Franciszek Smuda ma spory problem z wyznaczeniem numeru jeden na polskiej bramce, ale nie przez braki kadrowe, lecz bardziej przez kłopot bogactwa. O polskich bramkarzach, roli golkipera na boisku, rozwoju tej pozycji na przestrzeni lat, a także młodych talentach rozmawialiśmy z jednym z najbardziej renomowanych trenerów bramkarzy w Polsce, koordynatorem PZPN do spraw szkolenia bramkarzy, Andrzejem Dawidziukiem.
Czy bramkarz to zawodnik, od którego zależy najwięcej? Zakres zadań golkipera znacznie się zmienił na przestrzeni lat. Pozycję tą zrewolucjonizowała zmiana przepisów, która odebrała bramkarzowi przywilej w postaci możliwości złapania piłki w ręce, po podaniu kolegi z drużyny.
– Bramkarz to w chwili obecnej najwszechstronniejszy piłkarz na boisku. Zawodnik, który gra w bramce, to nie jest tylko bramkarz. Określiłbym go jako zawodnika grającego na pozycji bramkarza. Może się to wydawać trochę skomplikowane. W momencie, kiedy bramkarzowi zabierzemy atrybut w postaci możliwości łapania piłki w ręce, on przestaje być bramkarzem. Kiedy obrońca zagrywa do niego piłkę, on nie może jej złapać. W tym momencie musi dobrze przyjąć piłkę, podać, rozegrać… Tak samo jak każdy zawodnik.
Ale czy tylko zmiana przepisów wywołała zmianę zakresu kompetencji golkipera? Spory wpływ na obecną sytuację bramkarzy miał również rozwój myśli szkoleniowej. Bramkarz, jako jedyny ustawiony za blokiem defensywnym, musi go asekurować.
– Trochę pozmieniało się również w kwestiach taktycznych. Zlikwidowano funkcję ostatniego obrońcy, stopera, libero. Jak zwał, tak zwał. Cały blok defensywny ustawiono w linii, której potrzebna jest asekuracja. Ta rola przypadła bramkarzowi. Musi on pracować jako ostatni obrońca. Jego gra nie może się ograniczać do ciągłego przebywania we własnym polu bramkowym, jak kiedyś. Bramkarz, który nie opanował umiejętności gry nogami, będzie miał sporo kłopotów, aby zaistnieć w profesjonalnej piłce.
Interwencje bramkarza to nie tylko kapitalne parady, które wspominamy przez długie lata, ale również te niewidoczne na pierwszy rzut oka decyzje golkipera. Fundamentalną umiejętnością, jaką powinien posiąść bramkarz, jest ustawienie się.
– Ustawienie się jest najważniejszą umiejętnością, jaką powinien posiadać bramkarz. Gdybyśmy przeanalizowali działania, jakie są kluczowe przy dobrej interwencji, na pierwszym miejscu stałoby ustawienie się. Dopiero później jest przyjęcie dobrej pozycji, później właściwa reakcja, na końcu chwyt piłki. Bramkarz, który się dobrze ustawi, a ma słabą technikę, przynajmniej wypchnie piłkę do boku.
