zapisane kursywą, nieco zdawkowe opisy goli, pochodzą z telewizyjnej relacji Jose Angela de la Casy. Dla Hiszpanów znaczą one tyle samo, co dla nas prośby i groźby Tomasza Zimocha skierowane do tureckiego arbitra meczu Widzew – Broendby.
